Jasper Johns is een Amerikaanse kunstenaar wiens diverse werk voornamelijk bestaat uit schilderijen, maar ook uit sculpturen, toneelontwerpen en kostuums.
Jasper Johns wordt beschouwd als een van de belangrijkste pioniers vande popart , hoewel zijn artistieke werk door kunsthistorici niet uitsluitend aan deze stijl wordt toegeschreven; Johns' werken worden vaker met het abstract expressionisme of het neo-dadaïsme .
Jasper Johns vierde zijn 85e verjaardag op 15 mei 2015; op die datum had hij al zo'n acht decennia aan artistiek werk achter zich en was hij dankzij zijn kunst al ongeveer vier decennia multimiljonair.
Tijdens één enkele veiling (Sotheby's veiling in november 2004) brachten Jasper Johns' "Green Target" uit 1956 $3.368.000 op, "Flag" uit 1971 $4.488.000 en "Numeral 0 Through 9" uit 1961 $10.928.000 – bijna $20 miljoen voor drie werken, dat lukt niet veel kunstenaars.
Op het kunstportaal artfacts.net , dat het succes van kunstenaars wereldwijd rangschikt op basis van tentoonstellingen en verkopen, staat Jasper Johns momenteel op de 57e plaats. Hij behoort daarmee tot de 100 beroemdste kunstenaars ter wereld; in de jaren 2000 haalde hij zelfs de top 30.
Jasper Johns “Vlag”, encaustiek, olieverf op doek, opgehangen in multiplex (VS), 1954-55
Een kunstenaar die de nieuwsgierigheid van kunstliefhebbers prikkelt, niet alleen met zijn werk, maar ook met het levenspad dat tot zo'n succes heeft geleid:
Jasper Johns: Jeugd, adolescentie en privéleven
Jasper Johns werd geboren op 15 mei 1930 in Augusta, Georgia, in het hart van het zuiden van de Verenigde Staten.
Zijn ouders waren Jean Riley en William Jasper Johns. William Jasper Johns gaf de naam Jasper door aan zijn zoon (die hij zelf had gekregen ter ere van William Jasper, een sergeant in de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog), vandaar dat de kunstenaar soms ook wel Jasper Johns Jr. wordt genoemd.
Omdat het huwelijk van zijn ouders na korte tijd strandde, bracht Johns zijn vroege jeugd door bij zijn grootouders in Allendale, South Carolina. Daarna woonde hij een jaar bij zijn moeder in Columbia, South Carolina, gevolgd door een paar jaar bij zijn tante in Lake Murray, South Carolina – een typisch zwervend lot voor sommige kinderen van gescheiden ouders. In 1947 studeerde Johns af aan Edmunds High School in Sumter, South Carolina, waar hij weer bij zijn moeder woonde.
Het verhaal gaat dat de jonge Jasper al op zeer jonge leeftijd, geheel zelfstandig, begon met tekenen; noch zijn ouders, noch zijn grootouders lieten hem kennismaken met enige vorm van kunst. Johns zei later over deze periode in zijn leven: "Op de plekken waar ik opgroeide, waren er geen kunstenaars en geen kunst; ik wist helemaal niet wat kunst inhield."
Jasper Johns “Vlag” – Detailweergave
Johns zei in die tijd verder: "Ik denk dat ik kunst beschouwde als iets dat me in een andere situatie zou plaatsen dan die waarin ik me bevond" ; het is echter niet vastgelegd of hij bedoelde dat hij op zo'n jonge leeftijd kunst gebruikte om te ontsnappen aan de onaangenaamheden in zijn wereld, of dat dit een puur feitelijke constatering was.
In elk geval vond Johns zijn weg naar de kunst zonder voorafgaande invloed vanuit zijn omgeving, en hij bewees daarmee over het juiste instinct te beschikken, zoals zal blijken in de paragraaf "De artistieke opleiding van Jasper Johns".
Vanaf 1954, dus vanaf het begin van zijn artistieke carrière, had Johns een relatie met Robert Rauschenberg , die duurde tot in de jaren zestig en zeer ongelukkig eindigde.
Hoewel niet direct artistiek, bewoog Johns zich via Rauschenberg wel binnen de artistieke avant-garde rond Merce Cunningham en John Cage ; hij werkte met hen samen en ontwikkelde zijn eigen ideeën over kunst. In 1958 werd Johns in Rauschenbergs atelier ontdekt door galeriehouder Leo Castelli .
Hoewel Johns en Rauschenberg artistiek gezien al uit elkaar groeiden, werd de samenwerking tussen Johns en John Cage juist hechter: in 1963 richtten ze in New York de "Foundation for Contemporary Performance Arts" , die nu bekendstaat als de "Foundation for Contemporary Arts" .
Sindsdien heeft Johns een appartement in New York; tot 2012 woonde hij in een rustieke boerderij uit de jaren 30 met een glasatelier in het stadje Stony Point, 65 kilometer ten noorden van het centrum van New York City.
In 1961, toen er een overzichtstentoonstelling van zijn werk gepland stond in het Columbia Museum of Art in South Carolina (en zijn relatie met Rauschenberg al behoorlijk gespannen was), kocht Johns een huis in Edisto Beach, South Carolina, waar hij zich maandenlang terugtrok en waar een deel van zijn werk ontstond.
Johns bezit ook een huis op het eiland Saint Martin (Caraïben). Hij begon het eiland vanaf eind jaren zestig regelmatig te bezoeken en kocht er in 1972 een stuk grond. Op dit stuk grond bouwde architect Philip Johnson (wiens andere werken onder andere de Rockefeller Sculpture Garden in het MoMArt in New York City (1953), het Seagram Building in New York met Ludwig Mies van der Rohe (1958), het New York State Theatre (nu het David H. Koch Theater, 1964), de Kunsthalle Bielefeld (1966-1968), het AT&T-hoofdkantoor in New York (nu de Sony Tower, 1980-1984), het Lipstick Building in New York (1986) en het Philip Johnson House bij Checkpoint Charlie in Berlijn (1994-1997) omvatten) een langwerpig, wit, rechthoekig huis met drie afzonderlijke delen, waarvan slechts weinig foto's lijken te bestaan.
In 1994 werd een woning in Sharon, Connecticut, aan het bezit toegevoegd, waar Johns verblijft wanneer hij niet op Sint Maarten is.
Jasper Johns in vogelvlucht
De artistieke opleiding van Jasper Johns
Zoals gezegd begon Jasper Johns al op jonge leeftijd met tekenen en schilderen, ondanks dat zijn omgeving hem in feite elke creatieve opleiding op dit gebied had ontzegd. Voor een kind onder de heersende omstandigheden van die tijd was dit meer dan verbazingwekkend; het was buitengewoon moeilijk en/of erg duur om zelfstandig een opleiding te volgen, en tot aan zijn universitaire studies had Johns waarschijnlijk weinig mogelijkheden om iets over kunst te leren.
Dat Johns een artistieke carrière kon nastreven – hij zou al vanaf zijn vijfde hebben geweten dat hij kunstenaar wilde worden – is vooral te danken aan zijn instinct en doorzettingsvermogen. Op de universiteit trof hij echter betere omstandigheden aan dan een jongere van nu die niet uit een welgesteld gezin komt. Het ideaal van gelijke onderwijskansen voor iedereen wordt steeds vaker opgeofferd aan onbeperkte economische groei; theoretisch kan iedereen nog steeds studeren, maar in de praktijk is het alleen gemakkelijk voor degenen die met de juiste nationaliteit en in de juiste sociale klasse geboren zijn.
Voor jongeren van nu die een ander carrièrepad voor ogen hebben dan wat hun omgeving voorschrijft, is de carrière van Jasper Johns en zijn opkomst tot internationale kunstenaar desalniettemin een zeer bemoedigend voorbeeld. Want tegenwoordig hebben we internet, waar je niet alleen consumentistische of kattenfilmpjes kunt bekijken, maar ook kunt leren – heel veel kunt leren, en gratis – van instellingen en deskundige personen wier levensdoel niet is om zoveel mogelijk rijkdom te vergaren.
Jasper Johns zette zich direct na zijn middelbareschooltijd in om zijn doel te bereiken en studeerde kunst aan de Universiteit van South Carolina in Columbia van najaar 1947 tot december 1948. Hij bleek overduidelijk talent te hebben, en na drie semesters drongen zijn kunstleraren er bij hem op aan om naar New York te verhuizen.
Jasper Johns deed dit eind 1948, en vanaf januari 1949 volgde hij een semester aan de Parsons School of Design . Daarnaast bezocht Johns talloze kunsttentoonstellingen in New York en verrichtte hij diverse losse baantjes.
Van mei 1951 tot eind 1952 was het tijd voor militaire dienst; na zijn basisopleiding in South Carolina (waar hij ook in een kunstgalerie werkte) was Johns van 1952 tot het einde van de Koreaanse Oorlog (25 juni 1950 – 27 juli 1953) gestationeerd in Sendai, Japan.
Terug in New York schreef Johns zich in bij Hunter College (een aan de City University of New York gelieerde instelling) om te studeren in het kader van het programma voor veteranen, maar hij stopte al snel met zijn studie. Hij ging werken in een boekhandel in het noorden van New York, waar hij andere kunstenaars leerde kennen via kunstenaars en kunsthistorici die de winkel regelmatig bezochten.
“Three Flags” van Jasper Johns (1958), Whitney Museum of American Art, New York
Met de juiste vrienden wordt de klim een stuk makkelijker
De baan in deze boekhandel en de vriendschappen die hij daar opdeed, zouden van groot belang worden voor Johns: Johns raakte bevriend met Robert Rauschenberg, Rachel Rosenthal en de danser Merce Cunningham; de vriendschap met Rauschenberg bracht hem in de kring rond John Cage, die Johns' kunst beïnvloedde met zijn ideeën.
Tijdens deze periode van zoektocht naar zijn eigen artistieke expressie gaf Johns ook al snel zijn baan in de boekhandel op om zich volledig aan de kunst te wijden.
Hij verdiende nu de kost door Rauschenberg te assisteren bij etalages en door als freelance etaleur te werken. Hij was behoorlijk succesvol; Johns en Rauschenberg ontwierpen de laatste etalages voor Tiffany.
Rond 1954 had de kunstenaar zijn richting gevonden en ontstonden de eerste van de typische motieven die nu met de kunstenaar Jasper Johns worden geassocieerd: 'Doelwitten' , Amerikaanse vlaggen, kaarten, afbeeldingen met cijfers, woorden en letters.
Iedereen kent ze – De belangrijkste werken van Jasper Johns
Jasper Johns in de openbaarheid: prijzen en onderscheidingen, onderwijsactiviteiten, nalatenschap
In het artikel over de kunst van Jasper Johns leest u meer over zijn drukke tentoonstellingsschema in alle belangrijke centra van de hedendaagse kunst; dit artikel richt zich echter op zijn impact die verder reikt dan alleen zijn tentoonstellingsactiviteiten:
Jasper Johns werd in 1973 verkozen tot lid van de American Academy of Arts and Letters. Sinds 1984 is hij lid van de American Academy of Arts and Sciences.
In 1990 ontving Johns de Amerikaanse National Medal of Arts
In 1993 ontving Johns de Praemium Imperiale voor schilderkunst , een Japanse "Wereldcultuurprijs" ter nagedachtenis aan Zijne Hoogheid Prins Takamatsu, die jaarlijks wordt toegekend voor uitzonderlijke artistieke of culturele prestaties.
In 2011 ontving Johns de Presidential Medal of Freedom , de hoogste civiele onderscheiding in de Verenigde Staten. Johns kreeg de medaille uitgereikt door president Barack Obama; hij was de eerste kunstenaar die deze onderscheiding ontving sinds 1977 (toen Alexander Calder de eer te beurt viel).
Zijn werk heeft vele kunstenaars geïnspireerd; met name met de encaustische schildertechniek wist Johns nieuw leven in te blazen in een zeer oude techniek die door andere kunstenaars is voortgezet. Encaustiek is een eeuwenoude artistieke schildertechniek met een aanzienlijk langere traditie dan olieverfschilderijen ; de bloeiperiode ervan lag in de kunst van de Grieks-Romeinse oudheid .
Bij encaustische schilderkunst (van het Griekse enkauston, wat 'ingebakken' betekent; volgens de kunstenaar werden gematerialiseerde gedachten met vuur in het schilderoppervlak gebrand) worden in was opgeloste kleurpigmenten heet op het schilderoppervlak aangebracht (vroeger met hete spatels, tegenwoordig met elektrisch verwarmde schildergereedschappen) en vervolgens ingebrand.
In de late oudheid werd de encaustische schilderkunst verdrongen door andere technieken en raakte rond de 6e eeuw na Christus volledig in de vergetelheid, totdat Jasper Johns de blijvende, onvergelijkbare lichtheid en frisheid ervan herontdekte voor zijn schilderijen. Internationaal gerenommeerde kunstenaars zoals Fernando Leal Audirac, Robert Geveke, Christine Hahn en Martin Assig volgden zijn voorbeeld en creëerden belangrijke werken met behulp van de encaustische schilderkunst.
Jasper Johns vandaag: Zien, lezen, voelen…
Er is een website, www.jasper-johns.org , die, hoewel niet beheerd door Jasper Johns zelf maar door een bewonderaar, een schat aan interessante informatie bevat.
Op de Jasper Johns-pagina van het MoMA (www.moma.org/) kunt u veel werken van Jasper Johns online bekijken.
Je kunt boeken van Jasper Johns lezen: Jasper Johns, “Aims for maximum difficulty in determining what happened.” , Interviews, Statements, Sketchbook Notes, onder redactie van Gregor Stemmrich, vertaald door Michael Mundhenk. Dresden: Verlag der Kunst, 1997.
en boeken lezen over Jasper Johns:
John Yau, “Een ding tussen de dingen: De kunst van Jasper Johns,” DAP/Distributed Art Publishers, 2008
Barbara Hess, "Jasper Johns. De zakelijke kant van het oog.", Taschen, Keulen 2007
Fred Orton, “Figuring Jasper Johns,” Reaction Books, 1994
Leo Steinberg, “Jasper Johns,” New York, George Wittenborn, 1963
Je zou zelfs een tentoonstellingscatalogus kunnen lezen die geschreven is door Michael Crichton, beter bekend van werken als "Jurassic Park", "Disclosure" en "The Lost World" (Michael Crichton, "Jasper Johns", Whitney/Abrams, 1977) – als je er tenminste nog een kunt vinden in een antiquarische boekhandel, want het boek is al lang niet meer verkrijgbaar.
Oh ja: Als u werken van Jasper Johns wilt reproduceren, kunt u de rechten regelen vagarights.com
We gebruiken technologieën zoals cookies om apparaatinformatie op te slaan en/of te raadplegen. Dit doen we om uw browse-ervaring te verbeteren en (niet-)gepersonaliseerde advertenties weer te geven. Als u instemt met deze technologieën, kunnen we gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze website verwerken. Weigering of intrekking van toestemming kan bepaalde functies en mogelijkheden negatief beïnvloeden.
Functioneel
altijd actief
Technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het rechtmatige doel om het gebruik van een specifieke dienst mogelijk te maken die uitdrukkelijk door de abonnee of gebruiker is aangevraagd, of uitsluitend voor het verzenden van een bericht via een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het rechtmatige doel van het opslaan van voorkeuren die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
statistieken
Technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden is.Technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder een gerechtelijk bevel, de vrijwillige toestemming van uw internetprovider of aanvullende registratie door derden, kan de voor dit doel opgeslagen of opgevraagde informatie over het algemeen niet worden gebruikt om u te identificeren.
marketing
Technische opslag of toegang is vereist om gebruikersprofielen aan te maken, advertenties te versturen of de gebruiker te volgen op een of meer websites voor soortgelijke marketingdoeleinden.
J-Line decoratief schaap, metaal/polyhars, wit met gouden accenten
49,90 €
