De kunst van het overdrijven – Anatomie van een geslaagde karikatuur

Satire is, net als de pers, een van de corrigerende krachten die de ontwikkeling van de samenleving in democratieën bevorderen. Satire is ook nauw verbonden met de pers – waar de media zaken te veel vereenvoudigen, bewerkt de onontgonnen gebieden. Democratische samenlevingen hebben satire nodig; visuele satire is een vorm van satire die een groot publiek bereikt, maar waarvan de "structuur" net zo complex is als de samenleving zelf.

Wanneer is een karikatuur geslaagd?

Een karikatuur, net als elke satire, is geslaagd wanneer ze de aandacht van de kijker vestigt op een maatschappelijk onrecht, aanzet tot reflectie op een negatieve ontwikkeling, verouderde conventies in een rationeel kader plaatst en zo hun volstrekte absurditeit onthult.

Omdat dergelijke grieven, negatieve ontwikkelingen en (zelfde)structieve gewoonten alleen door de acties van velen kunnen worden veranderd, streeft een satirische afbeelding er altijd naar om zoveel mogelijk mensen te bereiken – en dat mag en moet ook zo zijn, want serieuze cartoonisten zijn er oprecht in geïnteresseerd om dissonante noten in het menselijk samenleven aan het licht te brengen.

Cartoonisten werken in de kern van de samenleving – een cartoon is geslaagd wanneer hij zijn doel bereikt om mensen in die samenleving te raken en ‘oude zekerheden’ in twijfel te trekken.

Een geslaagde karikatuur

• Bevat een uitspraak over een maatschappelijk relevant onderwerp
• terecht, een grotendeels onbekende, collectief genegeerde/onderdrukte
• met een overdreven, humoristische tekening die de aandacht van veel kijkers trekt,
• die door de boodschap van het beeld worden aangezet tot nadenken.

Voor de meeste mensen is een satirische afbeelding bijzonder geslaagd wanneer deze niet alleen misstanden aan het licht brengt, maar de kijker ook mogelijkheden om deze misstanden te verhelpen.

Zo simpel, zo moeilijk: hier zijn een paar mijlpalen in de ontwikkeling om cartoonist :

De basis: leren tekenen

De eerste vereiste voor een goed ontvangen satirische afbeelding beeldtaal .

Een satirische tekening draagt ​​immers een boodschap over die doorgaans niet over trivialiteiten gaat.
Wil deze boodschap zoveel mogelijk mensen bereiken en hun aandacht trekken, dan moet de afbeelding gemakkelijk te begrijpen zijn.

De cartoonist moet de beeldtaal en weten hoe hij of zij iets moet uitdrukken en hoe.

Een scepticus is te herkennen aan zijn wenkbrauwen en de stand van zijn bovenste ooglid ; een gebroken persoon drukt zijn ellende uit in zijn hele houding; slechts een nuance onderscheidt de vriendelijke, stralende glimlach van een zelfverzekerd en proactief persoon van de zelfgenoegzame grijns van een egoïst. Een dreigende, onheilspellende sfeer kan worden gecreëerd door donkere arceringen of diepe wolken; vrolijkheid hangt in de lucht en dwaasheid viert hoogtij.

Het is allemaal zeer gedetailleerd tekenwerk ; iedereen die karikaturist , moet leren tekenen. Omdat (visuele) satire altijd betrekking heeft op menselijke interactie, moet men op zijn minst anatomisch en gelaatstrekken kunnen tekenen – wie de overdrijven , moet ze eerst zeer nauwkeurig kunnen weergeven.

Voor de daadwerkelijke 'overdrijving' geen speciale tekenvaardigheden – de betreffende kenmerken worden simpelweg dikker, groter, intenser of op een andere manier benadrukt. Wat echter essentieel is voor satirisch tekenen, is niet deze simpele nadruk, maar de keuze welke details worden uitgelicht – en dat heeft te maken met de inhoud, die in de volgende paragraaf zal worden besproken.

Een goede karikaturist weet hoe hij stemmingen en gevoelens kan oproepen door middel van arcering en accenten; en hij heeft alle vormen van tekenexpressie verkend om zijn eigen stijl te ontwikkelen. Overigens, als u niet veel tijd wilt besteden aan het leren van de kunst van het karikatuurtekenen om een ​​humoristisch, overdreven portret van goede vrienden, familieleden of collega's te maken, kunt u ook een karikatuur laten tekenen . Het enige wat u hoeft te doen, is een foto als voorbeeld opsturen.

Een zeer goede cartoonist zal deze stijl voortdurend verder ontwikkelen en nieuwe expressievormen creëren waarvoor satirische tekeningen voorheen onbekend waren ( vgl. Banksy ) .

Gezicht – Karikatuur – Gelijkenis | Leer gemakkelijk tekenen

In de volgende videotutorial voor beginners laat Sebastian van artistravel zien hoe je de meest kenmerkende gelaatstrekken kunt herkennen en deze in een karikatuur kunt weergeven. Hij legt uit hoe je de karikatuur zo veel mogelijk op het origineel kunt laten lijken.

De inhoud: Een statement dat een standpunt inneemt

Aangezien (visuele) satire de moeilijkheden behandelt die zich voordoen wanneer mensen samenleven, moet de kunstenaar uitleggen welke moeilijkheden hij ziet en waarom; en idealiter ook wat eraan gedaan kan worden.

De voorwaarde hiervoor is dat hij deze moeilijkheden opmerkt, ze nauwkeurig kan beschrijven en deze beschrijving kan vertalen naar een passende beeldcompositie .

In dit proces is het verstand veel belangrijker dan de pen, en dit verstand heeft kennis nodig om uit te putten: kennis van de menselijke natuur en de bekende drijfveren achter menselijk handelen (een diploma psychologie zou zeker een goede voorbereiding zijn voor een cartoonist ), kennis van biologie en ecologie, en geschiedenis en hedendaagse geschiedenis om de verkeerde paden van de samenleving te herkennen, en kennis van toekomstonderzoek om mogelijke oplossingen aan te wijzen.

Jonge kunstenaars, die vanzelfsprekend geen overzicht hebben van de 'grote karikaturen uit de hedendaagse geschiedenis', zouden zich daarom moeten richten op details. Dit stelt hen in staat om tegelijkertijd nauwkeurig te observeren, karikatuurtekenen te leren en hun kritisch denkvermogen te ontwikkelen, want een kritisch detail vereist altijd een kritische context

Tieners  die kritisch kijken naar consumentonwetende  influencers hoeven geen geweldige tekenvaardigheden , want ze lijken allemaal erg op elkaar. Na de influencers richt welbespraakte  schrijver zijn of haar aandacht op reclame, een enorm terrein vol onzinnige en zelfs idiote beweringen.

Meer kennis en een eerste begrip van de verbanden leiden tot inzicht in de milieu-, sociale en gezondheidsschade die wordt veroorzaakt door ongebreideld consumentisme . Uiteindelijk komt de nu zeer kritische  cartoonist uit bij de grote bedrijven die grondwater uit hele regio's stelen, en de politici die dergelijke fundamentele schendingen van de mensenrechten .

De laatste zinnen beschrijven de praktische 'opleiding' van een cartoonist vrij goed, tot aan de koninklijke discipline van de 'politieke karikatuur', een bijtend wapen tegen sociale parasieten, domheid en onwetendheid.