Ga met me mee voor een avondje musea in Buenos Aires

De Lange Nacht van de Musea vond bijna 30 jaar geleden voor het eerst plaats in Berlijn . Het idee erachter was om mensen die tijdens normale openingstijden werken de kans te geven om één keer per jaar te genieten van het culturele aanbod van de stad.

Negen jaar later, dankzij de samenwerking tussen Berlijn en Buenos Aires, kwam het evenement naar Argentinië. In november 2004 openden 29 musea in Buenos Aires hun deuren gratis van 19.00 tot 02.00 uur. Het oorspronkelijke doel werd aangepast: de museumruimte kreeg een nieuwe betekenis door speciale tentoonstellingen en interactieve activiteiten, waardoor het een levendige plek werd die een jonger publiek aansprak.

Eenentwintig jaar zijn sindsdien verstreken, en op 8 november 2025 openen 300 culturele instellingen hun deuren. Het gaat hierbij niet alleen om musea, maar ook om kunstgalerieën, scholen en andere faciliteiten. Om de toegang te vergemakkelijken voor mensen die niet in de buurt wonen, biedt de stad een gratis stadsbuspas aan, die online te downloaden is. Tijdens de evenementdata is de stad gratis te verkennen.

De officiële opening van het evenement vond plaats in het Cultureel Centrum Recoleta – CCR (juni 1930) met de onthulling van een nieuw beeldhouwwerk van Marta Minujín (1943), een beeldend kunstenaar met een lange carrière, bekend om haar happenings in de jaren 70.

Ze verwierf wereldwijde erkenning in 1983 met haar Parthenon van Verboden Boeken, een installatie die de terugkeer naar de democratie vierde door boeken te verspreiden die tijdens de dictatuur ontoegankelijk waren geweest. Speciaal voor de Nacht van de Musea 2025 ontwierp ze een toren van Pisa,gemaakt van pastaverpakkingen. Een werk dat even monumentaal als vergankelijk was, aangezien bezoekers een verpakking pasta mee naar huis mochten nemen.

Dit jaar heb ik gekozen voor een iets andere route, waarbij ik op zoek ging naar nieuwe ervaringen in gebouwen die normaal niet open zijn voor het publiek, en musea bewust vermeed. Ik nodig je uit om met me mee te gaan op deze unieke wandeling door de stad.

Ik begon mijn rondreis bij de oudste taalschool van de stad, de IES Juan Ramón Fernández, bij iedereen bekend als "Lenguas Vivas" (Carlos Pellegrini 1515). Op de prachtige binnenplaats, met trappen als een amfitheater, was een bescheiden podium opgesteld waar leraren en vrienden zongen in verschillende talen.

De Duitse docenten hadden tafels klaargezet met spelletjes waar zowel experts als nieuwsgierige nieuwkomers hun vindingrijkheid konden tonen om hun Duitse vaardigheden te testen en uit te breiden. In het lab op de eerste verdieping dienden de film Undine van Christian Petzold en het gedicht Undine geht van Ingeborg Bachmann als uitgangspunt voor een discussie over de weergave van de mythische figuur Undine.

Fragmenten uit de film werden geanalyseerd en Bachmann werd door het koor voorgelezen, samen met de bijbehorende vertaling die door studenten van het instituut was gemaakt. Het was een uitstekende start.

Op slechts enkele meters van het iconische en zeer oude Lenguas bevindt zich de kunstruimte van de OSdE Foundation (Arroyo 807), die onlangs haar deuren opende op de begane grond van een modernistisch gebouw uit de jaren 30.

Naast de bekroonde werken van de 6e editie van de Argentijnse Prijs voor Schone Kunsten van de Stichting, was er een voorstelling , geregisseerd door de actrice en danseres Leticia Mazur (1978), over het lichaam van een jonge zangeres, Clara Trucco, beter bekend als Wen.

Het algehele concept deed denken aan de performances en body art van Marina Abramović. De jonge vrouw, volledig in het wit gekleed, nam verschillende poses aan en nodigde het publiek uit om haar te 'versieren' met de beschikbare penselen en verf. Veel bezoekers deden enthousiast mee en beschilderden zonder onderscheid stof en lichaam. De show duurde enkele minuten.

Mijn volgende stop was het Argentijnse Ingenieurscentrum (Centro Argentino de Ingenieros), een plek die zelden open is voor het publiek (Cerrito 1250). Volgens het programma waren er een maquette van het gebouw en enkele olieverfschilderijen te zien, en Charles Chaplins klassieke film The Circus vertoond.

Het meest indrukwekkende was echter de ontvangst in de entreehal. Toen bezoekers de trap op liepen, troffen ze een vriendelijke robot met vier poten aan.

Deze robot, oorspronkelijk ontworpen voor industriële inspectie, kan handmatig worden bediend of geprogrammeerd om autonoom te bewegen met behulp van zijn sensoren. De robot kan zijn zwaartepunt verlagen om gemakkelijk trappen op en af ​​te lopen, en dankzij zijn wendbaarheid kan hij zich moeiteloos over oneffen terrein bewegen.

Robots hebben het vermogen om ons te verbinden met ons innerlijke kind; ze wekken nieuwsgierigheid en een vreemde vreugde in ons op. De mensen die bijeen waren gekomen in de grote conferentiezaal, versierd met foto's van de meest vooraanstaande ingenieurs van het land, keken gefascineerd naar hun bewegingen.

Op weg naar mijn volgende bestemming gebeurde er iets onverwachts. Ik wilde zien hoeveel mensen het Teatro Colón (Libertad 631), het belangrijkste operahuis van de stad, had getrokken, maar toen ik de Córdoba Avenue overstak, zag ik tot mijn verbazing dat de Synagoge van Libertad (Templo Libertad), de oudste synagoge van de Joodse gemeenschap van Buenos Aires, open was.

De bouw begon in 1897 en duurde bijna 40 jaar. De architectuur is beïnvloed door zowel de Romaanse als de Byzantijnse stijl en herbergt een van de weinige Walcker-orgels die de Tweede Wereldoorlog hebben overleefd. Ik kon er niet alleen naar binnen, maar ook genieten van Johann Sebastian Bachs Concerto voor twee violen , uitgevoerd door het jeugdorkest met medewerking van de eerste violist van het vaste orkest van het Teatro Colón. Een waar genot.

speelde maestro een werk van de briljante tangocomponist Astor Piazzolla. De synagoge biedt elke woensdag om twaalf uur 's middags een Concierto en Libertad (Concert in Vrijheid) aan, een duidelijke verwijzing naar de naam van de tempel, die gebouwd is aan de Libertadstraat (Libertad 769), maar tot nu toe had ik er nog nooit een kunnen bijwonen.

Zoals verwacht hadden zich meer dan honderd mensen rond het Théâtre Colón verzameld en wachtten geduldig tot ze naar binnen mochten. Het was een warme nacht en de grote menigte op straat deed vermoeden dat het veel vroeger was, maar het was al bijna middernacht.

Ik besloot een andere mysterieuze plek in de metropool te bezoeken. Het gebouw van de Grootloge van Vrijmetselaars van Argentinië, ook bekend als het Paleis van Cangallo – Palacio Cangallo, is op zichzelf al indrukwekkend (Perón 1242).

Vrijmetselarij kent een lange geschiedenis in dit land, met wortels die teruggaan tot 1857. Er wordt gezegd dat de vader des vaderlands en bevrijder van Amerika, generaal José de San Martín, lid was. Talrijke logeleden waren actief op straat en hielpen mensen zich te organiseren.

Anderen legden de symboliek en tradities binnen de tempel zelf uit. Allen droegen opvallende T-shirts met het symbool van de loge en begroetten bezoekers hartelijk. Toen ik aankwam, zong een groep muzikanten opera-aria's in de ruime vergaderzaal op de eerste verdieping. In december Beethovens Negende Symfonie in dezelfde zaal worden uitgevoerd tijdens een groot openbaar concert met een omvangrijk koor.

Wat mij het meest imponeerde, waren de vrouwelijke vrijmetselaars, die, getooid met al hun sieraden en insignes, langs de rij bezoekers liepen en hen vertelden over de vrouwenafdeling van de loge. Het is verbazingwekkend dat ze zich na zo veel geheimhouding nu zo openlijk presenteren.

Ik arriveerde kort na 1 uur 's nachts op het Congresplein – Plaza del Congreso. De Irigoyenstraat was geblokkeerd door de enorme bus van de mobiele bibliotheek van het Congres – de Bibliomóvil . De Bibliomóvil is een dubbeldekkerbus uitgerust met computers en meer dan 5000 boeken. Rondom de bus waren kleine tafels met boeken en spelletjes neergezet.

De kinderen schoten met speelgoedpijlen en kleurden plaatjes uit hun favoriete boeken. De volwassenen konden de depots bezichtigen en de bijzondere collecties bekijken, of zelf een poging wagen met lithografie. Ik koos voor het laatste en ging tevreden naar huis met een groene afdruk van het Congresgebouw als aandenken aan deze editie van Museumnacht.

Ik hoop dat u van deze rondleiding heeft genoten en dat u de volgende edities in de gaten houdt als u begin november in Buenos Aires bent.