De Abrogans – ons eerste Duitse boek

Zoals uitgelegd in het artikel over het ontstaan ​​van de Duitse literatuur , stammen de eerste geschreven bronnen van de Duitse literatuur uit de 8e eeuw. Iedere enthousiaste lezer wil nu natuurlijk graag weten welke inzichten er precies te halen zijn uit het eerste boek van de Duitse literatuur.

Dit artikel moest echter helaas ook aantonen dat alles wat de lezer in zijn vrije tijd interesseert, zoals liefdesverhalen, horrorverhalen, sprookjes en spannende verhalen van allerlei aard uit de begintijd van de Duitse taalontwikkeling, niet schriftelijk, maar uitsluitend mondeling werd overgeleverd.

Toen de eerste geschreven bronnen in wat we de Duitse taal kunnen noemen in de 8e eeuw verschenen, dachten mensen aanvankelijk aan belangrijkere zaken dan liefde en fantasie. Het eerste boek dat we kennen in een taal die onder de categorie Duits , biedt daarom niet per se de meest opwindende inhoud ter wereld. Maar de omstandigheden eromheen zijn fascinerend genoeg:

de "Abrogans" genoemd Keronische Woordenboek Zuid-Tiroolse geestelijke Arbeo van Freising ook de auteur kunnen zijn.

Er bestaat vrijwel unanieme overeenstemming over het feit dat de Abroganen hun oorsprong vonden in het oude Beierse bisdom Freising, dat onder controle stond van Arbeo, die daar bisschop was van 764 tot 783.

Er bestaat algemene overeenstemming over het feit dat dit woordenboek in de tweede helft van de 8e eeuw in het Duits werd vertaald door Latijnse trefwoorden en hun Latijnse vertalingen te voorzien van Oudhoogduitse equivalenten; alleen de exacte data lopen sterk uiteen, tussen 750 en 790.

In elk geval is de Abrogans, of Codex Abrogans, verbazingwekkend compleet en bevat ongeveer 3670 Oudhoogduitse woorden en meer dan 14600 attestaties voor deze woorden. Hoewel de Abrogans, met zijn vele lemma's, wordt geprezen als een waardevolle bron voor onderzoek naar de oudste Opperduitse taal, kent deze lof ook nadelen: dit Latijn-Oudhoogduitse synoniemenwoordenboek was kennelijk een van de eerste in zijn soort en is volgens onderzoekers gebaseerd op een puur Latijns synoniemenwoordenboek.

Deze Latijnse Abrogans, het voorbeeld, was dus een Latijns-Latijnse woordenlijst, waarschijnlijk samengesteld in Italië uit vele oudere woordenlijsten die dateren van de late oudheid tot de vroege middeleeuwen.

Op deze manier ontstond een woordenboek waarin zeldzame uitdrukkingen, waarvan sommige uit het Bijbelse Latijn, werden verklaard met behulp van meer gangbare woorden uit het volkslatijn.

Een enorme bron van fouten, wat meteen duidelijk wordt als je bedenkt welke woorden tegenwoordig als 'gangbaar' worden beschouwd; zelfs in het midden van de 8e eeuw leidde deze aanpak waarschijnlijk al tot een groot aantal onjuiste vertalingen, aangezien zelfs het gebruik van een andere woordsoort al snel tot een onnauwkeurigheid leidt.

Tegen deze achtergrond is het niet verwonderlijk dat de Abroganen tot op de dag van vandaag nog niet volledig door taalkundigen zijn geanalyseerd; er zijn ongeveer 700 woorden die in geen enkele andere Oudhoogduitse tekst voorkomen en daarom tot op heden raadselachtig blijven.

van het werkelijk authentieke "eerste Duitse boek" bewaard gebleven; onderzoekers moeten het doen met drie latere Alemannische kopieën van het Beierse origineel. Het best bewaarde manuscript is een licht beschadigd exemplaar van het archetype, dat tegenwoordig te bezichtigen is in de bibliotheek van de voormalige benedictijnenabdij van St. Gall.

De "naam van het geheel" doet sommige mensen glimlachen en mompelen "typisch Duits": het werk is vernoemd naar de eerste lemma, en deze eerste lemma "abrogans" (Oudhoogduits "dheomodi") betekent niets anders dan bescheiden of nederig.

Zijn de omstandigheden rondom ons eerste Duitse boek niet spannend genoeg om de prozaïsche inhoud ervan te kunnen accepteren?

Als je geïnteresseerd bent in de oorsprong van boeken in het algemeen, dan is dit inzicht in het begin van de literatuur waarschijnlijk voldoende. Wat de oorsprong van boeken betreft, is het boek "Het Boek van het Boek" van Marion Janzin en Joachim Güntner wellicht interessant voor je. In dit werk kun je 5000 jaar boekgeschiedenis leren kennen, als je een exemplaar van dit boek, dat in 1995 is uitgegeven, kunt bemachtigen, bijvoorbeeld via Kunstplaza.

Misschien geeft u er de voorkeur aan om meer boeiend bewijsmateriaal over onze literaire oorsprong te ontdekken? Dan zou u wellicht geïnteresseerd zijn in de Merseburgse bezweringen, die ook rond 750 zijn ontstaan, hoewel u zeker geen origineel exemplaar in handen zult krijgen.

Dan blijft alleen de omringende literatuur over, hoewel je je niet per se hoeft te beperken tot puur taalkundige werken om nieuwe inzichten te verkrijgen.

Je zou bijvoorbeeld het boek "Healing with Soul Codes" van Roswitha Stark kunnen opzoeken en daarin niet alleen de inhoud van de Merseburgse bezweringen vinden, maar ook alles over de mysterieuze betekenis van de magische woorden Abracadabra, Hocus Pocus en Simsalabim, die elk kind kent.

Wellicht kunt u waardevolle therapeutische voordelen halen uit een dergelijke benadering van de oudste literatuur, of misschien zult u gewoon veel plezier beleven aan het verkennen van oude symbolen en sleutelwoorden.