Cultuur en esthetiek – kunst in de architectuur als uitdrukking van onze tijd

Openbare kunst is een esthetische uiting die ons herinnert aan de diversiteit van de menselijke cultuur. Het is een levendig en dynamisch element dat bijdraagt ​​aan de verrijking en inspiratie van openbare ruimtes . In dit artikel onderzoeken we hoe openbare kunst ons kan helpen onze culturele identiteit uit te drukken en welke rol het speelt in onze moderne samenleving.

Cultuur en esthetiek

Cultuur en esthetiek zijn nauw met elkaar verweven en spelen een cruciale rol in de architectuurkunst. Cultuur omvat alle intellectuele en materiële leefwijzen van een samenleving, terwijl esthetiek de studie van schoonheid en smaak is. Architectuurkunst, als uitdrukking van onze tijd, weerspiegelt dus niet alleen culturele, maar ook esthetische waarden en normen.

De definitie van cultuur en esthetiek is echter niet statisch, maar onderhevig aan constante verandering en ontwikkeling in de loop der tijd. kunst in de architectuur zich voortdurend aanpassen en herinterpreteren om te voldoen aan de actuele culturele en esthetische eisen.

Ook maatschappelijke en politieke ontwikkelingen spelen een belangrijke rol. Kunstwerken in de openbare ruimte kunnen daarom worden gezien als een uiting van maatschappelijke en politieke veranderingen. Kortom, cultuur en esthetiek zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Wat wordt er bedoeld met kunst in de openbare ruimte?

"kunst in de architectuur" of "publieke kunst" genoemd —beschrijft het artistieke ontwerp van de stedelijke ruimte en is een belangrijk fenomeen in de ontwikkeling van de kunst in de afgelopen decennia. Het doel is om het publieke debat te stimuleren door artistieke elementen op specifieke locaties te plaatsen die stadsbewoners aanmoedigen om zich te verdiepen in vraagstukken rond stadsontwikkeling.

Door de langdurige impact die verder reikt dan tijdelijke installaties, kan 'kunst in de openbare ruimte' bijdragen aan het veranderen van perspectieven en het ontwikkelen van collectief en cultureel geheugen.

Kunstprojecten die zich bewust in het alledaagse sociale leven verankeren, kunnen zowel in stedelijke openbare ruimtes als in gebouwen en de bijbehorende voorzieningen plaatsvinden. In beide contexten fungeert kunst als een 'verhelderaar', een bron van verstoring, een observatie en een commentaar op de functionele structuur van het stadsleven.

De taak is om artistieke aspiraties te realiseren in openbare ruimtes die doorgaans niet met kunst worden geassocieerd . Het verschil tussen 'kunst in architectuur' en 'kunst in de openbare ruimte' ligt in de ruimtelijke context en de financiering. Terwijl 'kunst in architectuur' zich richt op een specifiek gebouw en de bijbehorende functies en wordt gefinancierd vanuit het bouwbudget via de 'K7-richtlijn', zoekt 'kunst in de openbare ruimte' openbare pleinen als locatie. In de database van de kunstenaarsverenigingen van de Duitse deelstaten zijn beide werkterreinen onder de noemer 'kunst in de openbare ruimte' gebracht om hun maatschappelijke invalshoek te benadrukken.

Richtlijnen voor de deelname van beeldend kunstenaars aan de federale en deelstaatregeringen (vanaf maart 2020) zijn te vinden op de website van de BBK Federal Association .

Een kort historisch overzicht van de oorsprong ervan

De debatten van de 19e eeuw effenden de weg voor de thema's van de moderniteit en begonnen met de verdringing van kunst uit het openbare leven. Door te verwijzen naar de 'oudheid' en de middeleeuwen leidden ze tot een ontwikkeling die de stedelijke ruimte transformeerde tot een nieuw leven ingeblazen podium voor kunst, dat werd gepresenteerd door middel van architectonische sculpturen , muurschilderingen en monumenten .

De oprichting van fondsen voor de realisatie van 'monumentale kunstwerken' weerspiegelde een groeiend nationaal bewustzijn en vloeide tegelijkertijd voort uit de maatschappelijk gemotiveerde wens om kunstenaars een inkomen en publieke opdrachten te verschaffen. Naast discussies over de sociaal-politieke betekenis van de kunsten en de kwalitatieve verbetering van steden, droeg de maatschappelijke positie van de kunstenaar bij aan het initiatief, dat werd gezien als een metafoor voor de ontwortelde moderne mens.

In de Weimarrepubliek werd publieke steun gezocht voor speciale maatregelen op het gebied van "kunst in de architectuur", met als doel de eeuwenoude hegemonie van architectuur als moeder van alle kunsten en als symbiotische "bouwkunst" nieuw leven in te blazen en te herdefiniëren.

Deze eis werd na de Eerste Wereldoorlog expliciet gesteld door kunstenaarsverenigingen vanwege de toenemende verarming van de kunstenaarssector en een sterkere sociale oriëntatie van kunst, en werd onder de nazi's ideologisch geïnstrumentaliseerd. Na de oorlog besloot de Duitse Bondsdag dit "kunst in de architectuur"-programma in de wetgeving op te nemen ten behoeve van de wederopbouw en de bevordering van de beeldende kunsten, waarbij een deel van het bouwbudget voor openbare gebouwen werd toegewezen aan de realisatie van kunst.

Deze regel van 1 procent, later verhoogd tot 2 procent en bekend als "Richtlijn K7" , werd ook in de DDR toegepast. Vanaf de jaren zestig hadden de institutioneel kritische initiatieven van progressieve westerse kunstenaars, als een uitgesproken afwijzing van de autonomie van de kunst en een streven naar een nieuwe verbinding tussen kunst en leven, een activerend effect in de publieke sfeer.

Land art-projecten , milieu- en installatiekunst , evenals locatiegebonden en conceptuele projecten buiten kunstinstellingen wonnen aan populariteit. De stadstaat Bremen wordt beschouwd als een pionier, omdat zij in 1974 de financiering van "kunst in de openbare ruimte" initieerde door de verplichte koppeling van de "K7-richtlijn" aan nieuwe bouwprojecten af ​​te schaffen.

Kunst in de architectuur als uitdrukking van onze tijd

Kunst in de architectuur verenigt architectuur, vakmanschap en kunst tot een harmonieus geheel. Het is niet louter een esthetisch element, maar vervult ook een functie. Het kan de ruimte structureren, de sfeer beïnvloeden en de kijker inspireren. Tegenwoordig is kunst in de architectuur diverser en experimenteler dan ooit tevoren.

Kunstenaars gebruiken moderne technologieën en materialen om hun ideeën te verwezenlijken en nieuwe vormen te creëren. Het gaat hierbij niet alleen om de schoonheid van het object, maar ook om de expressiviteit en betekenis ervan. Een analyse van kunst in de architectuur kan veel onthullen over onze samenleving en haar waarden. Het kan ons laten zien hoe we onszelf zien en hoe we onszelf in de wereld positioneren.

Maar het kan ook vergroten van het milieu en de maatschappelijke uitdagingen van onze tijd

De huidige opvatting onder publieke opdrachtgevers dat 'kunst in de openbare ruimte' steeds vaker wordt gebruikt als middel om stedelijke problemen te verbergen, is net zo schadelijk als de onderschatting van 'kunst in architectuur'-projecten als louter decoratie die het architectonische doel dient. De artistieke benadering zou er juist op moeten gericht zijn om via visuele middelen opvallende wrijvingspunten te creëren en op diverse manieren discussies aan te wakkeren over wat openbare leefruimtes kenmerkt.

De wijdverbreide waardering voor en betrokkenheid bij openbare kunstprojecten toont aan dat kunst de kracht heeft om de openbare stedelijke ruimte tot een unieke ervaring te maken en het stedelijk debat te stimuleren. Het is cruciaal om dit potentieel constructief te benutten.

Gezien de regionaal uiteenlopende mate van samenwerking tussen stadsbestuurders, projectontwikkelaars en kunstinstellingen, moet het doel zijn projecten in de openbare ruimte en buiten museumpresentaties te beschouwen als mogelijkheden voor een specifieke sociale verbinding met de stedelijke omgeving en als impulsen voor denkprocessen.

Kunst kan vandaag de dag steeds vaker haar veelgevraagde sociaal-politieke functie herontdekken door een impuls te geven aan verandering in de denkwijze van stadsbewoners. Binnen de galerieruimte dient deze functie echter slechts als een symbolisch gebaar.

Het belang van esthetische beleving in gebouwontwerp

Het ontwerpen van gebouwen is een kunstvorm die ons dagelijks omringt. Maar hoe belangrijk is de esthetische ervaring in gebouwontwerp nu echt? Het antwoord is simpel: cruciaal. Esthetiek is een fundamenteel onderdeel van architectuur herzien en herinterpreteren traditionele bouwstijlen

Een gebouw kan niet alleen functioneel zijn; het moet ook esthetisch aantrekkelijk zijn om een ​​positief effect op de toeschouwer te hebben. De esthetische ervaring kan ons inspireren, kalmeren of zelfs opwinden. Architectuur kan ons naar een andere wereld voeren en ons in een andere tijd plaatsen.

Culturele implicaties

De culturele implicaties van kunst in de architectuur zijn divers en variëren van de weergave van geschiedenis en traditie tot het bevorderen van innovatie en creativiteit . Het kan ook bijdragen aan het versterken van de identiteit van een plek en het verbinden van de gemeenschap.

Maar kunst in de architectuur is niet alleen een esthetisch aspect, het is ook een politiek aspect. Het laat ons zien wie we zijn en wie we willen zijn.

Impact op architecten en projectontwikkelaars

Kunst in de architectuur heeft ook een aantal opmerkelijke implicaties voor projectontwikkelaars en architecten. Zo kan de marktwaarde van vastgoed door kunst in de architectuur aanzienlijk stijgen.

Het is al langer bekend dat kunst en vastgoedwaarden nauw met elkaar verbonden zijn . Wanneer vastgoedprojecten kunstwerken in hun gebouwen integreren – zowel in openbare ruimtes als in interieurs – stijgt hun waarde op de markt en voor investeerders. Volgens Forbes is openbare kunst een geheim wapen in de vastgoedmarketing.

Projectontwikkelaars van alle groottes – van luxe tot middelgrote en kleinere projecten – kunnen kunstenaars opdracht geven om kunstwerken in hun gebouwen te integreren. Dit verhoogt niet alleen de financiële waarde van het vastgoed, maar verbetert ook de buurt.

De artistieke mogelijkheden voor vastgoedbeheerders en projectontwikkelaars zijn divers. Ze kunnen kleine of middelgrote sculpturen laten maken voor binnenruimtes zoals lobby's, liften en gangen. Ook grote openbare kunstinstallaties en muurschilderingen behoren tot de mogelijkheden, die de lokale gemeenschap een geweldige sfeer en interessante beelden bieden.

Kunstminnende woningzoekers in Noord-Duitsland kunnen contact opnemen met een makelaar in Hamburg , Bremen of Berlijn om panden met geïntegreerde kunst te vinden. In Zuid-Duitsland vinden ze dergelijke panden vooral in de grote steden München, Stuttgart en Freiburg.

Een bijzonder interessant artikel over het thema "Kunst in de architectuur en de vastgoedsector" is de gedetailleerde schriftelijke verslaglegging van de 14e workshop die in februari 2015 werd georganiseerd door het Federale Ministerie voor Milieu, Natuurbehoud, Bouw en Kernveiligheid. Een downloadbare versie, evenals ander materiaal en informatie over kunst in de architectuur, is te vinden op de website www.kunst-am-bau-in-deutschland.de.

Functie van het kunstwerk in de stedelijke omgeving

In de openbare ruimte zijn er kunstprojecten en kunstwerken die onder de noemer 'openbare kunst' vallen. Deze term vindt zijn oorsprong in de geschiedenis van de artistieke praktijk in stedelijke ruimtes en de discussies die daarmee gepaard gingen. Al in de 19e eeuw werd het verlies van de natuurlijke integratie van kunst in het sociale leven betreurd.

Openbare kunst ziet zichzelf als een verlichtende functie, gericht op het overbruggen van de vervreemding van stadsbewoners van het stadsleven en de artistieke omgeving. Het gaat ervan uit dat kunst in de stedelijke ruimte en in het bewustzijn van de inwoners is onderdrukt en dat het noodzakelijk is deze verbinding te herstellen. In die zin biedt openbare kunst een middel om identificatie te bevorderen en het verlies van een ooit vanzelfsprekende band tussen kunst en stadsleven tegen te gaan.

Kunstwerken in stedelijke omgevingen creëren een ruimte voor dialoog en discussie en kunnen sociale en politieke vraagstukken aankaarten en weerspiegelen. Ze kunnen een positief effect hebben op de geestelijke gezondheid en een gevoel van gemeenschap en saamhorigheid bevorderen. Kunstwerken kunnen ook dienen als oriëntatiepunten, waardoor de navigatie in de stad wordt vergemakkelijkt.

Al met al kan kunst in de architectuur worden gezien als een uitdrukking van onze tijd, die de culturele identiteit van een stad weerspiegelt en tegelijkertijd een belangrijke bijdrage levert aan de verbetering van de levenskwaliteit van haar inwoners.

Hoe beïnvloedt kunst in de architectuur onze perceptie van steden?

Kunst in de architectuur is een belangrijk onderdeel van ons stedelijk landschap en beïnvloedt onze perceptie van steden aanzienlijk.

Allereerst kan het ons helpen om bewuster met onze omgeving om te gaan. Door kunstwerken in de architectuur te integreren, worden we attenter en nieuwsgieriger, waardoor we onze omgeving beter kunnen observeren en waarderen.

Vooral in openbare ruimtes kunnen kunstwerken ons helpen ons comfortabeler en meer ontspannen te voelen, omdat ze een positief en kalmerend effect op ons hebben.

Richtlijnen voor kunst in de architectuur ter bevordering van een betere samenwerking tussen ontwikkelaars, architecten en kunstenaars

Het is van groot belang om de samenwerking tussen ontwikkelaars, architecten en kunstenaars te bevorderen. De "Richtlijnen voor kunst in de architectuur", gepubliceerd door het Federale Ministerie van Transport, Bouw en Stedelijke Ontwikkeling, kunnen hierbij als praktisch kader dienen en zijn ook toepasbaar op andere publieke en private bouwprojecten.

De richtlijnen voor kunst in de architectuur van het federale ministerie voor huisvesting, stadsontwikkeling en bouw zijn te vinden in de sectie met specialistische informatie voor federale bouwprojecten.

In het kader van het symposium "Kunst en Architectuur", geïnitieerd door de Saksische Kunstenaarsvereniging en georganiseerd in samenwerking met de Saksische Kamer van Architecten, is een handboek ontwikkeld. Het doel van dit handboek is om uitgebreide informatie te verschaffen over de voorbereiding, praktische uitvoering en realisatie van kunst in architectuurprojecten, en daarmee samenwerkingsverbanden te bevorderen.