Ai Weiwei – Nooit spijt van onderdrukking

Ai Weiwei is "niet zomaar" een politiek geëngageerde kunstenaar

Ai Weiwei is zonder twijfel en terecht de meest beroemde politieke kunstenaar van dit moment, wereldwijd en vooral in ons land, waar de Chinese kunstenaar graag zou willen blijven als zijn thuisland hem eindelijk de vrijheid zou geven om te reizen.

China weigert echter: terwijl de tentoonstelling "Evidence" van Ai Weiwei, die sinds begin april 2014 in het Martin-Gropius-Bau in Berlijn te zien is, al hard op weg is om de "publiekslieveling van het jaar" te worden, kunnen zelfs tussenkomende Duitse politici er niet voor zorgen dat Ai Weiwei vanuit China naar zijn eigen tentoonstelling in Berlijn mag reizen.

Bovendien sloeg de Chinese censuur opnieuw toe (april 2014): kort voor de opening van een groepstentoonstelling ter ere van het jubileum van de "Chinese Contemporary Art Award" in Shanghai, werd bevolen een werk van Ai Weiwei uit de tentoonstelling te verwijderen. De organisatoren moesten hieraan voldoen, anders zou de tentoonstelling worden afgelast; de naam van Ai Weiwei, die in 2008 dezelfde prijs had ontvangen, werd uit het tentoonstellingsboekje verwijderd.

De angst van de Chinese heersers voor de kunstenaar die voor democratie strijdt, lijkt onverminderd groot; Ai Weiwei zal steun van democratische krachten nodig hebben voor zijn politieke engagement (waarover u meer kunt lezen "Ai Weiwei – Kunst en de opstand van een onbuigzame man" en "Ai Weiwei – 'De nepzaak'"

Deze steun is vanzelfsprekend voor ieder democratisch gezind persoon – wat echter tegenwoordig minder vanzelfsprekend lijkt, is om Ai Weiwei te zien als een kunstenaar, los van zijn politieke strijd.

Het is absoluut de moeite waard om het werk van Ai Weiwei eens van dichterbij te bekijken – de kunstenaar barst van de creativiteit; zijn kunst is spannend en buitengewoon, verrassend en vermakelijk. Laat u intrigeren door een aantal kunstwerken van Ai Weiwei.

Beroemde en opmerkelijke kunstwerken van Ai Weiwei

Ai Weiwei heeft een zeer veelzijdige artistieke achtergrond: hij studeerde aan de Beijing Film Academy en de Art Students League in New York, en volgde ook cursussen aan Parsons The New School for Design. Deze vele verschillende invloeden zijn terug te vinden in Ai Weiwei's kunst – soms voorspelbaar, soms onvoorspelbaar.

In 1979 richtte Ai Weiwei samen met andere Chinese vrijgeesten een kunstenaarsgroep op die kunst volgens staatsrichtlijnen werd beoefend. Van 1981 tot 1993 creëerde Ai Weiwei performancekunst conceptuele kunst , popart en dada in de Verenigde Staten.

Terug in China richtte hij in 1994 de galerie " China Art Archives and Warehouse" , een ruimte in Peking voor experimentele kunst. Ai Weiwei creëerde zelf ook experimentele kunst, die verfrissend spannend en divers was en sculpturen en ontwerpen, architectuur en conceptuele kunst , schilderijen en boeken, films en fotografie omvatte.

Vaak met een ingenieuze eenvoud: van 2003 tot 2005 filmde Ai Weiwei simpelweg in de overvolle straten van Peking en creëerde zo indrukwekkende beelden van de absolute machteloosheid van "mensen in het vuil" en het falen van "blinde stadsplanners" .

Vaak met een flinke dosis ironie: in 2006 versierde Ai Weiwei een onbetaalbare, ongeveer 7000 jaar oude neolithische vaas met een rood Coca-Cola-logo ("Coca-Cola Vaas"), en kort daarna beschilderde hij 39 neolithische vazen ​​(ongeveer 2800 jaar oud) met felle industriële verf ("Gekleurde Vazen"). Waarom zouden mensen respect hebben voor oude culturele schatten als ze door hebzuchtige ondernemers totaal niet gewaardeerd worden?

In 2005 ontwierp Ai Weiwei samen met Serge Spitzer "Ghost Valley coming down the Mountain" , een grootschalige en indrukwekkende installatie bestaande uit 96 kleivazen ​​uit de Yuan-periode (1269 tot 1368), die in een oude werkplaats in China werden nagemaakt, voor de tentoonstelling "Humanisme in China" .

Sinds 2008 herdenken de "aiflowers – Respect Life, Never Forget" de kinderen die omkwamen bij de verwoestende aardbeving in Sichuan op 12 mei 2008. Ai Weiwei nodigt iedereen met compassie uit om een ​​afbeelding van een bloem te uploaden naar de website https://aiflowers.org ; de bloemen groeien tot op de dag van vandaag.

In 2008 bedacht Ai Weiwei, in samenwerking met de gerenommeerde architecten Herzog & de Meuron, een droomstad in de Mongoolse woestijn: "Ordos 100 ", een plek waar rijk en arm samen zouden leven en waar ecologie en economie met elkaar verenigd zouden worden. De droom spatte echter al snel uiteen toen de belangrijkste investeerder, een extreem rijke Chinees, verdween nog voordat de bouw was begonnen...

Maar de geplande 100 villa's hebben in ieder geval 100 architecten uit 27 landen samengebracht, in tegenstelling tot het aanhoudende Europese debat over de vraag of internationale architecten wel in China mogen werken.

En Ai Weiwei begint zich alweer in de politiek te mengen

Er is simpelweg geen andere weg, ook al probeert Ai Weiwei bij te dragen aan een nieuw begin in zijn eigen land. Zo werkte hij vanaf 2002 mee aan het ontwerp van het nieuwe Nationale Stadion van Peking voor de Olympische Spelen van 2008, maar nam hij kort voor de opening afstand van het project.

"Vogelnest", naar de beroemde Chinese , nadat ze in 2002 samen met Ai Weiwei de internationale architectuurwedstrijd hadden gewonnen.

Net als de zwaluwnestsoep zelf, een van de duurste specialiteiten van de Chinese keuken vanwege de bewerkelijke bereiding, brachten de kosten voor het Nationale Stadion ook volstrekt buitenproportioneel hoge bedragen met zich mee..

Toen het Nationale Stadion op 18 april 2008 werd geopend, had de bouw ervan ongeveer 3,5 miljard yuan (325 miljoen euro, met een enorme budgetoverschrijding) gekost en werd het door Ai Weiwei als megalomaan en ontoereikend beschouwd.

Kort voor de openingsceremonie van de Spelen besloot Ai Weiwei daarom niet deel te nemen. Hieronder volgt een Duitse vertaling van Ai Weiwei's toespraak hierover (beschikbaar in het Engels op theguardian.com ) , van donderdag 7 augustus 2008:

Waarom ik wegbleef van de openingsceremonie van de Olympische Spelen:
Toen ik meehielp met het ontwerp van het Vogelneststadion in Peking, wilde ik dat het symbool stond voor vrijheid, niet voor autocratie: China moet veranderen.

Deze week verzamelt de wereld zich in Peking voor de Olympische Spelen van 2008. Dit is een buitengewoon moment, een moment waar China al 100 jaar van droomt. Mensen hebben naar dit moment verlangd omdat het een keerpunt symboliseert in de relatie van China met de rest van de wereld.

Onder het toeziend oog van de wereld zou China moeten opgaan in een groter geheel en zich volledig in de mensheid moeten integreren. De wereld zou plotseling kleiner en dichterbij moeten aanvoelen. Dit zou veel moeten betekenen voor ons land, omdat we na decennia van isolement hard hebben gestreden om ons open te stellen.

De afgelopen 30 jaar hebben we barrières afgebroken, deuren en ramen geopend, ons laten verbluffen door de zon en de wind van ingrijpende veranderingen gevoeld. We verwachtten dat de Olympische Spelen een ongekende mate van inspanning en hoop, snelheid en kracht zouden laten zien, die China zouden inspireren om het tempo van de hervormingen te versnellen, om vastberadener, moediger en meer in vrede met zichzelf te zijn.

Om dit punt te bereiken, heeft China rampen, lijden, vernedering en een duisternis doorstaan ​​die mensen een gevoel van hopeloosheid gaf.

Bijna zestig jaar na de oprichting van de Volksrepubliek leven we nog steeds onder een autocratisch regime zonder algemeen kiesrecht. We hebben geen vrije pers, terwijl vrijheid van meningsuiting meer waard is dan het leven zelf. Vandaag is niet het moment om stil te staan ​​bij onze problemen, maar we moeten ook niet luisteren naar degenen die ons proberen wijs te maken dat deze spelen apolitiek zijn.

We leven in een wereld waarin alles gepolitiseerd is, maar sommige mensen beweren dat de Olympische Spelen anders zijn. Zij stellen dat deze twee weken sport op de een of andere manier losstaan ​​van geschiedenis en psychologie, niet verbonden zijn met theorie en moraal, en op een hoger niveau staan ​​dan gewone mensen.

Ze beweren dat iedereen die de Spelen aan politiek koppelt, sinistere motieven heeft en anti-Chinese sentimenten koestert. Maar de werkelijke reden waarom ze een hekel hebben aan politieke discussies, is dat elke politieke discussie Chinese burgers eraan herinnert wie verantwoordelijk is voor China's groeiende isolatie van de rest van de wereld.

Vandaag ontmoeten China en de wereld elkaar opnieuw. De Chinezen zullen beseffen dat de planeet kleiner is dan ooit tevoren in de geschiedenis, dat de mensheid afscheid moet nemen van arrogantie en onverschilligheid, van onwetendheid en discriminatie; ze zullen begrijpen dat we allemaal hetzelfde kleine stukje land delen.

Het kan een tijd zijn waarin we onszelf herontdekken, waarin we de goede dingen in het leven delen, waarin we elkaar in de ogen kijken en elkaars hand vasthouden. Dit bruisende festival is niet alleen een tijd om te vieren, maar ook om vrede en vriendschap te bevorderen. Om onze toekomst te herontdekken, moeten we afscheid nemen van ons verleden.

We moeten afscheid nemen van de autocratie. In welke vorm dan ook, welke rechtvaardiging ze ook zoekt, een autoritair regime leidt uiteindelijk altijd tot het vertrappen van gelijkheid, het ontkennen van rechtvaardigheid en het stelen van het geluk en de vreugde van mensen.

We moeten ook discriminatie overwinnen, omdat het bekrompen en onwetend is, omdat het verbinding en empathie ontkent en omdat het het geloof van mensen ondermijnt dat de mensheid zichzelf kan verbeteren. De enige manier om misverstanden, oorlog en bloedvergieten te voorkomen, is door de vrijheid van meningsuiting te verdedigen en met oprechtheid, voorzichtigheid en goede bedoelingen te communiceren.

Het nationale stadion "Vogelnest", waaraan ik heb meegewerkt, is ontworpen om de Olympische geest van "eerlijke competitie" te belichamen. Het laat mensen zien dat vrijheid mogelijk is, maar dat dit eerlijkheid, moed en kracht vereist.

Het is precies om deze principes dat ik wegblijf van de openingsceremonie, omdat ik geloof dat keuzevrijheid de basis vormt voor eerlijke concurrentie. Keuzevrijheid is het recht dat ik het meest waardeer. Als we ervoor kiezen, kan vandaag een moment van moed, hoop en passie zijn. Deze dag zal ons geloof in de mensheid en onze vastberadenheid om een ​​betere toekomst op te bouwen op de proef stellen

Kunst en gevecht gaan door

In 2009 herdacht Ai Weiwei de aardbevingsslachtoffers onder kinderen met de installatie "Remembering" in het Haus der Kunst in München tijdens de tentoonstelling "So sorry" , waarbij hij 9000 kinderrugzakken gebruikte als protest tegen het schoolgebouw van de slachtoffers, dat vermoedelijk veel te licht was gebouwd vanwege corruptie.

In 2010 plaatste Ai Weiwei een vier ton zware rots op de Dachstein in Stiermarken "Hoher Dachstein"

bracht "The Unilever Series: Sunflower Seeds" zonneschijn naar de Tate Modern in Londen: op de vloer van de voormalige turbinehal strooide Ai Weiwei "100 miljoen" handgemaakte porseleinen zonnebloempitten, waar enthousiaste bezoekers aanvankelijk op konden "lopen" (maar al snel niet meer, omdat de vloer te veel slijtage vertoonde).

In zijn werk "Circle of Animals / Zodiac Heads" de legendarische twaalf dierenriemhoofden die in de 18e eeuw door Europese jezuïeten aan het hof van een Chinese keizer werden vervaardigd. Deze hoofden werden in 1860 gestolen, vermoedelijk door buitenlandse bedrijven. Met zijn interpretatie wil Ai Weiwei de aandacht vestigen op de problematiek van vervalsing en kopiëren, plundering en restitutie vanuit een nieuw perspectief.

In 2011 publiceerde Ai Weiwei zijn blog, die in 2006 door de Chinese overheid was gesloten, als boek – een unieke en bijzonder kritische verzameling teksten over het ‘nieuwe China’: ‘Don’t Be Understandable About Me’. The Forbidden Blog. Redactie: Lee Ambrozy. Galiani Verlag, Berlijn 2011.

In 2012 werd de documentairefilm "Never Sorry For Exposing China’s Oppression" van Alison Klaymann uitgebracht, met fragmenten uit drie jaar van het leven van Ai Weiwei, waaronder zijn arrestatie in 2011. De Duitse première vond plaats op documenta 13.

In 2013 wendde Ai Weiwei zich tot heavy metalmuziek als vorm van protest. In mei bracht hij de single "Dumbass" , direct gevolgd door het album "The Divine Comedy" in juni. Ai Weiwei had een goede reden waarom muziek zijn nieuwe creatieve uitdrukkingsvorm werd: de artiest werd zanger tijdens zijn gevangenschap omdat bewakers hem vroegen te zingen tegen de beklemmende stilte van de eenzame opsluiting, die zelfs de bewakers verstikkend vonden.

In die tijd kende Ai Weiwei alleen revolutionaire liederen; na zijn vrijlating begon hij al snel zijn eigen muziek te maken… Ai Weiwei liet zich nieuwe liedjes aanleren door de Chinese rockzanger Zuoxiao Zuzhou, en daaruit ontstond al snel het idee voor een album, “zodat hij tenminste andere liedjes kon zingen als de autoriteiten hem weer kwamen halen.”

Er is een goede reden waarom Ai Weiwei heavy metal als muzikale uitdrukkingsvorm heeft gekozen; het genre past perfect bij zijn strijdlustige teksten. De teksten zijn realistisch en gaan over Ai Weiwei's confrontaties met de politie of over zijn 'muursprong', een nogal dubbelzinnige uitdrukking, want in het Chinese slang betekent 'muursprong' ook het overspringen van de beruchte 'firewall ' van Peking, waarmee internetcensuur wordt omzeild.

Op het eerste gezicht gaat het "slechts" over de blinde boerenadvocaat Chen Guangcheng, die in het geheim naar Peking vluchtte over de muur van zijn boerderij om aan zijn achtervolgers te ontkomen, waar hij veiligheid vond voor de Chinese politiestaat door over een tweede muur te springen (die van de Amerikaanse ambassade).

Er is ook een reden waarom de artiest ten tijde van de albumrelease een wild gestyled kapsel en een volle baard droeg, en die reden is niet dat Ai Weiwei eruit wilde zien als een doorgewinterde heavy metal-zanger. Integendeel, het wilde kapsel was bedoeld om hem er precies zo uit te laten zien als tijdens zijn eenzame opsluiting – wild, gestoord en gekweld.

In het voorjaar van 2014 zal Ai Weiwei's film "The Fake Case" in de bioscoop verschijnen, een Canadees-Deens-Britse productie geregisseerd door de bekroonde Deense documentairemaker Andreas Rosforth Johnsen.

Met Ai Weiwei als enige hoofdrolspeler zijn er geen andere acteurs nodig of toegestaan ​​om Ai Weiwei's gevangenschap uit te beelden (Ai Weiwei the Fake Case (2013), CN/DK/GB, speelduur 86 minuten, leeftijdsclassificatie G, documentaire, drama, bioscooprelease 08.05.2014). Meer informatie over Ai Weiwei's politieke situatie is te vinden in het artikel "Ai Weiwei – The Fake Case" .

Er duiken voortdurend nieuwe kunstwerken van Ai Weiwei op; in maart 2013 werd een enorm muurschildering onthuld in de Chileense havenstad Valparaíso, die Ai Weiwei ontwierp als eerbetoon aan Pablo Neruda. "A Pablo" ("Voor Pablo") , een muurschildering van 900 vierkante meter, siert de gevel van de voormalige gevangenis van Valparaíso, die nu een cultureel centrum is.

De afbeelding toont foto's van de Senkaku-eilanden, de eilanden waar China en Japan momenteel om strijden, met een regel uit het gedicht "Cabo de Chile" opdroeg aan zijn goede vriend Pablo Neruda

Ai Weiwei heeft de komende tijd een volle agenda met nieuwe projecten en is vastbesloten op te komen voor de integriteit van het individu – een voorwaarde voor het respecteren van mensenrechten en vrijheid van meningsuiting, en voor elke democratie.