Het kunstatelier en zijn betekenis als plek voor creatieve creatie

Een atelier biedt vaak een inkijkje in de emotionele wereld van een kunstenaar. Ateliers zijn plekken waar sporen van creatieve processen, werkmethoden, doorbraken en zelfs fouten worden vastgelegd op muren, vloeren, ramen en deuren. Ze fungeren als stille getuigen van de ontdekkingsreis en het creatieve proces van de kunstenaar op weg naar het voltooide kunstwerk .

De ateliers vertellen een verhaal over creatieve ontwikkeling, maar ook over de tegenslagen die zich in de loop der jaren hebben voorgedaan bij het verfijnen van een ambacht of stijl. Een atelier kan een zeer persoonlijke ruimte vol emotie zijn, die waardevolle inzichten biedt aan zowel kunstenaars als bezoekers.

Het kunstatelier als broedplaats voor maatschappelijke vooruitgang

Talrijke studies suggereren dat intensief contact met kunst en artistieke creatie op elke leeftijd het fysieke en mentale welzijn bevordert (zie internetbron #1 ). Het geven van tijd, ruimte en materialen voor creatieve expressie kan stress verminderen, het geheugen verbeteren en sociale banden versterken.

In een tijdperk waarin creatief denken hoog wordt gewaardeerd, profiteert de samenleving ongetwijfeld van investeringen in de kunsten en kunsteducatie. Plaatsen waar de omgeving creativiteit stimuleert en bevordert, kennen doorgaans een hogere mate van maatschappelijke betrokkenheid, sociale stabiliteit en economische welvaart.

Creatieve ruimtes zijn altijd al gecreëerd een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het ondersteunen van artistieke creatie

Het kunstatelier in theoretische beschouwing

Wanneer we een kunstenaarsatelier binnenstappen, krijgen we inzicht in de werkmethoden en kennis die kunstenaars in hun creatieve proces toepassen. Kunsthistorici gaan ervan uit dat een kunstwerk, en evenzo de kunstenaar, niet zomaar uit het niets ontstaat.

Kunst en kunstenaars zijn gebaseerd op omvattende kennispraktijken en specifieke ruimtelijke kennis. De sleutel hiertoe is het kunstenaarsatelier.

Hoewel elke atelierruimte uniek is voor de kunstenaar en zijn of haar project, wordt deze vaak gebruikt als een plek waar kunstenaars kunnen reflecteren, exposeren, onderzoek doen, werk opslaan en kunst creëren. Het hebben van een eigen atelier is voor kunstenaars een manier om hun individuele productie en creatieve proces te behouden en is cruciaal voor het stabiliseren van hun positie, deelname aan het professionele discours en de ontwikkeling van een artistieke identiteit (zie referenties #1-3 ).

In het atelier krijgen kunstenaars de kans om hun creatieve ideeën en experimenten te ontwikkelen door aandacht en transformatie te vinden in een ruimte voor artistieke reflectie en uitwerking. Hier ontstaan ​​kunstwerken van esthetische kwaliteit door experimentele actie die nieuwe ervaringsgebieden opent en vertrouwde scènes en objecten in een nieuw licht laat verschijnen (zie literatuurverwijzingen #4-6 ).

Het atelier dient als een plek waar de ideeën van kunstenaars geconcretiseerd worden en vormt een artistiek laboratorium . Volgens de Amerikaanse filosoof John Dewey is experimenteren van groot belang, niet alleen in het wetenschappelijk laboratorium, maar ook in de artistieke creatie (zie referentie #7 ).

Het hedendaagse atelier verenigt verbeelding, kennis en artistieke creatie in een ruimte die privacy, materiële productie, kennis en leren met elkaar verbindt. Het is een plek voor beschaafd kennisvergaring

Ateliers en kunstenaarsruimtes: toen en nu

Tegenwoordig wordt kunst zowel op laptops als in met verf besmeurde lofts gemaakt. Toch behoudt het atelier zijn unieke uitstraling als de ultieme plek voor creatie.

Zoals blijkt uit schilderijen als Courbets allegorische zelfportret uit 1855 of uit de foto's van modernistische grootheden uit het midden van de vorige eeuw van Vogue-artdirector Alexander Liberman , is het atelier een plek waar ervaring door de strijd van een genie in goud wordt omgezet – zowel metaforisch als letterlijk (zie internetbron #2 ).

Van werkplaatsen (bottega) in de Middeleeuwen tot studioloze ateliers.

In voorgaande eeuwen werkten de meeste kunstenaars in ateliers, waar ze werden opgeleid door meestervaklieden, of in de scriptoria van kloosters. De lage status van ambachtskunstenaars in de Middeleeuwen begon te veranderen toen ze de geleerde normen overnamen die door hun aristocratische beschermheren werden gesteld.

De bottega werd de studiolo , een plek van geleerde verfijning, meer geschikt voor stille contemplatie dan voor lawaai en ambacht. Succesvolle kunstenaars zoals Tintoretto konden zich zowel een bottega als een studiolo veroorloven, waardoor onderzoek en productie ruimtelijk gescheiden konden worden.

Deze ontwikkeling ging hand in hand met de toenemende arbeidsdeling, die werd versneld door de opkomst van het kapitalisme. Leonardo da Vinci verwierp het Bottega-principe en benadrukte dat een kunstenaarsatelier klein moest zijn om de geest te disciplineren (zie internetbron #2 ).

Het atelier wordt de centrale plek van de identiteit van de kunstenaar

de 17e-eeuwse Nederlandse schilderkunst werd het atelier de centrale plek van de identiteit van de kunstenaar, zoals te zien is in het werk van Rembrandt en Vermeer , die hun werkomgeving vastlegden in zelfportretten.

In de 18e eeuw boden scholen echter een alternatief voor de traditionele werkplaats. Félix Duban een belangrijke vorm aan de École des Beaux-Arts de school van Mackintosh in Glasgow en het Bauhaus in Weimar – een benadering die zowel de artistieke als de industriële productie herdefinieerde.

De glazen wand was ook het kenmerk van de fabriek, een dubbele codering ( expliciet tot uiting gebracht Bauhaus van Dessau door Gropius William Morris' poging om de vormen van artistieke en industriële productie opnieuw af te stemmen.

Schilderen in de buitenlucht – een ontsnapping naar de natuur

Het programma van Morris zorgde ervoor dat sommige schilders het atelier verlieten om in de buitenlucht te schilderen. Dit gebeurde in een tijd waarin verf industrieel werd geproduceerd en dus gemakkelijk verkrijgbaar was. De impressionisten lieten later zien dat zelfs de natuur geïndustrialiseerd werd, maar zij zetten de traditie van het schilderen in de buitenlucht voort, wat nu meer als een burgerlijk tijdverdrijf werd beschouwd dan als agrarisch werk.

Deze ontwikkelingslijn culmineerde in Anselm Kiefers grote openluchtstudio nabij Nîmes.

In zijn korte verhaal "The Real Thing" de Amerikaanse auteur Henry James een atelier waar licht een cruciale rol speelt en de ruimte een bijzonder karakter geeft. Het atelier wordt afgeschilderd als een plek voor kunstenaars, een feit dat expliciet wordt benadrukt door het raam op het noorden.

Leven en artistieke creatie op één plek verzoenen

Tegelijkertijd zorgt de industriële verstedelijking voor een versmelting van stad en platteland, waardoor nieuwe mogelijkheden ontstaan ​​voor schilderen in de open lucht in artistieke voorsteden. Terwijl academies de discipline professionaliseren, probeerde Morris de institutionele en ruimtelijke fragmentatie te overbruggen. Desondanks blijft de eenheid van leven en kunst vaak voorbehouden aan de welgestelden.

Door de geschiedenis heen hebben kunstenaars te maken gehad met uiteenlopende werkomgevingen. Vroeger konden slechts weinigen zich een huis met een atelier in een gewilde buitenwijk veroorloven, terwijl anderen in verwaarloosde stedelijke gebieden moesten werken. Beroemde kunstenaarskolonies zoals Montmartre en Chelsea ontstonden als alternatieve creatieve centra. Hoewel deze plekken vaak gekenmerkt werden door armoede, bevorderden ze ook een sterk gemeenschapsgevoel en boden ze ruimte voor politiek activisme.

De overgang van traditionele werkplaatsen naar avant-garde studio's leidde tot een herinrichting van de stedelijke ruimte door kunstenaars als Andy Warhol , die inspiratie putte uit armere buurten. De ontwikkeling van deze creatieve ruimtes weerspiegelde ook maatschappelijke veranderingen en leverde herhaaldelijk onverwachte resultaten op.

De huidige situatie na de studioperiode: Terug naar het Bottega-systeem en co-workingruimtes

Damien Hirst en Jeff Koons hebben zich bij Warhol aangesloten in zijn terugkeer naar het Bottega-systeem. Ze hebben alle sporen van Morris verworpen en in plaats daarvan de minder romantische industriële processen van het kapitalisme nagebootst.

Tegenwoordig heerst er een post-studio tijdperk , waarin een jetset-precariaat van kunstproducenten hun laptops heen en weer sjouwen tussen Londen, Lissabon en Berlijn. Als ze het zich kunnen veroorloven, bevinden hun werkplekken zich in opgedeelde pakhuizen aan de rand van steden, terwijl in 'gerevitaliseerde' centra, waar iedereen streeft naar de status van 'creativiteit , co-working spaces zoals Second Home een onconventioneel voorbeeld vormen.

Je eigen kunststudio of creatieve ruimte inrichten

De overstap van een thuisatelier naar een professioneel atelier is een veelvoorkomende droom van kunstenaars. Zodra de logeerkamer of het tuinhuisje te klein is geworden, is het inrichten van een professioneel atelier de volgende logische stap.

huurovereenkomst voor een ruimte wordt getekend of een verbouwing van een bestaand pand (bijvoorbeeld voormalige fabriekshallen) wordt gestart, zijn er echter

Vaak komen er ruimtes of complete gebouwen beschikbaar wanneer kunstenaars verhuizen of hun atelier sluiten. Omdat een succesvolle inrichting aanzienlijk kan bijdragen aan artistiek succes, bestaande panden zorgvuldig te kiezen.

In sommige gevallen is een complete renovatie (soms inclusief verbouwing) zinvol om de bestaande ruimte optimaal aan te passen aan uw individuele behoeften. Betrouwbare dienstverleners hiervoor zijn te vinden in elke grote stad (bijvoorbeeld Welsch Bausanierung op https://welsch-bausanierung.de/dienstleistung/komplettsanierung/ voor Ulm en omgeving).

De kwestie van de kosten

Kosten spelen een cruciale rol bij de vraag of een kunstenaar zich een atelier kan veroorloven. Net als ieder ander individu of bedrijf moeten kunstenaars de kosten voor het gebouw – inclusief huur (of hypotheekbetalingen bij aankoop), nutsvoorzieningen en kosten voor verzekeringen, internetverbinding, telefoonabonnement, enz. – meenemen in hun winstberekening.

Het is belangrijk om deze beslissing te benaderen als elke andere zakelijke onderneming. Je moet bepalen wat financieel haalbaar is (in verhouding tot je inkomen) en wat de waarde is van een eigen ruimte. De ruimte hoeft niet per se speciaal voor kunstenaars ontworpen te zijn, maar het maakt het werk meestal wel aanzienlijk gemakkelijker. Indien nodig en als je over de benodigde middelen beschikt, kun je ook renovaties en verbouwingen uitvoeren (of laten uitvoeren), zoals hierboven beschreven.

Beeldhouwers en pottenbakkers hebben dure apparatuur en toegang tot buitenruimtes nodig. Schilders moeten ook nagaan of ze olieverf en brandbare materialen zoals terpentine mogen gebruiken. Als u zich vestigt in een industrieterrein, moet u rekening houden met hoe andere bedrijven zullen reageren op de geur van verse verf in de gangen.

De prijzen voor grond worden meestal per vierkante meter berekend, wat een gemakkelijke kostenvergelijking mogelijk maakt.

Waar je op moet letten

Basisvoorzieningen omvatten onder andere internettoegang en standaard nutsvoorzieningen. Vervolgens dient u te informeren naar de openingstijden (sommige bieden 24-uurs toegang), beveiliging en parkeermogelijkheden .

Eveneens belangrijk is de beschikbaarheid van sanitaire voorzieningen , wastafels , toegang tot buitenruimtes en de verzekeringseisen van het te gebruiken pand.

Een ander belangrijk punt is de verlichting . Schilders moeten ruimtes zonder ramen vermijden, omdat die geen natuurlijk licht binnenlaten. Professionele ateliers houden hier doorgaans rekening mee en zorgen voor goede verlichting, ongeacht de grootte van de ruimte.

De studio moet ook gemakkelijk bereikbaar – kies dus geen locatie die te ver weg is. Het is voor kunstenaars vaak verleidelijk om thuis te werken omdat de logeerkamer dichterbij is.

Bij een huurovereenkomst is een kortlopend huurcontract over het algemeen een goede optie.

Zou je je moeten aansluiten bij een bestaande studio?

Bestaande professionele ateliers zijn speciaal ontworpen of ingericht voor kunstenaars. Het is mogelijk om individuele ateliers te huren in een gedeeld gebouw, die alle nodige voorzieningen bieden, zoals voldoende natuurlijk licht om te schilderen, wastafels en gespecialiseerde apparatuur.

Het grote voordeel van je aansluiten bij een bestaande studio is dat veel zaken al geregeld zijn en alle diensten vaak in één tarief zijn inbegrepen. Je hoeft alleen maar het contract te tekenen en je kunt meteen aan de slag met je creatieve werk.

Deze gemakken hebben echter mogelijk een hogere prijs. Het is mogelijk om te beginnen met een kleinere of gedeelde ruimte en, afhankelijk van het succes, geleidelijk naar een groter pand te verhuizen.

Een belangrijk aspect bij de keuze om in een gevestigde professionele studio te werken, is de gemakkelijke toegang tot andere kunstenaars . Creatief werk kan vaak eenzaam zijn, dus de mogelijkheid om ideeën uit te wisselen met collega's in gedeelde keukens of tijdens evenementen biedt een aanzienlijk voordeel.

Bij het betreden van zo'n atelier is het ook raadzaam om de andere kunstenaars in de gaten te houden. Keramisten, glaskunstenaars, pottenbakkers en beeldhouwers delen om praktische redenen vaak hun atelierruimte en kunnen zo gezamenlijk gebruikmaken van de benodigde apparatuur en de bijbehorende kosten.

Je eigen studio inrichten

Als je een geschikte ruimte hebt gevonden of een kunstenaarskolonie wilt oprichten, zijn er een aantal belangrijke zaken die je moet verduidelijken voordat je de stap definitief zet.

Beschikt u over de benodigde vaardigheden en ervaring?

Het is cruciaal om al eerder in een gedeelde werkruimte te hebben gewerkt, en deze zelfs te hebben beheerd, om alle verantwoordelijkheden te begrijpen.

Veel professionele ateliers hebben een studiomanager die organisatorische taken zoals huurbetalingen, bouwvoorschriften, verzekeringen en marketing afhandelt, waardoor de kunstenaars zich volledig op hun kunst kunnen concentreren. Het is begrijpelijk waarom veel ateliers ervoor kiezen om een ​​manager .

Is er financiële ondersteuning beschikbaar?

Op lokaal, staats- en federaal niveau circuleren aanzienlijke geldsommen ter ondersteuning van kunstenaars. Specifieke financiering is beschikbaar voor bepaalde media, thema's, geografische regio's en kunstenaars.

Een deel van deze financiering blijft vaak ongebruikt omdat er geen geschikte kunstenaars zich aanmelden. Een goed uitgangspunt is de National Endowment for the Arts, die in 2023 bijna 230 miljoen dollar heeft toegekend.

In Duitsland ondersteunen tal van instellingen, waaronder de federale overheid, de deelstaatregeringen en stichtingen, culturele en artistieke projecten via diverse subsidieprogramma's . Creatieve professionals kunnen deze subsidies aanvragen om hun artistieke ambities te verwezenlijken.

Deze projectsubsidies kunnen verschillende vormen aannemen. Ontvangers kunnen individuen, groepen of instellingen zijn, en de creatieve mogelijkheden worden vaak beperkt door de doelstellingen van de financierende instelling. De Duitse Federale Cultuurstichting richt zich op het ondersteunen van innovatieve programma's en projecten in een internationale context, evenals op culturele uitwisseling.

Federale Cultuurstichting ook tweemaal per jaar projecten voor financiering in het kader van haar interdisciplinaire en open projectsubsidieprogramma.

Naast hen zijn er nog vele andere financieringsinstellingen op nationaal en Europees niveau die zich specifiek richten op de ondersteuning van kunstenaars.

Tips voor oprichters en zelfstandigen in de culturele en creatieve sector worden ook aangeboden door zowel de financieringsadviesdienst van het BMWK als de gids "Allesbehalve een ondernemer?" van het initiatief voor de culturele en creatieve sector van de federale overheid .

Naast federale programma's kunt u ook kijken naar financieringsmogelijkheden op deelstaatniveau. In mijn deelstaat Beieren bijvoorbeeld vindt u nuttige informatie over programma's, aanvraagprocedures en vereisten op de informatiepagina over kunstenaarssubsidies van het Beierse ministerie van Wetenschap en Kunst .

Ontdek de diverse financierings- en subsidiemogelijkheden en de aanvraagprocedure. Er zijn zowel royale subsidies als speciale financieringsprogramma's voor specifieke groepen kunstenaars. Het grootste deel van de middelen gaat echter naar projecten die kunst naar de gemeenschap brengen.

Door workshops in je rooster op te nemen, kun je financiële steun ontvangen voor je professionele kunststudio. Nadat je je hebt verdiept in de landelijke en regionale procedures, is het ook raadzaam om lokale financieringsmogelijkheden te onderzoeken

Is er een mogelijkheid tot financiële sponsoring?

Het runnen van een studio is ongetwijfeld duur. Maar er zijn commerciële oplossingen voor de lastige kwestie van de financiering. Lokale bedrijven zouden bijvoorbeeld bereid kunnen zijn om financiering of apparatuur te verstrekken in ruil voor reclame. Dit kan de vorm aannemen van een vermelding op de website van de studio, marketingactiviteiten of deelname aan tentoonstellingen.

Veel mensen houden van kunst en willen graag deel uitmaken van de kunstwereld.

Integreer de tentoonstellingsruimte/galerie

Een groot voordeel van een professioneel kunstatelier is dat het zonder tussenkomst van een galerie kan opereren en een direct kanaal naar de kopers kan opzetten.

Tot wel 50% van de kunstverkopen verloopt via galerieën. Open atelierdagen of individuele atelierbezoeken kunnen echter ook aanzienlijke inkomsten genereren.

Als je deel uitmaakt van een professioneel groepsatelier , is het raadzaam om een ​​permanente tentoonstellingsruimte in te richten voor de werken van alle kunstenaars.

Hieronder volgen enkele aandachtspunten voor meer succes:

• Zorg ervoor dat alle werken te koop zijn.
• Bied verschillende prijsniveaus aan.
• Begin met kleine prenten of keramiek onder de 100 euro en ga geleidelijk over op grotere schilderijen, keramiek of sculpturen met navenant hogere prijzen.
• Hanteer reguliere openingstijden en zorg ervoor dat er gedurende deze tijden personeel aanwezig is (kunstenaars kunnen elkaar afwisselen).
• De tentoongestelde werken worden regelmatig gewisseld en er worden speciale openingsevenementen georganiseerd.
• Spreek betalingsvoorwaarden af. Dit kan via factuur of, tegenwoordig, via tal van digitale betaalproviders (online of via een smartphone-app). Als u elektronische betalingen accepteert, moet u een bankrekening voor uw studio of een PayPal-account aanmaken waarnaar het geld wordt overgemaakt voordat het aan de artiest wordt uitbetaald.

Afsluitende opmerkingen

Zodra je atelier is ingericht, moet je niet aarzelen om meteen aan de slag te gaan met je creatieve werk. Bedenk hoe je jezelf in deze ruimte wilt zien. Niets is frustrerender voor een kunstenaar dan het gevoel te hebben dat de ruimte waarin hij of zij werkt de creativiteit beperkt in plaats van stimuleert.

Denk aan de woorden van Pablo Picasso :

Er zijn schilders die de zon in een gele vlek veranderen, en er zijn anderen die met hun kunst en intelligentie een gele vlek in een zon veranderen

Biedt jouw ruimte je deze vrijheid voor artistieke ontwikkeling?

Wellicht vind je inspiratie in onze twee artikelen over dit onderwerp:

• Kunst en cultuur in coworkingruimtes: 5 inspirerende voorbeelden van creatieve werkomgevingen
• Je eigen studio inrichten: kunstenaars delen hun tips voor een creatieve werkplek

Bronnen en referenties:

Literatuur:

1. Bain, A. (2005): Het construeren van een artistieke identiteit. Werk, werkgelegenheid en maatschappij , pp. 25-46
2. Bain, A. (2004): Vrouwelijke artistieke identiteit in een specifieke plaats: het atelier. Sociale en culturele geografie , pp. 171-193
3. Buren, D. (2007): In The Studio (Dublin Gallery, 2007 pp. 104-106) Een gesprek tussen Buren en Jens Hoffman, Christina Kennedy en Georgina Jackson
4. Jacob, MJ (2010): Voorwoord in Jacob, MJ en Grabner, M eds. 2010 The Studio Reader: On the Space of Artists , Chicago University of Chicago Press
5. O'Doherty, B. (2007): Studio en de kubus: de relatie tussen waar kunst wordt gemaakt en waar kunst wordt tentoongesteld, Princeton Architectural Press
6. Wainright, L. (2010): Voorwoord in Jacob MJ en Grabner M eds 2010 The Studio Reader: On the Space of Artists, Chicago University of Chicago Press
7. Dewey, J. (1934): Kunst als ervaring, New York Penguin Group

Internet:

1. Samantha Frew op Architizer : Art House: De inspirerende architectuur van kunststudio's , https://architizer.com/blog/inspiration/collections/art-house-the-architecture-of-art-studios/
2. Tom Wilkinson in The Architectural Review : Typologie: Kunstenaarsatelier, https://www.architectural-review.com/essays/typology-artist-studio
3. MAC ART Galleries : Zo richt u uw kunststudio in , https://macfineart.com/how-to-set-up-your-fine-art-studio/
4. ART WEB Blog: Hoe richt je een professionele kunststudio in? , https://blog.artweb.com/how-to/set-up-a-professional-art-studio/
5. Federale Cultuurstichting : Financiering , https://www.kulturstiftung-des-bundes.de/de/foerderung.html