Wat betekenen CSRD en ESRS voor de kunsten en de creatieve industrie?

Culturele instellingen staan ​​momenteel voor een veelheid aan uitdagingen, die vaak complex en veelzijdig zijn. In een wereld waarin het bewustzijn van duurzaamheid voortdurend groeit, worden instellingen, organisaties en marktdeelnemers in de kunst- en creatieve sector steeds meer geacht hun processen en procedures af te stemmen op ecologische en sociale aspecten.

De noodzaak om duurzaamheidsmaatregelen transparant te maken en hun effectiviteit aan te tonen, wordt steeds urgenter. Recente klimaatrampen en hun gevolgen tonen dit duidelijk aan. Sinds de Europese Unie in 2019 Green Deal , worden economische actoren geconfronteerd met talrijke eisen, zowel van het publiek en overheidsinstanties als van hun eigen doelgroepen – waarvan de verwachtingen steeds hoger worden.

Om deze uitdagingen aan te gaan, is het cruciaal om de eerste stap te zetten richting naleving van de Richtlijn inzake duurzaamheidsrapportage van bedrijven (CSRD) website Duitse Raad voor Duurzame Ontwikkeling (RNE) nu nuttige informatie en een duidelijk gestructureerd overzicht van hoe deze eerste stappen kunnen worden gezet.

Richtlijnen, aanbevelingen voor actie, factsheets, instructievideo's en ondersteunende documenten zijn ook te downloaden op de Duitse Duurzaamheidscode bronnen leggen uitgebreid uit welke maatregelen nodig zijn om de langetermijndoelen van de Europese Duurzaamheidsrapportagestandaarden (ESRS) . De focus ligt op praktische oplossingen en richtlijnen voor de implementatie van duurzaamheidsstructuren. Het is een proces dat niet alleen tijd, maar ook toewijding en vooruitziendheid vereist.

Maar geen zorgen! Elke kleine stap telt, en hoe eerder je begint, hoe beter je bent voorbereid op de eisen van de toekomst. Laten we samen aan deze reis beginnen en ontdekken hoe culturele instellingen succesvol en volgens de geldende normen door dit nieuwe tijdperk van verantwoord ondernemen kunnen navigeren.

De CSRD-regelgeving – Waar gaat die over?

Het startsein werd gegeven met de Europese Green Deal

De  Europese Green Deal werd  in 2019 overeengekomen. Klimaatverandering en milieuvernietiging vormen een existentiële bedreiging voor Europa en de wereld, en deze baanbrekende stap was bedoeld om eindelijk een krachtig signaal af te geven. Met deze overeenkomst wil de EU de transitie naar een moderne, hulpbronnen-efficiënte en concurrerende economie bewerkstelligen.

• stoot in 2050 netto geen broeikasgassen meer uit
• hun groei staat los van het gebruik van hulpbronnen,
• speelt een pioniersrol in het benutten van nieuwe marktkansen
• en zorgt voor een maatschappelijk aanvaardbare transformatie.

De bijbehorende maatregelen van de EU zullen tot 2030 ongeveer 260 miljard euro per jaar kosten. De kosten van nietsdoen worden echter aanzienlijk hoger geschat: minstens 400 miljard euro per jaar.

Klimaatbeleid is ook vanuit economisch oogpunt volkomen logisch. Om ervoor te zorgen dat we snel kunnen handelen, heeft de EU hiervoor regelgeving en richtlijnen opgesteld. En dat brengt ons bij het CSRD.

CSRD – De richtlijn voor duurzaamheidsrapportage voor bedrijven

De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) legt een duidelijke verplichting op voor duurzaamheidsrapportage en definieert nauwkeurig hoe bedrijven moeten rapporteren hun CO2-voetafdruk verdere ontwikkeling van de Non-Financial Reporting Directive (NFRD) definieert de CSRD welke bedrijven verplicht zijn duurzaamheidsrapporten op te stellen en hoe deze rapporten moeten worden gestructureerd.

In totaal zijn er 90 richtlijnen die precies specificeren waar de rapportage moet plaatsvinden, over welke onderwerpen en binnen welke termijn deze informatie moet worden verstrekt.

Een belangrijk aspect is de beoordeling van het duurzaamheidsverslag door een auditor, hoewel een diepgaande audit niet verplicht is. De rapportageplicht strekt zich uit over de gehele waardeketen en omvat alle interne en externe middelen die een bedrijf nodig heeft om zijn doelstellingen te bereiken. Er bestaat een duidelijke betrokkenheid bij klimaatbescherming, met name op management- en leiderschapsniveau.

Voor het verslagjaar 2025 is een groot aantal bedrijven (het platform Greenly schat dat dit in Duitsland zo'n 50.000 bedrijven betreft * ) verplicht om te rapporteren – namelijk bedrijven die in twee opeenvolgende jaren aan ten minste twee van de volgende drie criteria voldoen:

• meer dan 250 werknemers
• meer dan 50 miljoen euro aan omzet
• Het totale vermogen bedraagt ​​meer dan 25 miljoen euro

De zogenaamde Omnibusverordening van 26 februari 2025 heeft de reikwijdte van de getroffen bedrijven aangepast door de drempel voor het aantal werknemers te verhogen naar meer dan 1.000. Op 3 april heeft het Europees Parlement het "Stop the Clock" dit voorstel op 14 april 2025 goedgekeurd.

De Stop-the-Clock-verordening is derhalve op 16 april 2025 in werking getreden, na publicatie in het Officiële Journal van de EU. ervan geheel – moet nog worden afgerond. Een gedetailleerde analyse van de Omnibusverordening is beschikbaar bij Green Vision Solutions .

Beursgenoteerde kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) worden volledig uitgesloten van de reikwijdte van de CSRD. Bovendien wordt de last voor kmo's verlicht doordat bedrijven die onder de CSRD-rapportageverplichtingen vallen, niet langer verplicht zijn om alle informatie van kmo's te verzamelen voor hun eigen duurzaamheidsrapportage.

Het is belangrijk dat het duurzaamheidsverslag onderdeel uitmaakt van het managementverslag, het bedrijfsverslag of het financiële verslag.

Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS)

In de toekomst zal informatie over duurzaamheid in het managementverslag worden opgenomen in overeenstemming met de uniforme rapportagestandaarden van de EU. In dit kader heeft de European Financial Reporting Advisory Group (EFRAG), in opdracht van de Europese Commissie, in eerste instantie sectoroverschrijdende standaarden (Set 1) ontwikkeld en deze eind november 2022 aan de Commissie voorgelegd. Op 31 juli 2023 publiceerde de Europese Commissie de gedelegeerde akte met betrekking tot Set 1 van de ESRS.

De Europese standaarden voor duurzaamheidsrapportage (ESRS) volgen de CSRD en reguleren de duurzaamheidsrapportage voor bedrijven in de Europese Unie tot in detail om vergelijkbaarheid tussen jaren en groepen te waarborgen. De standaarden zijn onderverdeeld in vier hoofdgebieden met in totaal twaalf subpunten: algemene standaarden, milieustandaarden (bijv. klimaatverandering, grondstoffengebruik), sociale standaarden (bijv. personeelsvraagstukken) en governance-standaarden.

Er zijn in totaal ongeveer 1000 datapunten gepland, hoewel niet alle datapunten verplicht zijn.

Een duale materialiteitsanalyse identificeert relevante onderwerpen voor elk bedrijf om passende concepten en maatregelen te ontwikkelen. Het proces moet breed opgezet zijn en belanghebbenden en medewerkers betrekken. Gedefinieerde key performance indicators (KPI's) moeten worden geïntegreerd in de rapportage- en managementsystemen van het bedrijf om de voortgang zichtbaar te houden en actief te werken aan het behalen van de doelstellingen.

De huidige sectoroverschrijdende Europese standaarden ESRS ) zijn te vinden op de website van de Europese Commissie.

EU-taxonomieverordening

De EU-taxonomie is de derde schakel in de regelgevingsketen en classificeert economische activiteiten op basis van hun duurzaamheid, in lijn met de EU-strategie. Sinds 2022 worden deze activiteiten beoordeeld aan de hand van de criteria "klimaatbescherming" en "aanpassing aan klimaatverandering" .

Bedrijven zijn verplicht om in hun duurzaamheidsverslagen uit te leggen hoe zij bijdragen aan de zes milieudoelstellingen, waaronder de bescherming van waterbronnen en de bevordering van een circulaire economie. De EU Taxonomy Navigator helpt bedrijven bij het nemen van klimaatbewuste beslissingen, ook voor culturele en educatieve instellingen zoals bibliotheken en musea.

De regelgeving bevat ook een aanbeveling om een ​​risicoanalyse uit te voeren om potentiële risico's en kansen te identificeren die kunnen voortvloeien uit klimaatverandering, zoals extreme weersomstandigheden.

Wat betekenen CSRD en ESRS voor de kunsten en de creatieve industrie?

In Duitsland zijn zo'n 238.000 bedrijven en freelancers actief in de culturele en creatieve sector, waaronder architecten, kunstenaars, muzikanten, filmmakers en gameontwikkelaars. Met ongeveer twee miljoen werknemers levert deze sector een aanzienlijke bijdrage aan de totale economische productie en genereerde in 2023 een omzet van € 204,6 miljard, wat neerkomt op 2,2 procent van de totale Duitse economie.*

De culturele en creatieve industrieën omvatten winstgerichte bedrijven die zich bezighouden met de creatie, productie en distributie van culturele goederen en diensten.

Eenmanszaken, micro-ondernemingen en het mkb worden NIET getroffen

Eerst het goede nieuws: de overgrote meerderheid van zelfstandigen en micro-ondernemingen hoeft zich geen zorgen te maken. Sinds de Omnibusverordening en de Stop-the-Clock-regel vallen zij, net als kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), volledig buiten het toepassingsgebied van de CSRD.

Musea en culturele instellingen

Hoewel musea en andere culturele instellingen en organisaties niet direct verplicht zijn om te rapporteren, kunnen belanghebbenden en financiers wel om rapportages zoals die van de CSRD (Canadian Society for Research and Development) vragen. Bovendien kunnen musea deel uitmaken van de waardeketen van een andere rapporterende entiteit als leveranciers of partners.

• Energieverbruik en transport, bezoekersmobiliteit (E1 Klimaatverandering)
• Hulpbronnengebruik en circulaire economie (hergebruik, recycling) (E5)
• Arbeidsomstandigheden, diversiteit, werk-privébalans op het gebied van werknemers (S1-bedrijfspersoneel) en werknemers in de waardeketen (S2)
• Kennisoverdracht in lijn met de onderwijsopdracht, laagdrempelige toegangsmogelijkheden zoals gratis toegang, inclusie (S4-leerlingen en eindgebruikers)
• Bedrijfscultuur en politieke betrokkenheid (G1 Bedrijfsmanagement)

Deze lijst kan op analoge wijze worden toegepast op Duitse musea.

Musea, culturele instellingen en overheidsinstanties kunnen ervoor kiezen om duurzaamheidsverslagen te publiceren in overeenstemming met de CSRD, zelfs zonder wettelijke verplichting (bijvoorbeeld als rolmodel of sociale pionier). EFRAG heeft mkb-bedrijven die niet wettelijk verplicht zijn om te rapporteren, maar dit wel vrijwillig willen doen .

De EU Taxonomy Navigator * helpt culturele instellingen bij het nemen van milieuvriendelijke beslissingen; dit geldt onder andere voor bibliotheken, archieven, musea en culturele activiteiten.

Kunsthandel

Kunsthandelaren, galeries en particuliere bedrijven in de kunst- en creatieve sector kunnen rechtstreeks door de richtlijn worden getroffen als zij aan twee van de bovengenoemde omvangscriteria voldoen.

Gamingindustrie

Aangezien dit over het algemeen kapitaalintensieve particuliere bedrijven zijn, is de eerdergenoemde drempelwaarde ook hier van toepassing.

Voelt u zich overweldigd door de hoeveelheid duurzaamheidsrapportages? Zo krijgt u ondersteuning!

Juridische teksten en richtlijnen uit de Duitse Duurzaamheidscode

Ondanks de Omnibusverordening zal de CSRD waarschijnlijk nog steeds van meer dan 15.000 bedrijven in Duitsland eisen dat zij hun duurzaamheidsprestaties openbaar maken volgens de uniforme rapportagestandaard van de EU. De website van de Duitse Duurzaamheidscode biedt ondersteuning aan de betrokken bedrijven bij het voldoen aan de CSRD-vereisten.

Richtlijnen en praktische handleidingen laten zien hoe je geleidelijk interne structuren kunt ontwikkelen, gegevens kunt verzamelen en verwerken, en deze uiteindelijk wettelijk kunt publiceren.

Richtlijnen van IZU/BIHK: 10 stappen naar duurzaamheidsrapportage volgens CSRD

Het richtlijndocument van de Beierse Kamer van Koophandel en Industrie (IHK), in samenwerking met het Milieu- en Bedrijfsinformatiecentrum (IZU), ondersteunt bedrijven bij het ontwikkelen van hun duurzaamheidsrapportage in overeenstemming met de nieuwe CSRD-richtlijn en de Europese normen voor duurzaamheidsrapportage (ESRS). Het is primair bedoeld voor bedrijven die door de richtlijn worden geraakt, maar biedt ook waardevolle richtlijnen voor het mkb.

De handleiding bevat een inleiding tot de vereisten van het CSRD en het ESRS, en richt zich op het opzetten van een strategisch duurzaamheidsmanagementsysteem. De handleiding is opgebouwd uit tien opeenvolgende stappen die flexibel kunnen worden toegepast, afhankelijk van het kennisniveau van de gebruiker.

Praktische checklists maken het bijhouden van taken eenvoudiger.

Professioneel advies van duurzaamheidsexperts

Vaak bent u het beste af in de handen van experts. Dit geldt met name voor complexe onderwerpen zoals CSRD en ESRS. Greenly is een bedrijf dat gespecialiseerd is in het helpen van andere bedrijven bij het behalen van hun duurzaamheidsdoelen en het voldoen aan de bijbehorende rapportageverplichtingen.

Dit begint met een analyse van de huidige rapportagestructuur en het identificeren van lacunes met betrekking tot de vereisten van CSRD-rapportage en ESRS.

Een belangrijk aspect van de ondersteuning van Greenly is het aanbieden van gebruiksvriendelijke tools waarmee bedrijven hun emissies kunnen meten en rapporteren. Deze tools zijn intuïtief ontworpen, zodat zelfs mensen in de creatieve sector, die mogelijk minder ervaring hebben met technische rapportage, ze gemakkelijk kunnen gebruiken. Door de dataverzameling te automatiseren, worden fouten geminimaliseerd en de tijd die nodig is voor rapportage aanzienlijk verkort.

Greenly hecht veel belang aan het ontwikkelen van strategieën op maat voor elk bedrijf. Dit betekent dat de specifieke uitdagingen van een bedrijf worden geïdentificeerd, of het nu gaat om de productie van kunstwerken, het beheer van tentoonstellingsruimtes of digitaal ontwerp. Greenly biedt workshops en trainingen aan om medewerkers op alle niveaus te informeren over het belang en de implementatie van duurzaamheidsrapportage.

Dit houdt onder meer in dat er transparante en aantrekkelijke rapporten worden opgesteld die duidelijk de betrokkenheid van het bedrijf bij duurzaamheid aantonen. Deze rapporten kunnen vervolgens worden gebruikt als communicatiemiddel om belanghebbenden te informeren en te inspireren.

Joachim Rodriguez y Romero

Eigenaar en directeur van Kunstplaza. Publicist, redacteur en gepassioneerd blogger op het gebied van kunst, design en creativiteit sinds 2011. Succesvolle graad in webdesign als onderdeel van een universitair diploma (2008). Verdere ontwikkeling van creativiteitstechnieken door middel van cursussen vrij tekenen, expressieschilderen en theater/acteren. Diepgaande kennis van de kunstmarkt door jarenlang journalistiek onderzoek en talrijke samenwerkingen met actoren/instellingen uit de kunst en cultuur.

www.kunstplaza.de/