Het impressionisme ontstond in Frankrijk tussen 1860 en 1870 en verspreidde zich later, in de jaren 1890, over grote delen van Europa.
Het impressionisme bereikte zijn hoogtepunt tussen 1863 en 1883. Zelfs daarvoor was het al beïnvloed door de belangrijkste figuren, Claude Monet , Édouard Manet en Edgar Degas . Het impressionisme had een sterke invloed op latere kunststromingen en veel kunstenaars bleven er trouw aan, zelfs tijdens de expressionistische .
Ontdek samen met ons de schoonheid van het impressionisme , een baanbrekende kunststroming die zich kenmerkt door de weergave van vluchtige impressies en het samenspel van licht en kleur.
Kunstenaars als Claude Monet, Paul Cézanne, Edgar Degas, Berthe Morisot en Pierre-Auguste Renoir in deze stijlperiode van de beeldende kunstfascinerende schilderijen , waarin ze de schoonheid van het dagelijks leven en de natuur vastlegden.
Klaprozenveld (1873) van Claude Monet – een meesterwerk van het impressionisme
Impressionisme: een korte introductie
Het impressionisme was een revolutionaire kunststroming uit de 19e eeuw die een nieuw tijdperk in de schilderkunst inluidde. De impressionisten wilden niet alleen de uiterlijke werkelijkheid weergeven, maar vooral de indrukken en stemmingen die ze ervoeren bij het bekijken van een onderwerp. Licht en kleur speelden hierin een centrale rol.
De term impressionisme als stijl is afgeleid van het Franse woord "impression ", wat "indruk" betekent. De kunststroming werd specifiek vernoemd naar het schilderij "Impression, Sunrise" , dat werd gepresenteerd op de eerste tentoonstelling van de nieuwe stroming in Parijs in 1874.
Impressie, Zonsopgang van Claude Monet
Een kunstcriticus gebruikte de term destijds spottend om de hele stijl te beschrijven, maar de kunstenaars zelf namen de term over voor hun stroming. Het impressionisme wordt over het algemeen geplaatst tussen 1860 en 1920.
Wat deze kunststroming zo bijzonder maakte, was dat de kunstenaars bewust hun waarneming begonnen te observeren . Parallel aan de opkomst van de fotografie leek de nauwgezette weergave van motieven niet langer belangrijk.
Zij erkenden dat de contouren van objecten worden gecreëerd door het individuele bewustzijn. Het oog neemt immers primair kleuren en vormen waar – contouren zijn slechts interpretaties. De impressionisten streefden ernaar terug te keren naar 'pure waarneming' en de realiteit in haar onvervalste vorm weer te geven.
De impressionistische schilders waren gefascineerd door de effecten van licht. Om natuurlijk licht in hun schilderijen na te bootsen, ontwikkelden ze een nieuwe techniek met kleine penseelstreken en stippen . Dit resulteerde in een bijzondere lichtheid en dynamiek in hun werken.
De impressionisten werkten meestal buiten of in hun atelier om te profiteren van het veranderende licht. Sommige kunstenaars schilderden hetzelfde onderwerp op verschillende tijdstippen van de dag of in verschillende seizoenen om de variaties vast te leggen. Om dit te bereiken, ontwikkelden ze nieuwe technieken voor het werken met verf om zachtere contouren .
Ze beseften dat de waarneming van moment tot moment snel verandert en dat het onmogelijk is om een enkel moment volledig vast te leggen. Daarom gebruikten ze een snelle schilderstijl om hun indrukken vast te leggen voordat ze vervaagden. De impressionisten hechtten waarde aan pure observatie zonder interpretatie of constructie.
Met deze kernpunten en kenmerken werd het impressionisme het uitgangspunt vande moderne schilderkunst .
Typische motieven in hun kunst waren landschappen en boulevardscènes met elegant geklede dames, evenals afbeeldingen van danseressen en vrouwen tijdens hun toilet. Ze verwerkten ook vaak motieven uit het dagelijks leven, zoals het Parijse stadsleven.
Een van de beroemdste tentoonstellingen uit deze periode was de "Derde Onafhankelijke Kunsttentoonstelling" in Parijs in 1877. Daar werden de werken van de impressionisten voor het eerst aan het publiek gepresenteerd. Het was een stap die de kunstwereld revolutioneerde en de weg vrijmaakte voor het succes van het impressionisme.
Auguste Rodin wordt beschouwd als een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het impressionisme in de beeldhouwkunst. Deze kunststijl wordt, met name sculpturenonrustig, gestructureerd oppervlak . In de fotografie impressionisme beter bekend als pictorialisme .
De pictorialisten waren de eersten die experimenteerden met kleurenfotografie en waardeerden onscherpe beelden. Een van de belangrijkste fotografen van het impressionisme rond 1900 was Heinrich Kühn (1866-1944), die in Wenen woonde en werkte.
Wil je meer weten over het impressionisme? Lees dan vooral verder! In de volgende paragrafen gaan we dieper in op de kenmerken, kunstenaars en beroemdste werken van het impressionisme.
Voorlopers en pioniers
De romantische schilders Eugène Delacroix , John Constable , William Turner en Richard Parkes Bonington , evenals de kunstenaars van de Barbizon-school en de schilders van Honfleur, waren belangrijke voorlopers van het impressionisme. Charles-François Daubigny werd beschreven als de leider van een 'school van impressionisme ', hoewel zijn compositieschema's nog steeds academisch en klassiek waren. Desondanks exposeerde hij landschapsschetsen op de Salon, wat hem tot een voorloper van het impressionisme maakte.
Al in de 18e eeuw toonde Engeland een grotere openheid voor landschapsschilderkunst dan Frankrijk. Dit enthousiasme werd waarschijnlijk beïnvloed door de Engelse landschapstuin, die op een natuurlijke omgeving leek, en door de vroege industrialisatie.
Kunstenaars als Constable, Turner en Richard Parkes Bonington streefden er in hun werk naar om wetenschappelijke nauwkeurigheid (zie Constables wolkenstudies) te combineren met sfeer en stemming. De geleidelijk vervagende motieven in kleurwolken in de schilderijen van William Turner illustreren dit idee in het bijzonder. De schilder richtte zich op het vastleggen van het effect van het landschap en het vakkundig en nauwkeurig weergeven ervan.
John Constable werkte voornamelijk in Suffolk en de omgeving van Londen. Hij liet zich inspireren door het gedetailleerde realisme, de subtiele kleurnuances, de helderheid en de ingetogen motieven van de 17e-eeuwse Nederlandse landschapsschilderkunst. Vanaf de jaren 1820 waren zijn werken ook bekend in Parijs, waar hij de gouden medaille won op de Salon "Hooiwagen".
De schilders van de Barbizon-school, zoals Camille Corot en Jean-François Daubigny, beeldden het Barbizon-woud, het plattelandsleven en dieren af in hun landschappen. Jean-François Daubigny stond vooral bekend om zijn sfeervolle, schetsachtige landschappen.
Gustave Courbet richtte zich op de bos- en rotslandschappen van het Juragebergte, waarbij hij olieverf als medium gebruikte en latere impressionisten beïnvloedde. Deze werden op hun beurt geïnspireerd door barokschilders zoals Frans Hals en Diego Velázquez.
De Honfleur-school aan de Côte de Grâce bestond voornamelijk uit de kunstenaars Eugène Boudin en Johan Barthold Jongkind. Boudin leidde een bescheiden leven in Honfleur en was Monets eerste leraar. Zijn schilderijen kenmerken zich door strand- en zeegezichten, evenals Corots bewondering voor hun "meteorologische schoonheid".
Details over de naamgeving van het impressionisme
Het impressionisme dankte zijn naam – zoals aan het begin al vermeld – aan een vernietigende kritiek van Louis Leroy tijdens de eerste groepstentoonstelling van de schilders die later bekend zouden worden als de "impressionisten" in 1874.
De kunstenaars hadden de tentoonstelling zelf georganiseerd in Nadars atelier in Parijs, omdat ze niet tot de Salon waren toegelaten. Het initiatief van de 30 deelnemende kunstenaars heette "Société anonyme des artistes peintres, sculpteurs, graveurs ", wat zoiets betekent als "Vereniging van Onafhankelijke Kunstenaars".
De kunstcriticus Louis Leroy bedacht de term impressionisme door de titel van Claude Monets werk "Impression: Soleil levant" (1872) uit te breiden tot een term voor een kunststroming en -stijl.
De dominantie van de term impressionisme werd mede mogelijk gemaakt doordat de kunstenaars zelf geen eigen naam voor hun stroming konden vinden. De term 'impressie' beschrijft de subjectieve waarneming van de wereld voordat een rationele verwerking van zintuiglijke indrukken begint. Deze definitie was al ingeburgerd in het esthetische discours.
In de 19e eeuw werd de term 'impressie' – evenals 'pochade' – gebruikt om vluchtige schetsen'Étude' daarentegen een langzamere en meer precieze weergave van het onderwerp.
Monet transformeerde de schets tot een kunstwerk door deze in tentoonstellingen te presenteren. Kunstcriticus Leroy beschouwde het schetsmatige werk als een naïeve visie die de kunstenaar nog niet in een geordende en rationele vorm had gegoten.
Het gerucht dat impressionistische schilderijen spontaan ontstonden, blijft tot op de dag van vandaag de ronde doen.
Al in 1877 merkte criticus Frédéric Chevalier terecht op dat de indruk van spontaneïteit die de impressionisten creëerden voortkwam uit hun ruwe vakmanschap. Het ogenschijnlijk willekeurige perspectief van hun werken was in feite een uiting van een bewust gecreëerde onsamenhangendheid.
Belangrijke invloeden op de ontwikkeling van het impressionisme
Onafhankelijk en gratis dankzij uw klik.
met eenminteken (-) zijn affiliate links. We bevelen alleen producten aan die we zelf gebruiken (of zouden gebruiken). Als u op affiliate links in onze content klikt, ontvangen we mogelijk een commissie over uw aankoop (zonder extra kosten voor u). Zo financieren we onze gratis redactionele content voor u (meer informatie vindt u hier).
De meeste grondleggers van het impressionisme waren nog in de twintig, met uitzondering van Pissarro, die al in de dertig was, en waren bezig hun stijl te ontwikkelen . Monet ontwikkelde een bijzondere interesse in de vernieuwende schilders Eugène Boudin en Johan Barthold Jongkind , die met hun kleurrijke en structureel gedifferentieerde schildertechnieken de vluchtige effecten van de zee en de lucht vastlegden.
Vrouw met parasol op het strand, 1880, door Eugene Louis Boudin
Samen met zijn studievrienden in Gleyre nam Monet Boudins methode over om uitsluitend in de buitenlucht te schilderen – plein air schilderen (van het Franse: en plein air: "in de open lucht") – en de werkelijke omgeving direct te observeren, in plaats van een schilderij te voltooien op basis van schetsen in het atelier. Nadat Gleyre zijn atelier in 1864 sloot, verhuisden Monet, Renoir, Sisley en Bazille tijdelijk naar het bos van Fontainebleau, waar ze zich volledig toelegden op het plein air schilderen.
Het bos van Fontainebleau had eerder al andere kunstenaars aangetrokken, waaronder Théodore Rousseau en Jean-François Millet, die benadrukten dat kunst de realiteit van het dagelijks leven moest weerspiegelen.
Het atelier van Gleyre en de studenten van de Académie Suisse lieten zich inspireren door de beroemde kunstenaar Édouard Manet , die zelf het voorbeeld volgde van de realistische schilder Gustave Courbet en moderne thema's objectief afbeeldde. In Manets kunst raakte de traditionele thematiek op de achtergrond ten gunste van actuele gebeurtenissen en omstandigheden van zijn tijd, terwijl de aandacht voor de kunstenaar volledig gericht was op de doelbewuste manipulatie van kleur, toon en textuur.
De Charente in Port-Bertaud 1862 door Gustave Courbet
Het motief werd een middel voor kunstzinnige composities met vlakke kleurvlakken en precieze penseelstreken, waarbij de perspectivische diepte tot een minimum werd beperkt. Hierdoor kwam de focus te liggen op de oppervlaktepatronen en de onderlinge verhoudingen binnen het schilderij, in plaats van op de illusie van een driedimensionale ruimte.
Pissarro en de jongere kunstenaars ontmoetten Manet en Degas rond 1866 in Café Guerbois.
De impressionisten doorbraken taboes
Niet alleen de artistieke techniek, maar ook de keuze van het onderwerp in de schilderijen werd bekritiseerd. Plotseling werden realistische afbeeldingen van het leven gepresenteerd, die door het publiek als onnauwkeurig en oppervlakkig werden beschouwd.
Sommige motieven werden als immoreel en schandalig beschouwd omdat ze taboeonderwerpen behandelden, zoals Edouard Manets "Le Déjeuner sur l'herbe" uit 1863. De impressionisten vonden weinig begrip voor hun schilderstijl bij kunstverzamelaars en in de Parijse salons, wat hen ertoe bracht hun eigen tentoonstellingen te organiseren.
Het middageten op het gras van Édouard Manet, 1863
Gustave Courbet presenteerde zijn werken "Begrafenis in Ornans" (1858) en "Het atelier" (1863) in zijn eigen "Paviljoen van Réalisme ". Werken van Manet, Whistler, Cézanne en Pissarro kregen evenmin erkenning op de Salon. Toen de jury in 1863 slechts een derde van de 5000 inzendingen accepteerde, leidde dit tot grote opschudding en dwong keizer Napoleon III tot ingrijpen.
Voor de opening bezocht hij de tentoonstelling en bekeek alle afgewezen werken. De keizer bepaalde dat de "afgewezen" kunstenaars een eigen tentoonstelling moesten krijgen in het Palais de l'Industrie: de Salon des Refusés [Salon van de Afgewezenen]. Veel kunstenaars weigerden echter deel te nemen uit angst voor afwijzing.
Napoleon III verzachtte het juryoordeel door toe te staan dat de afgewezen werken tentoongesteld werden. De juryvoorzitter, graaf Nieuwerkerke, hing ze op in de Salon des Refusés, in de hoop op publieke afkeuring. Zo'n 40.000 bezoekers zagen onder andere Édouard Manets "Le Déjeuner sur l'herbe" en James McNeill Whistlers "Symphony in White, No. 1: The White Girl" (1861), die beide tot schandalen leidden.
Symfonie in het wit, nr. 1: Het witte meisje, 1862 van James Abbott McNeill Whistler
Hoewel er geen verdere Salon des Refusés meer was, ondermijnde deze de dominantie van de Salon en de Académie aanzienlijk. In de daaropvolgende jaren verenigden steeds meer kunstenaars zich in zelfgeorganiseerde tentoonstellingsverenigingen (bijvoorbeeld de Société des Artistes Indépendants , opgericht in 1884 en belangrijk voor het neo-impressionisme; de Salon d'Automne , opgericht in 1903 en belangrijk voor de eerste presentaties van het fauvisme en het kubisme).
Na enkele jaren behaalden de impressionisten succes. Vooral de intellectuele elite waardeerde en kocht impressionistische werken, wat leidde tot de wijdverspreide toepassing van het impressionisme.
Belangrijke tentoonstellingen, groepen en verenigingen
In de jaren 1860 werden de werken van de meeste avant-garde kunstenaars toegelaten tot de Salon , de jaarlijkse, door de staat gesponsorde openbare tentoonstelling in Parijs. Tegen het einde van het decennium werden ze echter regelmatig afgewezen. De kunstenaars erkenden de onrechtvaardigheid van het jurysysteem van de Salon en de nadelen waarmee kleinere schilderijen zoals die van hen te maken kregen op Salon-tentoonstellingen.
Er waren plannen om een aparte tentoonstelling te organiseren, maar de Frans-Pruisische oorlog (1870-1871) gooide roet in het eten. Frédéric Bazille , die de leiding had over de voorbereidingen, sneuvelde in de strijd.
Eind 1873 werden de gesprekken hervat en werd de Société Anonyme Coopérative d'Artistes-Peintres, Sculpteurs etc. opgericht. Tot de leden behoorden Monet, Renoir, Sisley, Pissarro, Degas en Morisot, een andere avant-garde kunstenaar die door Manet aan de groep was voorgesteld. Het collectief streefde ernaar tentoonstellingen te organiseren, kunstwerken te verkopen en een tijdschrift uit te geven.
De Société Anonyme koos bewust een naam die niet verwees naar een specifieke kunstacademie. Voor de eerste tentoonstelling in 1874 nodigden de leden een breed scala aan kunstenaars uit hun netwerk uit. Hoewel Manet ervoor koos niet deel te nemen, gingen zo'n 30 kunstenaars in op de uitnodiging, wat resulteerde in een gevarieerde presentatie van verschillende stijlen en technieken.
Sommige critici prezen de pogingen van de groep om zich te onderscheiden van de gevestigde orde, maar de meerderheid was niet overtuigd van de kunst en schreef harde kritieken. Monets schilderij "Impression, Sunrise" leverde de groep de spottende bijnaam "Impressionisten" op, bedacht door journalist Louis Leroy in het satirische tijdschrift Le Charivari in 1874.
Financieel gezien was de tentoonstelling geen succes en leidde uiteindelijk tot de ontbinding van de Société Anonyme.
In de daaropvolgende jaren organiseerden enkele van de kunstenaars die tussen 1876 en 1886 de Société Anonyme hadden opgericht nog zeven tentoonstellingen . De deelname varieerde, waarbij sommige kunstenaars, waaronder Cézanne en Guillaumin, al vroeg afhaakten. Tijdens de voorbereiding van elke tentoonstelling ontstonden er meningsverschillen tussen de groepen over het gebruik van de term 'impressionisme' en de daarmee samenhangende stilistische eenheid, wat tijdens de laatste drie tentoonstellingen tot bijzonder verhitte discussies leidde.
In de loop der jaren hebben de deelnemers aan de tentoonstellingen hun eigen persoonlijke en individuele stijlen ontwikkeld, maar ze worden allemaal verenigd door de principes van vrijheid van technologie, een persoonlijke in plaats van een conventionele benadering van thema's en de accurate weergave van de natuur.
De impressionisten vielen begin jaren 1880 uiteen, omdat elke kunstenaar steeds meer zijn eigen esthetische interesses en principes nastreefde. Ondanks hun korte bestaan leidde de groep een revolutie in de kunstgeschiedenis en legde de technische basis voor kunstenaars als Cézanne, Gauguin, Georges Seurat en Vincent van Gogh , evenals voor de postimpressionistische beweging.
Het impressionisme bood latere kunstenaars in de westerse schilderkunst de mogelijkheid om af te wijken van traditionele technieken en benaderingen van de onderwerpen.
Kenmerken en eigenschappen – Hoe herken je impressionistische schilderijen?
Kenmerkend voor het impressionisme zijn open en lichte composities, gecreëerd door zichtbare maar delicate penseelstreken. Bijzondere aandacht wordt besteed aan de accurate weergave van licht in al zijn veranderende eigenschappen.
De impressionistische schilderstijl maakt de natuur begrijpelijk en tastbaar, maar niet op de gebruikelijke naturalistische manier, eerder met een techniek die de contouren lijkt te vervagen.
Impressionisme: Levendige kleuren
Het impressionisme werd gekenmerkt door technische vereisten zoals synthetische verf in tinnen tubes, verplaatsbare schildersezels, voorbehandelde doeken en parasols. Deze laatste dienden niet alleen ter bescherming tegen zonlicht, maar ook om de inherente lichtheid van de kleuren te behouden.
De uitvinding van synthetische verf stelde schilders in staat om direct in de buitenlucht te schilderen. Het impressionisme werd vooral gekenmerkt door zijn heldere, levendige kleuren .
In het Bois de Boulogne, ca.1875-9 door Berthe Morisot
In tegenstelling tot het realisme en de salonschilderkunst werden donkere kleuren vermeden. In plaats daarvan werden chroomgeel, oranje en roze tinten, groen en ultramarijn vaker gebruikt. Ook het aandeel loodwit, gebruikt om de kleuren lichter te maken, nam toe.
Losse penseelstreken en spontane verfapplicatie
De schilderstijl van impressionisten is kenmerkend en vaak herkenbaar aan hun penseelvoering . In tegenstelling tot de vloeiende en nauwelijks zichtbare penseelstreken in romantische en realistische schilderijen, gebruikten impressionisten een lossere en krachtigere penseelstijl .
Gezicht op de berg Marseilleveyre en het eiland Maire, ca. 1882-1885 door Paul Cézanne
Ze gebruikten vaak kortere penseelstreken en plaatsten kleuren met verschillende nuances naast elkaar.
De kleuren werden zo min mogelijk gemengd op het doek om simultaan contrast en de kleuren levendiger te laten lijken. Een andere techniek die impressionistische kunstenaars gebruikten om de levendigheid van de kleuren te benadrukken, was schilderen op een wit doek.
Beeldcompositie en perspectief
In het impressionisme was de gedetailleerde uitwerking van een schilderij niet van het grootste belang. In plaats daarvan lag de nadruk op losse en zichtbare penseelstreken, die de helderheid van de vormen vervaagden.
Hierdoor konden de belangrijkste elementen worden onderscheiden van de minder belangrijke, zoals ook het geval was in realistische en romantische schilderijen. De impressionistische schilders lieten bovendien het driedimensionale perspectief en de weergave van perfectie en symmetrie, die eerdere perioden populair waren geweest,
Voor de kunstenaars van het impressionisme was de uitdaging om de wereld af te beelden zoals zij die werkelijk zagen.
Ze erkenden de schoonheid in de imperfecties en vluchtige veranderingen van de wereld om ons heen. Om deze benadering te volgen, werd een nieuwe praktijk populair onder impressionistische schilders: schilderen en plein air , dat wil zeggen, in de open lucht op de plek van de gebeurtenis.
Monet en andere kunstenaars ontdekten dat ze door te schilderen in hun natuurlijke omgeving een enkel, onvolmaakt moment beter konden vastleggen. Op die manier konden ze een intiemer begrip van de wereld verkrijgen.
Keuze van motieven en thema's in impressionistische schilderijen
Naast de kunstvorm,studie van het moderne leven ook een centraal thema voor de impressionisten , zoals Charles Baudelaire ooit had bepleit.
Hun thematische reikwijdte omvatte landschappen, figuurschilderijen, portretten en stillevens , en ze waren niet alleen verenigd door hun schilderstijl, maar ook door hun afwijzing van historische of literaire onderwerpen . De kunstenaars voelden zich daardoor op vele manieren met elkaar verbonden.
In de serre van Édouard Manet
Vaak de vrijetijdsbestedingen van de rijke bourgeoisie , waartoe de meeste impressionisten behoorden, als motief in hun werken.
Boulevard Montmartre op een winterochtend door Camille Jacob Pissarro
Dit omvatte uitgaansgelegenheden , operahuizen (met dansers en loges), drukke boulevards in Parijs , zeil- en roeiboten , evenals zomervakanties op het land en opzee .
Roeiers op de Yerres, 1877, door Gustave Caillebotte
Ook mode, racebanen,tuinen en parken voor in impressionistische schilderijen.
De tuin van Les Mathurins in Pontoise door Camille Jacob Pissarro
wijdden vrouwelijke schilders van het impressionisme voornamelijk huiselijke leven en vrouwelijke thema's zoals moederschap en portretten van familieleden .
In de eetkamer van Berthe Morisot
Japanse invloeden
De inhoud van impressionistische schilderijen was misschien niet revolutionair, maar de compositie zeker wel. De grenzen tussen figuren en achtergrond vervaagden , waardoor de figuren meer onderdeel leken van een groter geheel dan het hoofdonderwerp.
De scènes leken alsof ze op één enkel moment waren vastgelegd – een momentopname – en niet in scène gezet. Deze innovatieve aanpak viel samen met de opkomst van de fotografie en was geïnspireerd op Japanse Ukiyo-e prenten.
De Ukiyo-e-stijl gebruikte verkorting en asymmetrie om beweging en actie in een scène op te roepen. Voor impressionistische kunstenaars werd deze techniek uit het Oosten een cruciaal instrument bij de ontdekking van een nieuwe, moderne schilderstijl.
De dansles, 1874, van Edgar Degas
Belangrijke vertegenwoordigers van het Franse impressionisme
Impressionisme en zijn verschillende facetten in Europa
Impressionisme in Duitsland
De landschapsschilderstijlen en -technieken van Max Liebermann , Lovis Corinth en Max Slevogt zijn nauw verbonden met de later opkomende en heterogene theorieën van het impressionisme. Het is met name opvallend dat Max Liebermann de grondbeginselen van het impressionisme, samen met Diego Velázquez en Frans Hals, als 'klassiek' en zichzelf bewust niet als een revolutionair zag.
De zoektocht naar een artistiek passende vorm om de ervaring van het zien uit te drukken, wordt door Max Slevogt beschouwd als de oorsprong van het Duitse impressionisme, waarmee hij zich aansluit bij de romantische traditie sinds Caspar David Friedrich. Net als Friedrich gaf Slevogt de voorkeur aan weidse perspectieven op zijn omgeving. Net als Max Liebermann en Lovis Corinth was Slevogt ervan overtuigd dat het Duitse impressionisme niet de zichtbare wereld, maar de innerlijke wereld van de kunstenaar afbeeldde.
Zeilboten op de Alster in de avond (1905) van Max Slevogt
Daarom kunnen Slevogts landschapsschilderijen ook worden omschreven als impressionisme met een "romantische impuls ", noch dromerig noch sentimenteel. Voor Slevogt kwam de verdere ontwikkeling van het impressionisme in ieder geval "van binnenuit", hoewel de inleiding van zijn tentoonstellingscatalogus op sommige plaatsen meer leest als een verdediging tegen het expressionisme, en dit standpunt is daar waarschijnlijk grotendeels verantwoordelijk voor.
Belangrijke impressionistische kunstenaars uit Duitsland:
Otto Antoine (1865–1951)
Wilhelm Claudius (1854-1942)
Lovis Corinth (1858–1925)
Hans Dieter (1881–1968)
Louis Eyesen (1843–1899)
Philipp Franck (1860–1944)
Theodor Hagen (1842–1919)
Paul Klimsch (1868–1917)
Gotthardt Kuehl (1850-1915)
Max Liebermann (1847–1935)
Ernst Oppler (1867–1929)
Richard Pietzsch (1872-1960)
Hermann Pleuer (1863-1911)
Leo Putz (1869–1940)
Max Slevogt (1868–1932)
Erwin Starker (1872-1938)
Robert Starlin (1867–1936)
Robert Sterl (1867–1932)
Wilhelm Trübner (1851-1917)
Karl Walther (1905–1981)
Macchiaioli in Italië
De Macchiaioli waren een groep Italiaanse kunstenaars die zich in de tweede helft van de 19e eeuw in Toscane vestigden. Ze waren meer dan tien jaar vóór de Franse impressionisten actief en werden beïnvloed door verschillende 19e-eeuwse schilders zoals Camille Corot, Gustave Courbet en de Barbizon-school.
Ze lieten zich met name inspireren door bezoeken aan Parijs, vooral de Wereldtentoonstelling van 1855. Hun werk omvat veldslagen uit de Risorgimento, militaire motieven, maar ook landschappen en scènes uit het leven van boeren en bourgeoisie.
Ze staan vooral bekend om hun kleine, schetsachtige schilderijen, waaraan ze hun bijnaam te danken hebben (de "Macchia" verwijst naar schetsmatige kleurcomposities). Giovanni Fattori's schilderij "La Rotonda dei Bagni Palmieri" .
De rotonde in Palmieri, 1866 door Giovanni Fattori
Belangrijke impressionistische kunstenaars uit Italië:
Giuseppe Abbati (1836–1868)
Odoardo Borrani (1833–1905)
Guglielmo Ciardi (1842-1917)
Giovanni Fattori (1825-1908)
Pietro Fragiacomo (1856-1922)
Eugenio Gignous (1850–1906)
Silvestro Lega (1826–1895)
Giuseppe de Nittis (1846-1884)
Andrea Pavanello (1842-1906)
Daniele Ranzoni (1843–1889)
Raffaello Sernesi (1838-1866)
Telemaco Signorini (1835-1901)
Impressionisme in Spanje
Het impressionisme, een kunststroming die vanuit Frankrijk werd geïmporteerd, vond vanaf ongeveer 1880, en vooral vanaf 1900, weerklank in Spanje. Een van de belangrijkste vertegenwoordigers van het Spaanse impressionisme is ongetwijfeld Joaquín Sorolla y Bastida (1863-1923), afkomstig uit Valencia. Zijn werken kenmerken zich door hun lichtrijke kustlandschappen, waarin hij spontane momenten van vrijetijdsbesteding vastlegt.
Aan de kust van Valencia door Joaquin Sorolla y Bastida
Maar niet alleen Sorolla, ook kunstenaars als Eliseo Meifren y Priog , Santiago Rusigñol y Prat en Joaquín Mir Trixet droegen aanzienlijk bij aan de fascinatie voor het Spaanse impressionisme met hun tuin- en genretaferelen. De diversiteit aan stijlen en motieven binnen deze stroming weerspiegelt de artistieke vitaliteit en creativiteit van dit tijdperk.
Belangrijke impressionistische schilders uit Spanje:
Aureliano de Beruete (1845-1912)
Francisco Domingo (1842-1920)
Marià Fortuny (1838–1874)
Francisco Gimeno Arasa (1858-1927)
Carlos de Haes (1826–1898)
Joaquim Mir (1873–1940)
Ignacio Pinazo (1849–1916)
Dario de Regoyos Valdes (1857-1913)
Martín Rico en Ortega (1833-1908)
Joaquín Sorolla (1863-1923)
Impressionisme in Groot-Brittannië
De nauwe band tussen Franse kunstenaars en de inwoners van Groot-Brittannië speelde een cruciale rol in de verspreiding van het Franse impressionisme over het Kanaal. James McNeill Whistler en John Singer Sargent . Hun invloed was bepalend voor de ontwikkeling van het Britse impressionisme.
Oestervissen bij Cancale (1878) door John Singer Sargent
Een pionier op dit gebied was de schilder Walter Sickert , die in 1883 als eerste het atelier van Degas bezocht en daar belangrijke inspiratie opdeed. De oprichting van de New English Art Club in 1885, met medewerking van John Singer Sargent, Stanhope Forbes en Thomas Cooper Gotch, bood een platform voor kunstenaars als Sickert, Philip Wilson Steer, Frederick Brown, Theodore Roussel en Bernhard Sickert om hun werk aan een breder publiek te presenteren.
Een controverse over de koers van de NEAC leidde er echter toe dat de "Londense impressionisten" de groep verlieten en in december 1889 hun eigen tentoonstelling presenteerden in de Goupil Gallery. Deze ontwikkelingen droegen aanzienlijk bij aan de vestiging en erkenning van het Britse impressionisme.
Belangrijke impressionistische schilders uit Groot-Brittannië:
George Clausen (1852–1944)
Wynford Dewhurst (1864-1941)
Augustus Edwin John (1878–1961)
Henry Herbert La Thangue (1859–1926)
John Lavery (1856–1941)
William Orpen (1878–1931)
William MacTaggart (1835–1910)
Philip Wilson Steer (1860–1942)
James Abbott McNeill Whistler (1834–1903)
Impressionisme in Rusland
Het impressionisme in Rusland wordt geassocieerd met een groot aantal getalenteerde kunstenaars, waaronder beroemde namen als Ilja Repin, Isaac Levitan en vooral Valentin Serov en Konstantin Korovin . Vanaf de jaren 1880 raakten Russische kunstenaars, die hun opleiding verbreedden door reizen naar West-Europa, met name Italië en Frankrijk – waaronder Parijs – steeds meer gefascineerd door de invloeden van het impressionisme.
Le Moulin Rouge – van Konstantin Alekseyevich Korovin (1861-1939). Olieverf op karton
Deze nieuwe artistieke stroming werd gekenmerkt door een opvallende verftechniek en het gebruik van lichtere tinten. Anders dan in andere landen was het impressionisme in Rusland rond 1900 echter slechts één van de verschillende mogelijke stijlen. De traditie van historie- en genreschilderkunst met een realistisch-symbolistische benadering, evenals een lyrische weergave van landschappen, werd voortgezet.
Vanaf de jaren 1890 ontwikkelde zich echter in Rusland een vurige voorliefde voor zonovergoten, landelijke landschappen, die bedoeld was om de nationale identiteit te versterken en te consolideren.
Belangrijke impressionistische schilders uit Rusland:
Lev Samoilovitsj Bakst (1866-1924)
Alexander Nikolajevitsj Benua (1870-1960)
Konstantin Ivanovitsj Gorbatov (1876-1945)
Igor Emmanuilovitsj Grabar (1871-1960)
Konstantin Aleksejevitsj Korovin (1861-1939)
Isaak Iljitsj Levitan (1860-1910)
Vladimir Jegorovitsj Makovsky (1846–1920)
Vasili Grigorjevitsj Perov (1834-1882)
Vasily Dmitrievich Polenov (1844–1927)
Illarion Michajlovitsj Prjanisjnikov (1840-1894)
Valentin Aleksandrovitsj Serov (1865-1911)
Konstantin Andrejevitsj Somov (1869-1939)
Vasily Wassiljewitsch Vereshchagin (1842–1904)
Sergej Arsenjevitsj Vinogradov (1869-1938)
Het einde van het impressionisme
Na verloop van tijd streefden de impressionisten steeds meer naar schilderijen van blijvende waarde, en kunstenaars als Renoir, Cézanne en de pointillisten bereikten dit door gebruik te maken van verschillende technieken. Dit werd duidelijk tijdens de achtste impressionistische tentoonstelling in 1886.
Paul Cézanne trok zich terug in Zuid-Frankrijk en wijdde zich aan Montaigne-Sainte-Victoire en steeds abstractere kleurvlakken. Ook Pierre-Auguste Renoir uitte zijn twijfels over het impressionisme, omdat hij het beu was om vluchtige momenten na te jagen. Hij verlangde naar een kunstvorm van blijvende en eeuwige kwaliteit, een kunstvorm die weer in musea tentoongesteld kon worden.
Geïnspireerd door Italiaanse oude meesters en Jean-Auguste-Dominique Ingres, weerspiegelde Renoir deze invloed in zijn neoklassieke schilderijen vanaf 1887. Claude Monet zette de ontwikkeling van het impressionisme voort door al in 1876 series van werken te schilderen.
Zijn eerste werk in deze stijl – het schilderij van het treinstation Saint-Lazare in Parijs – werd al in 1877 gepresenteerd op de derde impressionistische tentoonstelling. In de jaren 1880 ondernam hij vele reizen en ontwikkelde hij het concept van de seriële schilderkunst verder, wat hij begin jaren 1890 demonstreerde in Giverny en met zijn schilderijen van de gevel van de kathedraal van Rouen.
Wat bleef er over? De erfenis van de impressionisten
In de westerse wereld hebben reacties op, kritiek op en herinterpretaties van het impressionisme een aanzienlijke invloed gehad op veel moderne kunststromingen. De geest van het impressionisme heeft niet alleen de beeldende kunst gevormd, maar heeft ook een blijvende impact gehad op muziek en literatuur.
In de muziek werd geprobeerd om sferen of stemmingen te creëren, wat vooral in het laat-19e-eeuwse Frankrijk populair was. Franse schrijvers en dichters weerspiegelden op hun beurt het impressionisme door middel van syntactische variaties en fragmentarische proza.
Werken van impressionistische kunstenaars zijn tegenwoordig zeer gewild op de kunstmarkt en trekken veel belangstelling van zowel particuliere verzamelaars als openbare instellingen. Sotheby's Monets *Meules* voor 110,8 miljoen dollar, waarmee een nieuw record voor de kunstenaar werd gevestigd. In hetzelfde jaar organiseerde het Musée d'Orsay in Parijs retrospectieven van werken van Berthe Morisot, een vooraanstaande impressionistische schilderes.
Impressionistische werken zijn te bewonderen in tal van gerenommeerde openbare instellingen wereldwijd, waaronder het Musée Marmottan Monet in Parijs, het Metropolitan Museum of Art in New York, de National Gallery in Londen, het Musée d'Orsay in Parijs, het Museum of Fine Arts in Boston en het Staatsmuseum Hermitage in Sint-Petersburg.
De beste boeken en mooiste prentenboeken over het impressionisme
Met dit artikel hebben we geprobeerd u een uitgebreid eerste overzicht te geven van dit revolutionaire kunsttijdperk . Misschien wilt u nu meer weten of heeft u aanvullende informatie en details nodig voor school, universiteit of onderzoek.
Dompel jezelf onder in de fascinerende wereld van de impressionistische kunst door te bladeren door een selectie boeken en geïllustreerde bundels, waarvan we er zelf een aantal als bronnen en referenties hebben gebruikt.
“Impressionisme: een wereld van kleur en licht”, door Norbert Wolf
“Impressionisme: een wereld van kleur en licht” van Norbert Wolf
Dit rijk geïllustreerde boek in groot formaat biedt een uitgebreid inzicht in de wereld van het impressionisme en de invloed ervan op kunst en cultuur.
Het werk van Norbert Wolf verklaart waarom het impressionisme wordt beschouwd als een voorloper van het modernisme en waarom het wereldwijd nog steeds talloze gefascineerde bezoekers naar musea trekt. De auteur belicht historische voorlopers, hedendaagse kritiek en daaropvolgende stromingen in Europa, en legt verbanden met andere kunstvormen zoals fotografie, muziek en literatuur. Dit rijk geïllustreerde boek is een onmisbaar naslagwerk voor zowel kunstliefhebbers als experts.
“Impressionisme: Grote Meesters van de Kunst”, door Florian Heine
“Impressionisme: Grote Meesters van de Kunst”, door Florian Heine
Dit rijk geïllustreerde boek toont de prestaties van het impressionisme in een handzaam en aantrekkelijk formaat. Het biedt een schat aan afbeeldingen en informatie over de belangrijkste kunstenaars van die tijd, laat hun creatieve ontwikkeling in het omgaan met licht en ruimte zien en belicht de invloed van nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen op hun kunst.
Het boek, rijk geïllustreerd, presenteert werken van Manet, Monet, Renoir en andere belangrijke impressionisten, compleet met biografische gegevens en historische context.
"Impressionistische schilderkunst. 1860-1920", door Ingo F. Walther
"Impressionistische schilderkunst. 1860-1920", door Ingo F. Walther
Hoewel het impressionisme een wijdverspreide kunststroming is die talloze werken heeft voortgebracht, blijven veel facetten onontdekt. Dit boek is juist aan deze onontdekte gebieden gewijd, met de focus op vergeten kunstenaars zoals Berthe Morisot, Lucien Pissarro en Gustave Caillebotte.
Bovendien werpt het licht op de impressionistische schilderkunst buiten de grenzen van Frankrijk en biedt het een alomvattend overzicht van dit kunstgenre. Met inzichtelijke analyses en nieuwe bevindingen vult dit werk een belangrijke lacune in het impressionistische onderzoek en nodigt het de lezer uit om de diversiteit en schoonheid van deze kunststroming op een geheel nieuwe manier te ontdekken.
“Impressionisme” door Karin H. Grimme (TASCHEN Verlag)
Deze fascinerende blik in de wereld van het impressionisme dompelt ons onder in de meesterwerken van enkele van de belangrijkste kunstenaars van hun tijd. Naast wereldberoemde figuren als Edgar Degas, Claude Monet, Auguste Renoir, Berthe Morisot en Camille Pissarro, schitteren ook minder bekende, maar even getalenteerde kunstenaars.
Personen als Marie Bracquemond, Medardo Rosso en Fritz von Uhde verdienen ongetwijfeld erkenning voor hun werk.
Sinds de lancering in 1985 is de Basic Art Series uitgegroeid tot een onmisbare bron voor kunstliefhebbers en kunstenaars wereldwijd. Met uitstekende inhoud en een breed scala aan kunstenaars heeft de serie zich gevestigd als de bestverkochte kunstboekenserie aller tijden.
“Impressionisme: de Hasso Plattner-collectie” door Ortrud Westheider
Impressionisme: de Hasso Plattner-collectie, door Ortrud Westheider (Museum Barberini)
Er bestaat geen vergelijkbare collectie die de impressionistische landschapsschilderkunst zo volledig en overtuigend presenteert, zowel in haar ontwikkeling als in haar iconografie, als de collectie die Hasso Plattner de afgelopen decennia heeft samengesteld. De meer dan 100 schilderijen zijn nu permanent te zien in het Museum Barberini in Potsdam, dat hij heeft opgericht.
Ortrud Westheider, directeur van het Museum Barberini, gebruikt deze collectie om het publiek door de geschiedenis van het Franse impressionisme te leiden.
Disclaimer affiliate links: met een minteken (-) zijn affiliate links. We bevelen alleen producten aan of linken naar producten die we zelf gebruiken (of zouden gebruiken), en alle meningen die hier in deze context worden geuit, zijn onze eigen meningen. Onze productrecensies en aanbevelingen zijn onafhankelijk en gebaseerd op onderzoek, meningen van experts en/of producttesten. Als u op affiliate links in onze content klikt, ontvangen we mogelijk een commissie over uw aankopen (zonder extra kosten voor u), maar we ontvangen nooit enige vergoeding of betaling voor de inhoud van onze aanbevelingen. Zo financieren we ons redactioneel werk en de tijdschriftartikelen die we gratis aanbieden (details in onze redactionele richtlijnen ). Lees hier het volledige privacybeleid .
Eigenaar en directeur van Kunstplaza. Publicist, redacteur en gepassioneerd blogger op het gebied van kunst, design en creativiteit sinds 2011. Afgestudeerd in webdesign aan de universiteit (2008). Verdere creatieve ontwikkeling via cursussen in vrijhandtekenen, expressief schilderen en theater/acteren. Diepgaande kennis van de kunstmarkt opgedaan door jarenlang journalistiek onderzoek en talloze samenwerkingen met belangrijke spelers en instellingen in de kunst- en cultuursector.
In de kunst worden kunstenaars en kunstwerken ingedeeld in stijlperioden . Deze indeling is gebaseerd op gemeenschappelijke kenmerken van de kunstwerken en culturele producten van een bepaald tijdperk.
De indeling in tijdperken dient als instrument voor het structureren en classificeren van werken en kunstenaars binnen een tijdsbestek en een cultuurhistorische gebeurtenis.
Kennis van kunstperiodes speelt een belangrijke rol, met name in de kunsthandel , maar ook in de kunsttheorie en de klassieke beeldanalyse.
In dit onderdeel van de kunstblog willen we je helpen om deze tijdperken, stijlen en stromingen beter te begrijpen.
Kunststijlen en -stromingen
De kunststijl of de stijl van kunstwerken verwijst naar de uniforme uitdrukking van de kunstwerken en culturele producten van een tijdperk, een kunstenaar of groep kunstenaars, een kunststroming of kunstschool.
Dit is een instrument voor het classificeren en systematiseren van de diversiteit aan kunst. Het duidt op overeenkomsten die van elkaar verschillen.
De term is thematisch verwant aan de kunstperiode , maar is niet beperkt tot een specifiek tijdsbestek en is daarom veel omvattender.
In dit onderdeel willen we u helpen om stijlen en stromingen in de kunst beter te begrijpen.
We gebruiken technologieën zoals cookies om apparaatinformatie op te slaan en/of te raadplegen. Dit doen we om uw browse-ervaring te verbeteren en (niet-)gepersonaliseerde advertenties weer te geven. Als u instemt met deze technologieën, kunnen we gegevens zoals surfgedrag of unieke ID's op deze website verwerken. Weigering of intrekking van toestemming kan bepaalde functies en mogelijkheden negatief beïnvloeden.
Functioneel
altijd actief
Technische opslag of toegang is strikt noodzakelijk voor het rechtmatige doel om het gebruik van een specifieke dienst mogelijk te maken die uitdrukkelijk door de abonnee of gebruiker is aangevraagd, of uitsluitend voor het verzenden van een bericht via een elektronisch communicatienetwerk.
Voorkeuren
De technische opslag of toegang is noodzakelijk voor het rechtmatige doel van het opslaan van voorkeuren die niet door de abonnee of gebruiker zijn aangevraagd.
statistieken
Technische opslag of toegang die uitsluitend voor statistische doeleinden is.Technische opslag of toegang die uitsluitend wordt gebruikt voor anonieme statistische doeleinden. Zonder een gerechtelijk bevel, de vrijwillige toestemming van uw internetprovider of aanvullende registratie door derden, kan de voor dit doel opgeslagen of opgevraagde informatie over het algemeen niet worden gebruikt om u te identificeren.
marketing
Technische opslag of toegang is vereist om gebruikersprofielen aan te maken, advertenties te versturen of de gebruiker te volgen op een of meer websites voor soortgelijke marketingdoeleinden.
Metalen wanddecoratie "Beviamo Vino", met wijnflessen en wijnranken
51,95 €
