Andrea Fraser: Een scherpe blik op de kunstwereld

Andrea Fraser werd in 1965 in de VS geboren. De Amerikaanse kunstenares ensceneert performances , ontwerpt en bouwt installaties , creëert conceptuele kunst en houdt zich voornamelijk bezig met institutionele kritiek binnen de kunstwereld .

Andrea Fraser staat momenteel op de 264e plaats in de "World Ranking of Art" , een ranglijst die artfacts.net onafhankelijk van computergestuurde beoordelingen heeft samengesteld.

De computer vergelijkt hoe vaak kunstenaars in het openbaar verschijnen, bijvoorbeeld via tentoonstellingen, deelname aan kunstfestivals, opname in openbare collecties, veilingen en verkopen, enzovoort. Andrea Fraser behoort daardoor tot de 300 meest succesvolle kunstenaars ter wereld en dus ook tot de 300 meest bekende (prominente) kunstenaars ter wereld.

Hoewel hun beroemdheidsstatus niet zo groot is in de zin dat veel minder mensen geïnteresseerd zijn in kunst dan in de oppervlakkige, popcultuurkant van 'kunst en cultuur', behoren kunstenaars, samen met oorlogszuchtige dictators, popsterren en atleten, tot de vier groepen mensen die wereldwijd beroemd worden, niet alleen in hun eigen land of culturele kring.

"Normale" politici, democratisch gekozen en van goed karakter, beroeren eerst de regio en vervolgens het land door het zogenaamd trage tempo van hun vaak zeer gedetailleerde compromiszoektocht, en slechts in een paar geïsoleerde gevallen beroeren ze de hele wereld (omdat deze geïsoleerde gevallen al op weg zijn om oorlogszuchtige dictators te worden?).

Schrijvers zijn vooral bekend binnen hun eigen culturele kring en slechts in enkele uitzonderingen (commerciële, sentimentele seksromans, wereldwijd gestandaardiseerde misdaadromans, dezelfde bloedzuigende vampiers die overal ter wereld voorkomen) zijn ze wereldwijd bekend.

Acteurs? Dat zou je denken, gezien het feit dat de gezichten in series tegenwoordig verward kunnen worden tussen die uit de DACH-landen (Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland), Scandinavië en de VS – er zal ongetwijfeld ooit een wereldwijde serie komen met een eeuwig ensemble van acteurs, waarvan het voortbestaan ​​verzekerd is clausule in het arbeidscontract die sociale bevriezing

Maar zover is het nog niet; de (ook) actrice-dochter van de ex-vrouw van de beroemde voetbalcoach is bij iedereen in het thuisland van de club bekend, maar bij niemand in het buurland; de bekendheid van een humoristische cabaretartieste en/of een blonde tv-presentatrice kan beperkt blijven tot een zeer kleine regio…

Dictators, atleten, popsterren, kunstenaars; hoewel men altijd moet bedenken dat de 'kunstwereld' in onze culturele sfeer tot voor kort bestond, en nog steeds grotendeels bestaat, uit de kernlanden van de EU: Duitsland, Frankrijk, Italië, het Verenigd Koninkrijk en de VS (met hun respectievelijke kleine buurlanden).

Deze landen zijn van oudsher de centra van alle kunsttentoonstellingen (en organiseren nog steeds 90% van alle kunsttentoonstellingen), deze landen de kunstgeschiedenis , deze landen hebben lang geleden kunstfestivals bedacht en gedeeltelijk opgericht, en deze landen zijn begonnen met het verzamelen van kunst voor hun burgers en het tentoonstellen ervan in openbare musea die voor iedereen toegankelijk zijn.

Vooral het laatste punt laat zien waarom de kunstwereld zo langzaam groeit: deze landen zijn ook de democratische kernen van de moderne tijd; kunst is nauw verbonden met democratie, omdat alleen in vrije en democratische staten de vrije creatie, beoefening en waardering van kunst mogelijk is.

Het werk van Andrea Fraser: subtiele ironie wekt de nieuwsgierigheid naar meer

Andrea Fraser gaat nog een stap verder door de democratische processen binnen de internationale kunstwereld te onderzoeken en staat bekend om haar kritische analyse . Hier volgen enkele voorbeelden uit Andrea Frasers O17-oeuvre:

Begin jaren negentig presenteerde Fraser een reeks 'Gallery Talks' waarin ze kritisch keek naar presentatievormen, hiërarchieën en uitsluitingsmechanismen binnen de kunstwereld. De performances bestonden uit rondleidingen door kunstinstellingen, zoals 'Museum Highlights: A Gallery Talk' uit 1989. In dit werk leidt de kunstenaar, in de rol van spreker 'Jane Castleton', een rondleiding door het Philadelphia Museum of Art , maar ze heeft wel heel bijzondere dingen te vertellen.

In plaats van de kunst zelf, verschuift de aandacht steeds meer naar trivialiteiten zoals de garderobe, toiletten, museumwinkel en soortgelijke functionele ruimtes (waarvan het ontwerp en de functionele principes in werkelijkheid door veel meer mensen worden herkend dan sommige conservatoren denken).

Tegelijkertijd verduidelijkt de presentatie van de spreker "de instelling van het museum in zijn context" , de oorsprong en maatschappelijke taken van musea; maar ook de onzichtbare machtsstructuren en ingesleten definities die zichtbaar zijn in de ordening en selectie van de tentoongestelde kunst en in de architectuur van musea (die voor veel museumbezoekers wellicht nog interessanter is dan de kunst zelf).

In 1991 schreef Andrea Fraser een script voor de performance "May I Help You?" , waarin ze citaten uit het tijdschrift Artnews . Deze citaten werden voorgedragen door medewerkers van de galerie tijdens een commerciële tentoonstelling met schilderijen van de kunstenaar Allan McCollum .

Bijzonder, omdat bezoekers en galeriemedewerkers normaal gesproken alleen met elkaar praten als ze elkaar al persoonlijk kennen; vermakelijk, omdat er zes verschillende personages van galeriemedewerkers voorbijkomen, van de doorgewinterde kunstverkoper tot de irritante, bekrompen persoon die eigenlijk niets met de hedendaagse kunst te maken heeft die hij presenteert:

In 1997 hield Andrea Fraser de openingstoespraak voor “inSITE97” in San Diego, VS en Tijuana, Mexico “Inaugural Speech”

Of liever gezegd, de openingsredes, als curator, bedrijfssponsor, lid van de raad van toezicht, verantwoordelijke voor publieke financiering… Fraser stelt vervolgens een catalogus samen van citaten, uit de catalogus of uit zelfpresentaties van de betreffende “vertegenwoordigde” actor, verkregen via interviews.

De toespraken, samengevat in één blok (van 27 minuten), vestigen de aandacht op de complexe structurele omstandigheden waaronder en waarmee de actoren bij mondiale kunstevenementen werken.

Een klein voorproefje dat niets meer beoogt dan de nieuwsgierigheid te wekken naar het werk van Andrea Fraser, waarvan er natuurlijk nog veel meer te ontdekken valt.

Ook in haar werk na de eeuwwisseling analyseerde Fraser – soms op een zeer humoristische manier – de structuren van musea, galeries en andere kunstlocaties . Thema's zoals culturele overdracht , de sponsoring van kunsttentoonstellingen en de betekenis van media-aandacht voor kunstenaars en kunstevenementen spelen een rol in al haar werken en worden op een humoristische, kritische en artistieke wijze onderzocht.

Maar Fraser verricht ook ongelooflijke leerprestaties, bijvoorbeeld het memoriseren van een lange toespraak van een video-opname. In een vreemde taal, Duits, compleet met de dronken houding die zijn vriend en kunstenaarslegende Martin Kippenberger zo bewonderde in deze geïmproviseerde toespraak uit 1995.

Gebaar voor gebaar, woord voor woord, brengt Fraser Kippenberger, die in 1997 overleed, weer tot leven, als een persoonlijke benadering van de kunstenaar die ze kende, maar ook om de aandacht te vestigen mannelijk getinte kunstenaarsclichés "Kunst moet hangen" , 2001).

En ze houdt zich niet in, soms gaat ze zelfs publiekelijk helemaal los, misschien zelfs "in de ballen van haar partner": De een uur durende videoperformance "Untitled" uit 2003 toont Andrea Fraser in een seksuele ontmoeting met een anonieme kunstverzamelaar. Hij had er waarschijnlijk nooit van gedroomd dat je op deze manier kunst kon verzamelen, maar was meteen bereid om 20.000 dollar te betalen voor zijn deelname...

De video wordt getoond in tentoonstellingen en kan ook worden gekocht via Frasers galerie, maar wel onder tal van voorwaarden: de video mag alleen in overleg met Fraser in het openbaar worden vertoond, elke openbare verklaring van de eigenaar over de video moet worden afgestemd met de kunstenaar, en het maken/publiceren van screenshots is verboden.

De beperkingen maken zogenaamd deel uit van het artistieke concept, maar klinken eerder als een poging om in ieder geval een deel van 's werelds vreemde figuren/zedenmisdadigers bij de video vandaan te houden. Hier is een kort fragment (maak je geen zorgen, het zal alleen kunstliefhebbers bevallen): www.youtube.com/watch?v=22FcckCeU_M.

Hoe is Andrea Fraser in de kunstwereld terechtgekomen?

Andrea Fraser besloot al op jonge leeftijd om van kunst haar beroep te maken. Na haar middelbareschoolopleiding studeerde Fraser tot 1986 kunst aan de New York University en de School of Visual Arts in New York.

Tijdens en na haar studie ontving ze beurzen van Art Docent Matter Inc., het Franklin Furnace Fund for Performance Art, het Independent Study Program van het Whitney Museum of American Art, de National Endowment for the Arts en de New York Foundation for the Arts.

Frasers studie was niet haar enige kennismaking met academische kunst; naast haar artistieke werk gaf Fraser les of geeft ze nog steeds les aan het Maine College of Art, Vermont College, het Whitney Independent Study Program, de Columbia University School of the Arts, het Center for Curatorial Studies van Bard College in Annandale-on-Hudson, Leuphana University Lüneburg en momenteel aan de University of California, Los Angeles, www.art.ucla.edu/faculty/fraser.html.

Openbaar (kunstenaars)leven, tentoonstellingen, prijzen

Andrea Fraser woont en werkt in New York en Los Angeles.

In 1990 had Andrea Fraser haar eerste openbare solotentoonstelling "Andrea Fraser", in de Christian Nagel Galerie in Keulen. 24 solotentoonstellingen en 206 groepstentoonstellingen .

Ze heeft ook deelgenomen aan kunstfestivals (InSite97 San Diego CA, One Minute Film Festival 2003-2012, Massachusetts Museum of Contemporary Art North Adams MA) en "een beetje een Biënnale" (45e Biënnale van Venetië 1993, waar Fraser Oostenrijk vertegenwoordigde samen met Gerwald Rockenschaub en Christian Philipp Müller; Whitney Biënnale in het Whitney Museum of American Art New York 1993 en 2012), maar Andrea Fraser hoeft zich weinig zorgen te maken over een vaste gast te worden op de belangrijkste biënnales ter wereld of in Kassel – dit is naar verluidt al vaker gebeurd, maar alleen met de heren van de (artistieke) schepping en niet met vrouwelijke kunstenaars, en zeker niet met openlijk feministische kunstenaars.

te zien in de tentoonstelling "We noemen het Ludwig. Het museum wordt 40!" in het Museum Ludwig in Keulen Ai Weiwei , Ei Arakawa & Michel Auder, Minerva Cuevas, Maria Eichhorn, Meschac Gaba, Guerrilla Girls, Hans Haacke , Diango Hernández, Candida Höfer, Bodys Isek Kingelez, Kuehn Malvezzi, Christian Philipp Müller, Marcel Odenbach , Ahmet Ögüt, Claes Oldenburg , Pratchaya Phinthong, Alexandra Pirici & Manuel Pelmuş, Gerhard Richter , Avery Singer, Jürgen Stollhans, Rosemarie Trockel , Villa Design Group en Christopher Williams (zie artikel hier op Kunstplaza: "Jubileumtentoonstelling 2016: Museum Ludwig presenteert Museum Ludwig").

Onlangs werd uw videowerk " Deze vergadering wordt opgenomen" (tot 27 februari 2022) vertoond in het Künstlerhaus Stuttgart , onder leiding van curator Rhea Anastas en Eric Golo Stone, de artistiek directeur van het Künstlerhaus Stuttgart.

Werken van Andrea Fraser zijn te zien in 18 openbare collecties in de (bovengenoemde, traditionele) kunstwereld:

• Australië : Queensland Art Gallery + Gallery of Modern Art, Brisbane, QLD
• België : Museum voor Hedendaagse Kunst Antwerpen, Vanhaerents Kunstcollectie Brussel
• Duitsland : Daimler Contemporary Berlijn, Museum Ludwig Keulen
• Frankrijk : 49 NORD 6 EST Frac Lorraine Metz, Centre Pompidou Parijs
• Nederland : De Hallen Haarlem
• Spanje : CCA Andratx, Museu d'Art Contemporani de Barcelona
• VS : MOCA Grand Avenue Los Angeles, MoMA + Orchard 47 New York City, Art Institute Chicago, Philadelphia Museum of Art
• Verenigd Koninkrijk : The Saatchi Gallery + Tate Modern Londen, Fogg Museum Cambridge

In 2013 ontving Andrea Fraser de Wolfgang Hahn-prijs van de Vereniging voor Moderne Kunst in het Museum Ludwig in Keulen. De prijs had een totale waarde van 100.000 euro, inclusief middelen voor de aankoop van een werk voor het Museum Ludwig, een presentatie en een publicatie.

In 2016 ontving Andrea Fraser de Oskar Kokoschka-prijs in Wenen, een geldbedrag van 20.000 euro dat ze vrij kon besteden voor "een kunstenaar van baanbrekende betekenis die een indrukwekkend beknopt oeuvre heeft en toch volkomen onvoorspelbaar is gebleven ", aldus de jury.

Andrea Fraser, korte biografie

• In 1965 werd Andrea Fraser geboren in Billings, Montana, Verenigde Staten
• 1966 – 1982 Frazer groeit op in Berkeley, Californië
• 1982-1986 Kunststudie aan de New York University en de School of Visual Arts NY
• 1986 – 1996 Lid van de feministische performancegroep “The V-Girls”, samen met Martha Baer, ​​Jessica Chalmers, Erin Cramer en Marianne Weems
• 1994-2001 Medeorganisator van de tentoonstelling "Werkgroepdiensten", die acht locaties in Europa en de VS bezocht
• 1997 – 1998 Lid van het kunstenaarsinitiatief Parasite
• 2005 – 2008 Lid van de Coöperatieve Kunstgalerie Orchard
• 2013 “Andrea Fraser”, Retrospectief, Museum Ludwig Keulen
• Wolfgang Hahn-prijs 2013
• 2015 “Andrea Fraser”, Retrospectief, Museum voor Moderne Kunst Salzburg
• 2016 “Andrea Fraser”, Retrospectief, Museum voor Hedendaagse Kunst Barcelona
• 2016 “Andrea Fraser”, Retrospectief, MUAC UNAM Mexico-Stad
• Oskar Kokoschka-prijs Wenen 2016

In haar geboorteland, de VS, is Andrea Fraser nog niet geëerd met een retrospectieve tentoonstelling. In het bekroonde online kunsttijdschrift theculturetrip.com kunt u op theculturetrip.com/north-america/usa/california/articles/andrea-fraser-too-shocking-for-a-us-retrospective door Amerikanen als "te schokkend voor een Amerikaanse retrospectieve" ( "Untitled", het kunstwerk met zijn seksuele thema's, speelt hierbij natuurlijk een rol).

Je zult daar ook lezen dat de kunstenares haar verbanning door preutse figuren uit het Amerikaanse kunstestablishment al lang geleden heeft geaccepteerd om zich te richten op het meer geïnteresseerde en vrije Europese kunstpubliek…

Fraser zei eigenlijk: "Ik ben blij met de ophef die 'Untitled' in de VS heeft veroorzaakt. Het mooiste is dat ik niet alleen gewone burgers heb enthousiast gemaakt, maar ook mensen uit de meest intieme kringen van de Amerikaanse kunstwereld..."

Het verlichte Europese kunstpubliek zal Andrea Fraser ongetwijfeld met open armen ontvangen.