Borduurwerk als culturele techniek – Deze 14 kunstenaars tillen textielkunst naar een hoger niveau

Borduren is de kunst van het verfraaien van textiel met naald en borduurgaren. Modern borduren, met basistechnieken zoals naaldpunt, kruissteek en quilten, is weer enorm populair . Breien, borduren en naaien worden overal weer volop beoefend.

Hoewel handwerk vaak bekendstaat om het hergebruik van kleding door middel van naaien, dient het ook ter decoratie van interieurs en toont het zijn veelzijdigheid als kunstvorm. Borduren biedt kunstenaars nieuwe mogelijkheden om zich uit te drukken en is een populair medium geworden in de hedendaagse kunstwereld . Sinds de jaren negentig wenden steeds meer kunstenaars zich tot garen. Borduren als culturele techniek beleeft een ware renaissance.

De doe-het -zelfbeweging ( DIY-community), die in de VS leidde tot de oprichting van honderden breiclubs, heeft Duitsland al lang bereikt. Platforms zoals Etsy, die handgemaakte artikelen in kleine, vaak gepersonaliseerde series aanbieden, groeien in een razend tempo.

In Berlijn struinen de inwoners de stoffenmarkt op de Maybach-kade af, in Hamburg komen mensen samen om te haken, en ook in Bremen is het zelfnaaien enorm in opkomst – zoals te zien is in de culturele bunker.

Er zijn fascinerende handwerkstukken te ontdekken die weinig te maken hebben met schattige uilenkussens en bloemenpatronen. Borduurwerk heeft een vaste plek in de kunstwereld en wordt niet langer afgedaan als louter handwerk. Zelfs het gerenommeerde Documenta biedt nu ruime aandacht aan textielwerken en hun kunstenaars. Sinds de jaren negentig een groeiend aantal tentoonstellingen dat volledig is gewijd aan genaaide en geborduurde objecten – soms ver verwijderd van de vrouwelijke stereotypen van de vorige eeuw.

Een kort historisch overzicht van borduurwerk

De eeuwenoude ambachtelijke techniek vindt zijn oorsprong in de vroegst bewaard gebleven borduurwerken uit de 5e tot 3e eeuw voor Christus . Griekse vaasschilderingen tonen aan dat de oude Perzen vooruitgang boekten in de productie en het weven van quilts, die als pantser werden gedragen tijdens de Slag bij Marathon , daterend uit 490 voor Christus.

De oorsprong van borduurwerk kan worden teruggevoerd tot de Periode van de Strijdende Staten in China (500-300 v.Chr.) in het Verre Oosten en tot de Zweedse Volksverhuizingen (300-700 n.Chr.) in Europa.

" Koningin Elizabeth I borduurde vaak met andere vrouwelijke heersers, net zoals mannelijke leiders tegenwoordig golf spelen ," zegt Barbara Paris Gifford, conservator bij het Museum of Arts and Design (MAD) in New York. "Het was een geliefd tijdverdrijf omdat het de concentratie, het gesprek en de competitie bevorderde."

In het Ottomaanse Rijk van de 17e eeuw bood borduurwerk symbolische bescherming aan de meest waardevolle bezittingen, waaronder religieuze voorwerpen en pasgeborenen.

Of het nu voor decoratieve of praktische doeleinden was, borduren werd overal ter wereld beoefend, in alle culturen en sociale klassen. Vrouwen uit de hogere klasse in het Westen maakten decoratieve borduursels, terwijl vrouwen uit de arbeidersklasse zich richtten op repareren, quilten en markeren, waarbij ze hun stijl en borduursnelheid perfectioneerden.

Na de Eerste Wereldoorlog werden handwerktechnieken gebruikt als therapie voor veteranen in Groot-Brittannië, Nieuw-Zeeland en Australië die aan shellshock hadden geleden. De borduurindustrie voor invalide soldaten bestond van 1918 tot 1955 en moedigde invalide veteranen aan om via textielproductie terug te keren naar de arbeidsmarkt.

Hoewel het geen nieuwe ontdekking is, is de groeiende populariteit van borduren bijzonder interessant gezien de toegenomen aandacht voor geestelijke gezondheid

Het is aangetoond dat concentratie op zo'n creatieve maar technische taak het niveau van het stresshormoon cortisol verlaagt en gezonde gewoonten bevordert. Het ogenschijnlijk eenvoudige proces van naaien geeft mensen de kans om tijd voor zichzelf te nemen, wat vooral in de huidige maatschappij met een kortere aandachtsspanne hard nodig is.

Meer recent, in de jaren 70 en 80 maakten vrouwen in Chili arpilleras , als een daad van verzet tegen de militaire dictatuur van Augusto Pinochet . De arpilleras, die de door het regime "verdwenen" familieleden herdachten, waren zo bedreigend voor de regering dat het bezit ervan strafbaar werd gesteld.

In de jaren zeventig feministische kunstenaars zoals Judy Chicago , Miriam Schapiro en Faith Ringgold borduurwerk en andere handwerktechnieken om krachtige en ontwrichtende verhalen te vertellen. Ze onderzochten ambachtelijke technieken om de constructie van genderrollen te onderzoeken en de hiërarchie aan te vechten die schilderkunst en beeldhouwkunst boven kunstvormen en ambachten plaatste die traditioneel als vrouwenwerk werden beschouwd.

Ontwikkeling van borduurwerk

Sommige historici beweren dat borduurwerk door de eeuwen heen niet wezenlijk is veranderd.

"Het is opvallend dat er in de ontwikkeling van het borduurwerk geen veranderingen in materialen of technieken zijn die als vooruitgang van een primitieve naar een latere, meer verfijnde fase kunnen worden ervaren of geïnterpreteerd. Integendeel, we vinden in vroege werken vaak een technische prestatie en een hoog niveau van vakmanschap dat in latere perioden zelden werd bereikt."

(De kunst van het borduren, 1964)

We zullen deze theorie eens nader bekijken. Moderne ontwikkelingen, interpretaties en toepassingen zouden een heel ander beeld kunnen schetsen. Talrijke pioniers op het gebied van naald en draad in de kunstwereld (zie hieronder) zouden het daar zeker niet mee eens zijn.

De ontwikkeling van naaitechnieken en de decoratieve mogelijkheden die ze bieden, hebben de afgelopen decennia bijgedragen aan de opkomst van borduurwerk in de luxe mode . Het knippen, repareren en verstevigen van stoffen zijn allemaal processen die deze ontwikkeling van naaitechnieken bevorderen.

Enkele van de grootste namen in de luxe mode, waaronder Chanel en Alexander McQueen , gebruiken deze methode om hun unieke stukken te verfraaien met een artistieke en zeer onderscheidende uitstraling. In feite is borduurwerk als textielkunstvorm nu alomtegenwoordig in de modewereld en wordt het gebruikt om alles te versieren, van hoeden en jassen tot jeans en jurken, met kralen, parels, kristallen en zelfs veren.

14 kunstenaars met radicaal nieuwe benaderingen in de borduurkunst

Borduurwerk is steeds vaker te vinden als textielkunstvorm in musea en galerieën, en kunstenaars gebruiken hun naalden voor een duizelingwekkende reeks creatieve projecten met deze culturele techniek, waarbij ze thema's verkennen zoals gender, seksuele en etnische identiteit, culturele geschiedenis, herinnering en populaire cultuur. Hieronder presenteren we 14 baanbrekende kunstenaars die het immense artistieke potentieel van deze handwerktechniek demonstreren.

James Merry – merklogo's versmelten met de IJslandse natuur

Een van deze kunstenaars, die samenwerkt met bekende merken, is James Merry , die een zeer unieke benadering hanteert bij het creëren van zijn werken.

Merry woont in IJsland en werkt met de hand met diverse materialen, waarbij hij inspiratie put uit de IJslandse natuur . Hij beschouwt zichzelf als borduurkunstenaar en verzamelt vintage logo's van merken als Nike , Puma en Adidas , die hij vervolgens met de hand borduurt. Op die manier verrijkt hij de kledingstukken met zeer gedetailleerde ontwerpen, geïnspireerd op beelden uit de natuur.

Door te borduren kan Merry de vergankelijke aspecten van de natuur vastleggen die anders met de tijd zouden vergaan.

Hillary Waters Fayle – De complexe relatie tussen mens en natuur

Hillary Waters Fayle is een kunstenares die textieltradities en -processen bestudeert en een aantal werken heeft gemaakt waarin haar interesse in de natuur en de menselijke aanraking samenkomen .

Fayle gebruikt gevonden botanische materialen zoals bladeren en creëert werken die de kijker inspireren om meer tijd te besteden aan het bekijken van objecten die vaak over het hoofd worden gezien.

Door middel van diverse handmatige ingrepen zijn de kunstwerken zowel verfijnd als meedogenloos, en weerspiegelen ze onze complexe relatie met de natuur.

Sophia Narrett – Schilderachtige scènes vol emotie

Narrett creëert oogverblindende, geborduurde scènes van liefde, hartzeer en levendige verbeelding . Haar aanpak is breed en schilderachtig, met nauwgezette kleurschakeringen. Ze heeft een talent voor het weergeven van architectuur in de buitenwijken, bloeiende tuinen en het menselijk lichaam als een verzameling stoffen draden.

Hoewel Narretts onderwerpen persoonlijk en zelfs intiem zijn, doen de omvang en rijkdom van haar scènes denken aan historisch schilderwerk. Narrett gaf de volgende toelichting op de overstap van schilderen naar borduren:

"Toen ik het voor het eerst probeerde, was ik helemaal enthousiast en gefascineerd. Het dwong me om het rustiger aan te doen en over elk merk na te denken."

Haar grootste inspiratiebronnen zijn vertegenwoordigers van de 19e-eeuwse Franse figuratieve schilderkunst en hedendaagse schilders zoals Lisa Yuskavage, Hernan Bas, Angela Dufresne en Allison Schulnik.

Richard Saja – Toile-de-Jouy opnieuw verteld

Saja gebruikt borduurwerk om toile de Jouy-stoffen en -patronen te transformeren verrijkt sigaret

Saja's lichte en subtiele aanpak blaast nieuw leven in de ietwat gedateerde prenten van rococofiguren die dartelen op schommels of luieren tijdens picknicks.

Hoewel hij al meer dan tien jaar op deze manier werkt, leerde hij borduren aanvankelijk uit noodzaak, niet uit inspiratie. Sindsdien is hij betrokken geweest bij diverse samenwerkingen in de mode-industrie.

Orly Cogan – Vrouwelijke archetypen en een nieuwe generatie vrouwen

Het werk van Orly Cogan onderzoekt gangbare vrouwelijke archetypen en stereotypen: de Madonna/hoer, de pin-upgirl, de Lolita, de femme fatale. De kunstenares borduurt haar afbeeldingen op vintage linnen met behulp van bestaande motieven van kruissteekbloemen of dartelende herten. Het resultaat zijn palimpsesten waarin de worstelingen en angsten van een nieuwe generatie vrouwen over het werk van de oude heen liggen.

De personages van Cogan lijken vaak gevangen in momenten van privégenot – liggend op de grond cocaïne snuivend of naakt omringd door taart. Haar stijl is illustratief, met spaarzame lijnen en sterke contouren, vergelijkbaar met de plaatjes in een kinderboek. Soms voegt ze lichte kleuraccenten toe om de ruimte te definiëren of om vlees en bloed te suggereren.