70e sterfdag van Frida Kahlo – La Casa Azul eert het Mexicaanse icoon

Vandaag is het 70 jaar geleden dat Frida Kahlo, een van de meest invloedrijke kunstenaars van de 20e eeuw, overleed.

Frida Kahlo werd geboren op 6 juli 1907 in Coyoacán, Mexico, en liet een nalatenschap achter die generaties heeft geïnspireerd en ontroerd. Ze overleed op 13 juli 1954, maar haar invloed op de kunstwereld en daarbuiten blijft voelbaar en significant.

Het Frida Kahlo Museum , ook bekend als La Casa Azul , heeft een indrukwekkende herdenkingstentoonstelling samengesteld, aangevuld met spraakmakende conferenties en artistieke evenementen. Een bijzonder hoogtepunt is de exclusieve vertoning van de nieuwe documentaire "Frida" van Carla Gutiérrez , die het ontroerende levensverhaal van de schilderes op levendige wijze tot leven brengt door middel van geanimeerde schilderijen.

De documentaire blijkt een fascinerende en inspirerende ontdekkingsreis te zijn door het leven, werk en de ziel van de beroemde kunstenares Frida Kahlo .

We ervaren Frida's eigen woorden uit haar geïllustreerde dagboek, brieven, essays en interviews. Door middel van poëtische animaties, geïnspireerd op haar werk, komt Frida's verhaal tot leven. Met FRIDA presenteert regisseur Carla Gutiérrez een indrukwekkend portret dat laat zien waarom zowel de kunstenares als haar kunst zo krachtig zijn.

De film is vanaf 14 maart exclusief te streamen op @PrimeVideo.

Gutiérrez en haar team hebben ruim twee jaar intensief gewerkt om meer dan veertig jaar uit Frida Kahlo's leven in beeld te brengen, wat resulteerde in een unieke filmische ervaring. Het levendige portret van Kahlo wordt vakkundig versterkt door magisch realisme. Het meest indrukwekkend is echter haar veelzijdige persoonlijkheid: onbevreesd, verleidelijk, uitdagend, kwetsbaar, rauw en wonderbaarlijk levendig.

Kunsthistoricus benadrukt het veelzijdige karakter van Kahlo's werk

In een gesprek met kunsthistoricus Luis Martínez Lozano , die gespecialiseerd is in moderne en Mexicaanse kunst, deelde de Mexicaanse nieuwszender UnoTV .

Martínez Lozano benadrukte het belang van het waarderen van Kahlo's veelzijdige karakter: als individu, als vrouw die voor een carrière als kunstenaar koos, en de culturele en maatschappelijke impact van haar werk. Hij wees erop dat Frida Kahlo in Mexico en Europa anders wordt gezien, maar wereldwijd een diepgaande invloed uitoefent. Haar persoonlijkheid heeft talloze kunstvormen geïnspireerd, waaronder tentoonstellingen, video's, balletten en opera's.

Hoe is Frida Kahlo overleden? Wat is er bekend over de omstandigheden van haar dood?

De schilder werd geboren als Magdalena Carmen Frida Kahlo Calderón op 6 juli 1907 in Coyoacán, Mexico. Haar leven duurde 47 intense jaren.

Vandaag, 13 juli 1954, is het precies 70 jaar geleden dat ze officieel overleed aan bronchitis. Geruchten over een mogelijke zelfmoord blijven echter de ronde doen.

Haar stoffelijke resten werden bijgezet in het Palacio de Bellas Artes in Mexico-Stad, en haar kist werd bedekt met de vlag van de Mexicaanse Communistische Partij. Frida's lichaam werd later gecremeerd en haar as werd bewaard in Casa Azul.

Frida Kahlo stierf zoals ze geleefd had: intens en pijnlijk. Zoals ze zelf zei, werd ze "gedood door het leven" . Haar dood veroorzaakte een enorme opschudding en riep vragen op met uiteenlopende en onduidelijke antwoorden.

In een exclusief interview voor National Geographic en Español in 2022 vertelde schrijfster Martha Zamora , biografe van de schilderes, over Frida's laatste dagen.

Ze meldde dat haar laatste publieke optredens haar solotentoonstelling en de protestmars tegen de Amerikaanse inmenging in de Guatemalteekse regering waren.

De laatste keren dat ze in het openbaar werd gezien, toen ze haar toevluchtsoord – het blauwe huis – verliet, zag ze er erg slecht uit […]. Ze was somber, vooral tijdens de mars. Je kreeg de indruk dat ze zelfs de motivatie niet had om zich op te maken zoals ze gewoonlijk deed, met bloemen in haar haar, grote oorbellen en veel schmink op haar gezicht. Ze kwam naar buiten met een gerimpelde en gehavende uitdrukking, en zo zagen we haar in een rolstoel bij het winkelcentrum, omringd door vrienden die zelfs de banner die ze droeg moesten vasthouden

(vertaald uit het Spaans)

In haar boek Frida: El pincel de la angustia verzamelde Martha verhalen uit Frida's sociale kring. Vrienden, artsen, collega's en familieleden spraken met de auteur om de biografie van de kunstenares te verrijken.

Wat betreft de dood van Frida Kahlo, verkreeg Zamora de getuigenis van Cornelia Mayet, de verpleegster die Frida 'Moeder ' noemde. Mayet zegt dat ze op 13 juli 1954, rond 6.00 uur 's ochtends, de aankomst hoorde van Diego Rivera's assistent, Frida's echtgenoot.

[…] Ik verliet de slaapkamer en liep naar Frida's bed. Haar ogen waren open en ze staarde opzij. Haar rechterarm hing van de rand van het bed. Ik raakte haar aan en riep haar toe: "Dochter, wat is er met je gebeurd?" Ik voelde dat ze het koud kreeg en riep Manuel om naar boven te komen en meneer Rivera in zijn studeerkamer te waarschuwen wat er met Frida was gebeurd

(vertaald uit het Spaans)

Op Frida's overlijdensakte staat dat de doodsoorzaak een "longembolie" was. Er kunnen echter meerdere redenen voor zijn. Haar biograaf noemt er twee: een onvermijdelijke dood als gevolg van lichamelijke achteruitgang en een onvrijwillige zelfmoord door een overdosis Demerol .

Wat het eerste punt betreft, bevestigt Martha Zamora dat Frida Kahlo zich bewust was van de enorme druk die haar toestand op haar omgeving uitoefende. Diego Rivera was verantwoordelijk voor de coördinatie van de zorg die haar in leven hield. Frida zag echter hoe de toestand van haar man verslechterde. Deze uitputting motiveerde Frida om zich neer te leggen bij de beperkingen die haar lichaam haar oplegde.

In het scenario van een overdosis wijst de biograaf erop dat Frida's afhankelijkheid van Demerol steeds ernstiger werd. De laatste aantekening in haar dagboek bevat een uiterst droevige zin:

Ik hoop dat het een vreugdevol vertrek wordt en ik hoop dat ik nooit meer terug hoef te komen

Zamora interpreteert deze laatste woorden als volgt:

Ik ben er stellig van overtuigd dat het een overdosis Demerol kan zijn geweest, geïnjecteerd door de verslaafde persoon (omdat ze zichzelf herhaaldelijk injecteerde) toen ze midden in de nacht wakker werd."

Frida Kahlo, die tijdens haar leven niet de erkenning kreeg die ze nu geniet, werd ceremonieel begraven in het Paleis voor Schone Kunsten. Dankzij de steun van Andrés Iduarte , een voormalige klasgenoot en directeur van het Nationaal Instituut voor Schone Kunsten , kon de uitvaartdienst op deze prestigieuze locatie plaatsvinden.

Martha Zamora meldt dat zelfs voormalig president Lázaro Cárdenas aanwezig was bij de begrafenis, zoals te zien is op de foto links. Een belangrijke politieke daad vond plaats toen Arturo García Bustos, eveneens een student, de vlag van de Mexicaanse Communistische Partij op de kist legde.

Deze politieke daad had gevolgen voor Andrés Iduarte, die gedwongen werd af te treden, en ook voor Frida's werk. Meer dan twintig jaar lang de werken van Frida Kahlo niet in Mexico tentoongesteld.

Zeventig jaar na haar dood wordt Frida Kahlo wereldwijd vereerd en bewonderd als een icoon. Voor talloze mensen vertegenwoordigt zij de kracht om verandering teweeg te brengen. Frida, feministe, gehandicapte, gebroken vrouw, sociaal activiste en trotse vrouw, wekt in ons het verlangen om meer over haar te leren, op te komen voor rechtvaardige zaken en de uitdagingen van het leven moedig aan te gaan.

Het leven van Frida Kahlo – gevormd door pijn, levenslust en creativiteit

Frida Kahlo was niet alleen een schilderes, maar ook een strijdbare vrouw die haar leven in haar kunst verweefde. Haar werk is sterk autobiografisch en doordrenkt met elementen van de Mexicaanse cultuur, persoonlijk leed en politiek activisme. Op zesjarige leeftijd liep ze polio op, wat resulteerde in een blijvende handicap.

Later, op 18-jarige leeftijd, raakte ze ernstig gewond bij een busongeluk. Deze verwondingen hadden niet alleen gevolgen voor haar fysieke gezondheid, maar ook voor de motieven en thema's in haar kunst.

Haar beroemdste werken, waaronder "De gebroken kolom" en "Zelfportret met doornenketting en kolibrie", weerspiegelen haar fysieke en emotionele lijden, maar ook haar grenzeloze energie en creativiteit.

Frida's invloed op de popcultuur

Frida Kahlo heeft zich, net als Andy Warhol in de VS, gevestigd als een icoon van de popcultuur. Haar kenmerkende zelfportretten worden wereldwijd herkend en haar beeldtaal is terug te vinden op alles, van kleding tot huishoudelijke voorwerpen.

Hun opvallende wenkbrauwen en kleurrijke traditionele kleding uit Tehuantepec zijn bijna synoniem geworden met creatieve rebellen.

Postume erkenning en herdenking

Hoewel Frida Kahlo tijdens haar leven slechts matig succes had, worden haar talent en invloed tegenwoordig wereldwijd gevierd. Ter gelegenheid van de 70e verjaardag van haar overlijden vinden er talrijke tentoonstellingen en evenementen plaats die een eerbetoon brengen aan haar werk en leven.

Casa Azul, haar voormalige huis in Coyoacán, is nu een museum dat talloze bezoekers trekt en een diepgaand inzicht biedt in haar leven en werk.

Haar nalatenschap in de moderne kunst

De invloed van Frida Kahlo reikt verder dan de schilderkunst. Haar thema's – van identiteit en postkolonialisme tot gender en klasse – zijn centrale discussiepunten geworden in de hedendaagse kunst en samenleving. Jonge vrouwelijke kunstenaars en activisten over de hele wereld beschouwen Frida als een pionier en inspiratiebron.

De herdenkingen van haar sterfdag omvatten onder meer een grote tentoonstelling in het Museum of Modern Art (MoMA) in New York, met zelden vertoonde werken en persoonlijke bezittingen van Frida.

Van 18 september 2024 tot en met 2 maart 2025 vindt in Frankrijk een bijzondere tentoonstelling over Frida Kahlo plaats: ¡Viva La Vida! in het Grand Palais Immersif in Parijs.

Er vinden ook tal van evenementen plaats in Mexico, waaronder een nieuw toneelstuk over haar leven en de eerder genoemde documentaire, die voorheen onbekende filmbeelden en interviews met mensen die haar persoonlijk kenden, bevat.

Nog een paar afsluitende gedachten om mee te nemen…

Frida Kahlo was meer dan alleen een schilderes. Ze was een strijdster, een pionier en een vrouw die haar diepste pijn omzette in kunst.

Het herinnert ons eraan dat ware schoonheid en expressiviteit kunnen voortkomen uit de donkerste momenten van ons leven.

Zelfs 70 jaar na haar dood blijft Frida Kahlo een inspirerende, uitdagende en maatschappijvernieuwende kracht die de grenzen van kunst en maatschappij herdefinieert.

Lees meer over het unieke leven en werk van de Mexicaanse schilder in onze gerelateerde artikelen:

• Frida Kahlo – Mexicaanse schilderes en icoon van de emancipatie
• Het inspirerende levensverhaal van Frida Kahlo: een eerbetoon aan haar unieke carrière
• 24 verrassende (en weinig bekende) feiten over de Mexicaanse schilderes Frida Kahlo de Rivera
• Geïnspireerd door Frida Kahlo – Met zorg uitgekozen kunstwerken als eerbetoon aan de legendarische Mexicaanse kunstenares