Vanya – Londen – Nueva York – Mar del Plata

Anton Tsjechov, de beroemde Russische toneelschrijver, publiceerde zijn werk " Oom Vanja " aan het einde van de 19e eeuw. Deze tekst, een bewerking van het toneelstuk " De bosgeest ", dat een jaar eerder in première ging, gebruikt dezelfde personages en zelfs veel van dezelfde dialogen. In " De bosgeest " zijn alle personages jonger, mooier en geïnspireerder. Elena , de vrouw, heeft een vrolijke affaire met de lokale Don Juan . De bosgeest is niet zo cynisch als de dokter in " Oom Vanja" ; geconfronteerd met zijn falen, besluit hij zelfmoord te plegen. Het hele stuk heeft een vrolijkere en positievere toon. " Oom Vanja " werd geschreven in 1899 en de actie verplaatst zich niet alleen van het bos naar het platteland, maar de personages hebben ook alle hoop en daadkracht verloren. Ieder van hen zit gevangen in een zinloze routine en een zware wil om te falen drukt op hun gemoed. Dromen zijn verre utopieën. Lust en jaloezie hebben niet de macht om deze realiteit waarin iedereen gevangen zit te veranderen. Ze nuanceren het slechts subtiel. Niemand sterft, niets verandert.
Tsjechov werd vaak bekritiseerd vanwege zijn indirecte stijl. De plot ontvouwt zich door middel van dialogen die aanvankelijk triviaal en onsamenhangend lijken. Dit was waarschijnlijk een tactiek om de strenge tsaristische censuur te omzeilen. Wellicht om dezelfde reden voegde de toneelschrijver de beschrijving " Scènes uit het plattelandsleven " toe aan de titel, waarmee hij landelijke en vredige associaties opriep. De dialogen onthullen echter weinig tot niets over het plattelandsleven. Binnen de personages is er slechts één landarbeider, die zelden een opmerking maakt. Het drama legt de ongelijkheden in de samenleving bloot, waarin een selecte groep van het leven geniet, terwijl alle anderen dagelijks offers moeten brengen. Onbeantwoorde liefde, lust en de liefdeloosheid tussen ouders en kinderen zijn centrale thema's van het verhaal. Naarmate de plot vordert, stapelen de onopgeloste situaties zich op en wordt de sfeer steeds gespannener en intenser.
Simon Stephens raakte gefascineerd door het werk van Tsjechov tijdens zijn lerarenopleiding en zijn bijbaan in een wijnwinkel. Tussen de verkopen door las hij ' De Kersentuin ', een drama dat zich tussen de regels ontvouwt, zo'n vijftien keer. Hij was gefascineerd door deze schrijfstijl, die geen grootse toespraken of vreselijke beschuldigingen bevatte. In Tsjechovs teksten was er geen expliciete strijd. Het lezen van dit stuk in de jaren negentig in East End had een diepgaande invloed op de jonge Stephens. Deze vervreemde mensen, die niet begrepen wat er met hen gebeurde en waarom, leken erg op de arbeidersgezinnen in de East End die hun houvast en hun omgeving kwijtraakten. De East End veranderde en sloot degenen die haar hadden gecreëerd buiten. Dit leidde tot het schrijven van ' Kerstmis ', een van zijn eerste toneelstukken (2003).
Stephens' reputatie groeide en dankzij grote successen zoals 'Punk Rock' (2009) en 'Three Kingdoms ' (2011) werd hij een van de meest bekroonde Engelse toneelschrijvers. Zijn bewerking van de roman ' The Curious Incident of the Dog in the Night-Time ' (2017) werd door miljoenen mensen gezien. Desondanks koesterde hij altijd een geheime wens om zijn eigen versies van Tsjechovs toneelstukken te schrijven. Zijn grootste zorg was dat hij aan een vertaling van een vertaling zou moeten werken, aangezien hij noch Russisch noch Duits spreekt. Zijn aanpak was voor elk stuk anders.
Hij bewerkte eerst het veelgeprezen De Kersentuin voor regisseur Katie Mitchell . Aanvankelijk leek het stuk te ambitieus, omdat de tekst voor hem een ​​bijna heilige betekenis had. Hij begon met alles te lezen wat hij over het stuk kon vinden en schreef vervolgens elke week één akte totdat hij alle vier de akten had voltooid. In overleg met Mitchell besloten ze het hele stuk op één locatie te laten afspelen: de kinderkamer. Zijn grootste inspanning ging naar het personage van Charlotta Ivanovna , die hij tot de belichaming van het feminisme maakte.
Daarna begon hij aan de bewerking van " De Meeuw " voor Anthony Fletcher, een Engelse regisseur die in Uruguay en een goede vriend van Sean Holmes . Holmes en Stephens hadden het over Lesley Sharp , een magnifieke actrice, toen Simon haar plotseling voorstelde als Arkadina in " De Meeuw ". Ze vertelden haar erover en ze was meteen enthousiast over het idee. Het hele stuk werd op haar afgestemd. Sean Holmes is een revolutionaire regisseur die de rol van de acteur op het toneel ter discussie stelt. Stephens deed geen onderzoek, zocht niet naar oude versies, maar ging simpelweg aan de slag met het creëren van een levendig, energiek stuk. Tsjechov schrijft voor zijn volk; hij schrijft over het leven, over wellustige, dronken, gewelddadige mensen, over hun waanzin en wanhoop. Stephens heeft geprobeerd hetzelfde te doen, maar dan in de taal van zijn medemensen.
In zijn derde interpretatie Stephens het stuk " Oom Vanja " een Copernicaanse draai door het te transformeren in een monoloog. Sam Yates wilde gebruikmaken van geavanceerde technologie zodat het publiek de gedachten van de personages van buiten het podium kon horen. Stephens en Yates begonnen aan dit idee te werken en nodigden Andrew Scott voor een lezing in Zuid-Londen . Tijdens deze eerste ontmoeting lazen ze alle drie om de beurt de tekst voor. Ze realiseerden zich al snel dat niemand de dialogen zo goed kon voorlezen als Andrew. Het stuk werd herschreven om door één acteur te worden uitgevoerd, door het in te korten en te verduidelijken. Ze werkten er een jaar aan en ontmoetten elkaar om de twee tot drie maanden voordat de repetities begonnen. De beslissing om het stuk in het Ierse platteland te laten afspelen, is een direct gevolg van deze ontmoetingen met Scott en zijn verbondenheid met zijn Ierse identiteit. Zo ontstond Vanya, bijna bij toeval.
Aan deze kant van de Atlantische Oceaan deden zich andere gelukkige toevalligheden onverwacht voor. De legendarische en meermaals bekroonde toneelschrijver Oscar Barney Finn ontmoette Paulo Brunetti , een veelzijdig acteur uit de provincie Santa Cruz in Zuid-Ierland. Samen hebben ze al verschillende meesterwerken gecreëerd. Na het succes van " La lluvia seguirá cayendo " (Het blijft regenen) en " Muchacho de Luna " (Maanjongen – een fantastische tekst over Federico García Lorca , waarin zijn gedichten, toneelstukken en liederen opnieuw worden geïnterpreteerd), komt " Vanya ", de buitengewone bewerking van Simon Stephens , wederom herzien door de ervaren Barney Finn . Het verhaal speelt zich niet langer af op het Ierse platteland, maar in Argentijns Patagonië, Brunetti's thuisland.
Het vergt sublieme acteurs zoals Andrew Scott , de meervoudig bekroonde Ierse acteur die de machtsbeluste Moriarty in de Britse serie Sherlock en de veelzijdige Tom Ripley in de gelijknamige miniserie, om de acht personages te belichamen die de plot van Vanya . Paulo Brunetti, bekend om zijn uitstekende werk in zowel Chili als Argentinië , is meer dan opgewassen tegen deze taak. Vanya is een waar meesterwerk dat het publiek bijna 90 minuten lang op het puntje van zijn stoel houdt. Met minimale middelen en opvallende stemwisselingen creëert Brunetti moeiteloos personages die uiteenlopen van een pompeuze Russische schrijver, een mooie maar apathische jonge vrouw die met hem getrouwd is, een door zijn beroep uitgeputte arts die zijn verdriet verdrinkt in alcohol, tot een jong, onervaren meisje. Het is onmogelijk om ze met elkaar te verwarren; elk heeft zijn eigen stijl, zijn eigen gelaatstrekken, zijn eigen gebaren. De aanvankelijke verwarring maakt al snel plaats voor een hypnotiserende fascinatie die duurt tot het doek valt.
Sonia's slotinterpretatie, die de complexe reis van berusting naar hoop aan het einde uitbeeldt, is diep ontroerend. We zien Vanya knielen naast de schommel. Zijn gezicht weerspiegelt de pijn van het besef dat hij alles verloren heeft en veroordeeld is tot een leven van ontbering en isolement, maar we horen zijn stem niet, alleen die van Sonia, die de stilte vult met woorden van hoop. Het is ronduit briljant en, dankzij Brunetti's grote gevoeligheid, bezit het een emotionele kracht waaraan je niet kunt weerstaan.
Barney Finns regie is nauwgezet en respectvol ten opzichte van de originele tekst, waardoor deze productie een unieke en onvergetelijke ervaring is. Vanya combineert het beste van monologen, Tsjechovs emotionele intensiteit, de veelzijdigheid van een groot acteur die alle middelen van zijn kunst met grote meesterschap hanteert, en een modern, zeer geslaagd decorontwerp dat tegelijkertijd veld en huis is en ons naar een andere wereld transporteert. We kunnen aan het einde bijna de met diamanten bezaaide hemel zien.
gedurende de zomer van 2025 op zaterdag en zondag Cuatro Elementos in Mar del Plata . Dit theater, gelegen net buiten het stadscentrum, is al meer dan tien jaar een vaste waarde in het culturele leven en trekt zowel theater- als muziekliefhebbers aan. Dankzij de steun van het Cabrales kunnen hoogwaardige producties zoals deze tegen een betaalbare prijs worden aangeboden. Het stuk zal ongetwijfeld een groot succes worden, net als in Londen, New York en Buenos Aires Mar del Plata doorbrengt , mag u dit stuk niet missen!

Technische gegevens

Auteur: Simon Stephens (gebaseerd op teksten van Anton Tsjechov)
Vertaling: Marcelo Zapata
Regisseur: Oscar Barney Finn
Cast: Paulo Brunetti
Decorontwerp: Tomas Heck
Productie: Oscar Barney Finn, Pablo Brunetti en Tomas Heck.
Cuatro Elementos Espacio Teatral – Alberti 2146 – Mar del Plata

Noot van de auteur : De anekdotes over Simon Stephens zijn afkomstig uit het interview " Simon Stephens over zijn liefde voor Anton Tsjechov en zijn werk aan Vanya " van Yulia Savikovskaya , gepubliceerd op 12 februari 2024 op de van London Cult . https://londoncult.co.uk/en/simon-stephens-about-his-love-to-anton-chekhov-and-working-on-vanya/