Art-o-Gram: Picasso – De kunstenaar, leven en liefde – Scène 7

Picasso's leven en zijn liefdes – met name Picasso's relatie met vrouwen – is een eindeloos onderwerp waarover serieuze kunsthistorici en geëngageerde feministen, verontwaardigde kleinburgers en fantasierijke kookboekenschrijvers, verwarde sociale wetenschappers en jaloerse tabloidjournalisten zich uitvoerig hebben uitgesproken vanuit vrijwel elk denkbaar standpunt.

De levensstijl van de kunstenaar en zijn relaties met vrouwen zijn al uitvoerig geanalyseerd, en het is waarschijnlijk niet zo belangrijk wie met wie het bed deelde, waarom en wanneer. Niettemin kan een compleet beeld van Picasso niet geheel voorbijgaan aan een blik op zijn levensstijl en zijn liefdesleven – beide zijn stukjes van de puzzel van " Picasso de persoon " en beide hebben zijn kunst beïnvloed.

Wat volgt is daarom een ​​schets in 7 scènes van de privélevensstijl van de kunstenaar – een intens beleefd leven.

Scène 7: Rustiger met de jaren?

Het is niet erg, zou je in eerste instantie kunnen zeggen; zelfs Picasso, die bijna 90 is, schijnt te zijn voortgekomen uit een flinke dosis testosteron, waardoor hij puntbaardige musketiers in zijn schilderijen afbeeldde, aan wie kleine Cupido's pijprokende amoureuze avonturen toefluisteren..

Dat Picasso het niet helemaal los kon laten, bleek al voordat Françoise Gilot op 70-jarige leeftijd van hem scheidde met een vrouw die ruim 45 jaar jonger was:

1951-1953: Geneviève Laporte – een ingetogen intermezzo met zeer aangename gevolgen

Naarmate zijn relatie met Françoise Gilot steeds moeilijker werd, ontmoette Picasso opnieuw een "oude bekende": Geneviève Laporte had Picasso in 1944, toen hij 17 jaar oud was, geïnterviewd voor haar schoolkrant in Parijs.

Na een kort verblijf in de Verenigde Staten ontmoette ze Picasso in 1951 bij toeval opnieuw en begon een affaire met de kunstenaar, die ongeveer een halve eeuw ouder was dan zij. Ze brachten een geheime zomer samen door in Saint-Tropez, waar Picasso tekeningen en schilderijen van haar maakte.

Nadat Françoise Gilot hem in 1953 verliet, wilde Picasso die prettige zes weken herbeleven en stelde hij Geneviève voor om in zijn (Gilots) villa aan de Franse Rivièra te gaan wonen. Geneviève Laporte weigerde beleefd; ze trouwde in 1959 met Olivier de Pierrebourg. Geneviève Laporte de Pierrebourg maakte later naam als schrijfster, filmmaker en dichteres.

Laporte schreef ook een boek over haar tijd met Picasso , dat waarschijnlijk niet bepaald een ontspannen strandvakantie in Saint-Tropez schetst (Geneviève Laporte, “Si tard le soir, le soleil brille: Pablo Picasso” , uitgegeven in 1973 door Plon Verlag, wat ruwweg vertaald kan worden als “Als de avond moe wordt, schijnt de zon al”). Het meest opvallend is echter dat ze in juni 2005 twintig werken die Picasso van haar had geschilderd, veilde op een Parijse veiling, waarmee ze een respectabel bedrag van 1,54 miljoen euro opbracht.

Met dit geld richtte ze de stichting “Genevieve Laporte de Pierrebourg, pour la defense de la nature et des animaux” (Genevieve Laporte de Pierrebourg, voor de bescherming van natuur en dieren, meer informatie over de stichting op anesterel.com ) op; een affaire die hier werkelijk een diepere betekenis bleek te hebben.

Links naar de afbeeldingen:

• jonetlazo.files.wordpress.com/ – “Hoja en blanco genevieve”
• sapergalleries.com/ – beroemde tekening van Geneviève Laporte

1953 – 1973: Jacqueline Roque – Laatste liefde en tweede vrouw

ontstond er vriendschap tussen Picasso en Jacqueline Roque , de verkoopster in het keramiekatelier waar Picasso vaak werkte. Deze vriendschap groeide al snel uit tot meer, en Jacqueline zou de laatste twintig jaar van Picasso's leven met hem doorbrengen. Ze trouwden in maart 1961; Jacqueline Roque was net 34 geworden en Picasso was 79.

Tijdens zijn relatie met Jacqueline herontdekte Picasso zijn plezier in het portretschilderen ; hij schilderde meer dan 400 portretten van haar gedurende de lange periode dat ze samenwoonden.

Links naar de afbeeldingen:

• webartacademy.com/ – Foto van Picasso en zijn vrouw Jacqueline na hun geheime huwelijk in 1961
• webartacademy.com/ – Foto van Jacqueline Picasso, 1962

Jacqueline Picasso bleef alleen achter en was, helaas, naar verluidt niet zo gelukkig met haar leven zonder haar man als je zou verwachten van iemand die net een kunstcollectie ter waarde van zes cijfers heeft geërfd en als executeur-testamentair zorg moet dragen voor Picasso's enorme nalatenschap (waaronder het mede-ontwerpen van het Picasso Museum in Parijs).

Er is veel geschreven over hoe "de kleine Française haar hele bestaan ​​aan de egocentrische man wijdde, hem kracht gaf met haar toewijding tot zijn 91e levensjaar en zijn bizarre angsten in een symbiotische band verdroeg.".

De psychologische kannibaal Picasso, met zijn absolutistische dominantie, slokte haar energie op; na zijn dood, beroofd van haar centrale ster, stort ze in, totdat ze uiteindelijk, na de opening van het Picasso Museum in Parijs, de vervulling van haar levensdoel, zichzelf met een pistool in haar villa doodschiet

Dergelijke teksten zijn waarschijnlijk afkomstig van de pennen van mannen die verstrikt waren in narcistische fantasieën, of van vrouwen die destijds (1986) aan hun eerste delen van een genre werkten dat neerkwam op "ik bijt me bij zonsopgang". Zelfs de meer serieuze verslaggevers beseften echter niet dat oprecht en diep verdriet kon leiden tot een depressie en dat dit – indien niet herkend en behandeld door de mensen om hen heen – tot zelfmoord kon leiden.

Er worden nog onvriendelijkere dingen geschreven over Picasso's relaties met vrouwen; hij is afgeschilderd als een monster op wie wraak genomen moet worden; als een schilder die schildert met het bloed van zijn vrouwen; hij wordt ervan beschuldigd een voorkeur te hebben voor minderjarige vrouwen en soms ook voor mannen, en nog veel meer, waardoor de kunstenaar voor altijd bestempeld zal worden als een "harteloos genie" in de ogen van de intolerante kleinburgerij.

Het is de vraag of en hoe iemand die niet met Picasso heeft samengewoond dit kan beoordelen – de kale feiten in de samenvatting luiden in ieder geval als volgt:

Fernande Olivier was even oud als Picasso; ze ontmoetten elkaar op 24-jarige leeftijd, misschien wat vroeg voor een levenslange verbintenis, maar de relatie duurde zeven jaar en werd zeker niet zomaar door hem beëindigd. Op 31-jarige leeftijd ontmoette Picasso Eva Gouel , van wie gezegd wordt dat hij veel van haar hield. Ondanks Picasso's grote inspanningen voor haar, eindigde de relatie na drie jaar tragisch met Eva's dood aan tuberculose.

Picasso was opnieuw op zoek naar een vrouw en ontmoette op 34-jarige leeftijd de 27-jarige Gabrielle Depeyre . Zij wees zijn huwelijksaanzoek echter af en verliet hem na een jaar om, zoals gepland, in 1917 met haar verloofde te trouwen. Iets later, op 35-jarige leeftijd, had Picasso een korte relatie van een jaar met de 23-jarige kunstenares Irène Lagut . Wat over deze relatie is overgeleverd, suggereert niet dat Irène veel van Picasso hield of hem erg serieus nam.

Op 36-jarige leeftijd ontmoet Picasso Olga Khokhlova , een 26-jarige vrouw die geschikt is voor hem en bereid is een huwelijk en een burgerlijk leven met hem te leiden. Maar al snel blijkt de vrouw te veeleisend (en waarschijnlijk ook te bekrompen) voor Picasso, en het leven met haar te beperkend.

De 46-jarige Picasso ontvluchtte in 1927 zijn huwelijk met een vrouw die bijna 30 jaar jonger was dan hij, Marie-Thérèse Walter. Zij was nauwelijks, of misschien zelfs helemaal niet, minderjarig (de precieze leeftijd is omstreden) toen ze Picasso ontmoette en een relatie met hem begon. Marie-Thérèse leefde de eerste acht jaar als Picasso's geheime minnares. Toen ze zwanger werd, verliet Olga Picasso, die vervolgens officieel bij Marie-Thérèse ging wonen.

Tot 1936, toen hij Dora Maar ontmoette, het exacte tegenovergestelde van de zachtaardige, blonde Marie-Thérèse, en verliefd op haar werd… bleef Picasso Marie-Thérèse financieel ondersteunen en bracht hij, volgens Françoise Gilot, zelfs tijdens hun relatie één dag per week met haar en hun dochter Maya door.

De relatie met Dora Maar, die werd omschreven als een theatrale, donkere schoonheid die zo'n 25 jaar jonger was, duurde acht jaar. Het was een periode van openlijke rivaliteit tussen Marie-Thérèse Walter en Dora Maar, waar Picasso zich zoveel mogelijk buiten hield. Misschien tot het hem te veel werd... in ieder geval richtte de 62-jarige zijn aandacht nu op een 21-jarige.

Zijn relatie met de 40 jaar jongere Franse kunstenares Françoise Gilot duurde 10 jaar en bracht twee kinderen voort, totdat Françoise in 1953 van Picasso scheidde, als enige van zijn echtgenotes. Na een korte affaire met de 25-jarige Geneviève Laporte , 45 jaar jonger dan hij, die weigerde in Picasso's huis aan de Franse Rivièra te gaan wonen toen hij 70 was, ontmoette Picasso in 1953 de 26-jarige keramiekverkoopster Jacqueline Roque , de vrouw met wie hij zijn latere jaren zou doorbrengen.

Hij was 72 jaar oud toen hij trouwde; toen hij 80 werd, trouwden ze, en Jacqueline Roque bleef zijn vrouw tot Picasso's dood in 1973 .

Men kan zo'n carrièrepad van een man als volkomen normaal beschouwen; hij begon simpelweg op jonge leeftijd een liefdesaffaire die niet standhield, zocht een vrouw om mee te trouwen en trouwde na het tragische verlies van een geliefde halsoverkop met een vrouw die niet echt bij hem paste.

Na het mislukken van zijn huwelijk vermeed hij confrontaties met zijn relaties en nam hij de ene na de andere minnares, die allemaal steevast beschikbaar waren. Hij stuitte aanvankelijk op weerstand, maar vond uiteindelijk een vrouw die misschien wel buitensporig veel van hem hield en misschien wel buitensporig veel empathie toonde, en die daarom (graag) het leven aan zijn zijde doorstond…

Vanuit dit perspectief, en om het nog een stap verder te trekken, is dit zelfs een vrij gangbaar voorbeeld van het liefdesleven van een succesvolle man van vandaag. Hij kiest de steeds jongere vrouw aan zijn zijde puur als een sieraad – en vanwege deze vrouw, en zelfs vanwege zijn zakelijke praktijken die op het randje van de legaliteit balanceren, wordt hij niet veracht, maar eerder bewonderd en benijd.

Hij bestaat zelfs in verschillende gedaanten in onze samenleving: de mediaster die eeuwig onvolwassen blijft, de "geldwerker" (die op de beurs, bij een bank of voor een beleggingsfonds werkt) die – omdat hij geen controle heeft – steeds meer ongeremde trucs uithaalt, de eveneens ongecontroleerde eigenaar van een zeer succesvol (d.w.z. gesteund door vele kopers) bedrijf die erin slaagt om nergens belasting te betalen, ten voordele van geen enkele samenleving – en de kleine dwazen aan hun zijde lijken zich in steeds grotere aantallen te vermenigvuldigen…

Deze mensen worden zeker niet benijd door het intelligentere deel van onze samenleving, maar zelfs vandaag de dag is het heel gewoon om de ondernemer met een vierde vrouw, die zijn rijkdom heeft vergaard door zijn werknemers uit te buiten, als een groot man te beschouwen, in plaats van de werknemer die een goede relatie met zijn vrouw heeft en deze uitbuiting accepteert om in het levensonderhoud van zijn gezin te voorzien.

Men kan de ontwikkeling van Picasso's relaties ook op een heel andere manier bekijken – misschien was Picasso al die jaren op zoek naar een ware levenspartner en vond hij die pas in Jacqueline (die hem om die reden zo intens betreurde), en misschien hield hij wel van vrouwen en bewonderde hij ze?

Als vrouwen die Picasso te maken hebben gehad

“Ze had in haar hele leven nog nooit een man ontmoet die zo aardig en respectvol tegen haar was. Hij was zorgzaam en vriendelijk voor haar, moedigde haar aan en gaf haar zelfvertrouwen en kracht.”,

Sylvette David , de Française van wie Picasso in 1954 meer dan 60 portretten schilderde, zei SZ Magazin – Picasso bewonderde mij ).

De Zwitserse kunsthandelaar Angela Rosengart ook zeer positief uit over zijn gedrag jegens vrouwen:

“Ze heeft Picasso nooit als een macho of egoïstisch persoon ervaren en beschreef dit in haar boek ‘Bezoeken aan Picasso’. Zelfs Jacqueline Picasso, met wie ze een zeer hechte band had, sprak nooit minachtend over haar man. Integendeel, hij was dol op vrouwen en gedroeg zich altijd zeer respectvol tegenover hen.”

( “Bezoeken aan Picasso” , impressies met foto's van Siegfried en Angela Rosengart, tekst van Angela Rosengart, Luzern, voorjaar 1973 SRAR).

Picasso's beter wil begrijpen, kan natuurlijk veel uitgebreidere verslagen (hoewel niet per se in een vriendelijkere toon) lezen van zijn echtgenotes zelf:

Fernande Olivier, Negen jaar met Picasso : Memoires van 1905 tot 1913. Voorwoord van P. Leautaud. Vertaling door Gertrud Droz-Rüegg. Zürich, Diogenes 1957 (geen ISBN, dat pas vanaf 1972 verscheen);

Fernande Olivier, Picasso en zijn vrienden: memoires uit de jaren 1905-1913. Diogenes Verlag, nieuwe editie 1989, ISBN 978-3-257-21748-3; Françoise Gilot, Leven met Picasso, Diogenes Verlag, 23e editie 1987.

Je kunt ook Picasso's vrouwen in actie zien, vertolkt op het toneel door Dafne-Maria Fiedler (Eva, Olga, Dora, Jaqueline) en Barbara Geiger (Fernande, Gabrielle, Marie-Thérèse, Françoise, toneelstuk van Brian McAvera, regie van Barbara Geiger).

Als de website van het project verwijst "Pablo, de oogverblindende man" "spannende, stressvolle bestaan ​​naast" Picasso en "zijn wreedheid", wekt dat de indruk dat alle gangbare clichés over Picasso's behandeling van vrouwen erin zijn verwerkt.

Een voorbeeld hiervan is te zien in de volgende video; toekomstige data zijn te vinden op de website (25.11.2014: 23.02.2015 Wallgraben Theater, Freiburg, deel I; 2.03.2015 deel II op dezelfde locatie).

De korte film "Picasso's Women" :

Picasso's treffende citaat om de tegenstrijdige chaos rond vrouwen te beschrijven is misschien een beetje venijnig, gezien de eenvoud van zijn benadering met de zinnen

“Ik heb je nodig en ik ben het zat om zonder je te moeten. En omdat ik niet zonder je kan, moet je naar mij toe komen.”

reproducties (gevonden op www.literaturundkunst.net/picassos-frauen ).

Nog venijniger, maar wel treffend: "Vrouwen houden van de simpele dingen in het leven, bijvoorbeeld mannen" (een citaat dat aan vele anderen wordt toegeschreven, behalve aan de nogal verwarde en vaak licht cynische schrijver W. Somerset Maugham, die nogal in de war was over de kwestie van vrouwen).

Als je na het lezen van 7 schetsen over "Picasso en de vrouwen" meer wilt weten over "Picasso zonder vrouwen", dan behandelen de volgende artikelen Picasso's leven en kunst: "Art-o-Gram: Picasso – Een lang leven voor de kunst" geeft een overzicht; "Art-o-Gram: Picasso – Geboren kunstenaar" verkent Picasso's beginjaren; "Art-o-Gram: Picasso – Een kunstenaar en drie oorlogen" behandelt de verschrikkelijke schaduwen die het leven van mensen in de vorige eeuw overschaduwden; "Art-o-Gram: Picasso – Beroemde kunst en haar geheim" probeert dit geheim te ontrafelen, waarna "Art-o-Gram: Picasso – Een garantie voor topnoteringen" en "Art-o-Gram: Picasso vandaag" volgen.

Mocht je na al dat lezen nog steeds geen enkele behoefte hebben om je theoretisch met kunst bezig te houden, dan kun je een kijkje nemen op www.artsology.com – daar kun je “Picasso” spelen, een tiental spellen waarin Picasso een (niet per se artistiek betekenisvolle) rol speelt, die je online kunt spelen.