Creatieve therapie voor de psyche: met kunst, muziek en dans

Geestelijke aandoeningen zijn vaak zo complex dat ze voor leken erg moeilijk te bevatten en te begrijpen zijn. Ook degenen die eraan lijden, vinden het vaak erg moeilijk om hun voortdurend veranderende en zeer complexe gevoelens onder woorden te brengen.

In de klassieke psychotherapie zijn woorden het geprefereerde middel voor communicatie, verwerking en het overwinnen van problemen in de therapie.

In sommige situaties is de betrokkene echter zo overweldigd dat traditionele therapie weinig kans van slagen heeft. Wanneer iemands psyche traditionele therapie niet toelaat, creatieve therapie een van de beste manieren om die persoon te ontlasten en hem of haar de gelegenheid te geven zich te uiten en ervaringen te verwerken.

Generaties van onderzoekers en psychoanalytici hebben zich gebogen over de vraag wat kunst met onze psyche doet . Er bestaan ​​verschillende benaderingen, die elk gericht zijn op verschillende kunstvormen.

Muzikale kunstvormen hebben bijvoorbeeld een ander effect dan kunst in de vorm van schilderkunst of beeldhouwkunst . Beeldende kunst roept bijvoorbeeld een reactie op in de emoties en gedachten van de kijker, hoewel dat minder te danken is aan de beelden zelf.

De gevoelens en gedachten die een afbeelding oproept, verschillen juist van persoon tot persoon. Naar een afbeelding kijken is als in een spiegel kijken.

Wat er in ons opkomt als we naar een kunstwerk kijken, wordt grotendeels gevormd door onze eigen ervaringen en onze huidige psychologische toestand. Een schilderij in donkere aardetinten kan bijvoorbeeld voor de één melancholisch en droevig overkomen, terwijl het voor een ander een warm en bijna huiselijk effect kan hebben.

Zelfs landschapsfoto's kunnen heel verschillende gevoelens en reacties bij ons oproepen , afhankelijk van of we iets met het afgebeelde landschap associëren of niet.

Wat heeft creativiteit te maken met psychische aandoeningen?

Creativiteit is een manier om jezelf uit te drukken. Door middel van creatieve activiteit maakt men een statement – ​​of verwerkt men simpelweg gedachten, gevoelens en ervaringen. Het is een manier om jezelf uit te drukken zonder woorden te hoeven vinden.

Deze non-verbale communicatiemethode en de overdracht van gevoelens, gedachten en stemmingen kunnen een psychotherapeut veel inzicht geven in de psychische toestand van de persoon die deze creatieve werken heeft gemaakt.

Kunsttherapie is geleidelijk aan vanuit precies deze uitgangspunten . Deze vorm van therapie wordt beoefend door opgeleide kunsttherapeuten. Deze therapeuten hebben doorgaans een diploma in kunstgeschiedenis en, uiteraard, een diploma in de psychiatrie.

Kunsttherapie het vaakst aangeboden in revalidatiecentra, kinderziekenhuizen of psychiatrische instellingen. Vooral in kinderziekenhuizen is het een belangrijk hulpmiddel ter ondersteuning van kinderen die lijden aan ernstige ziekten zoals kanker, en van hun ouders.

Kunsttherapie Het hoeft niet per se om hoogwaardige kunstwerken te gaan; het gaat er veel meer om de patiënt een manier te bieden om de wirwar aan gedachten in zijn of haar wereld te ordenen en deze in een vaste vorm op een doek vast te leggen.

Dit stelt hem in staat om rust en ontspanning te vinden in zijn gevoelens en gedachten, en deze te ordenen. Bovendien is het voor patiënten met een ernstig trauma met name gemakkelijker om hun gevoelens te uiten.

De eerste stap is het visualiseren van dingen die de patiënt vertrouwd zijn of waar hij of zij zich veilig bij voelt. Veel patiënten wordt gevraagd om eerst hun waarden te visualiseren. Het visualiseren van de eigen levensgeschiedenis of specifieke vragen kan de therapeut ook helpen om de patiënt beter te leren kennen.

Dit geeft hem of haar een idee van hoe de patiënt denkt en welke beelden hij of zij associeert met positieve of negatieve dingen.

Pas wanneer zowel de patiënt als de therapeut vertrouwen hebben in hun interactie en in het interpreteren van de schilderijen, mag de patiënt zich wagen aan meer uitdagende taken. Dan is het tijd om hun eigen angsten, gedachten en twijfels te visualiseren – een proces waarbij de therapeut zal proberen de oorzaak van de negatieve gevoelens en gedachten van de patiënt te achterhalen.

Zo beïnvloedt muziek onze hersenen

Wanneer we naar muziek , worden allerlei gebieden in onze hersenen actief. Ieder brein reageert echter anders op muziek. Sommige mensen ervaren sterkere reacties in de emotionele delen van de hersenen. Anderen – met name professionele muzikanten – verwerken muziek meer in het analytische deel van de hersenen.

Hoe je hersenen muziek ook verwerken, feit blijft dat muziek een waardevol middel is om de hersenen te stimuleren en uit te dagen. Juist daarom is vroegtijdig muziekonderwijs zo'n belangrijk instrument voor de ontwikkeling van kinderen

Hoe kunst de psyche aanspreekt

Kunst kan twee verschillende manieren aanspreken

Een van de manieren is door kunst te consumeren . In dit geval absorbeert iemand de muziek of het beeld en reflecteert daarop. Of het nu muziek, een schilderij of een beeldhouwwerk is, het bekijken of beluisteren ervan roept een bepaalde intellectuele en emotionele reactie op.

Afhankelijk van eerdere persoonlijke ervaringen en de huidige gemoedstoestand kan deze reactie sterk variëren. Van vreugde, plezier en wild dansen tot melancholische kalmte en een gevoel van diepe depressie, en zelfs diep verdriet: vrijwel alles is mogelijk.

De tweede optie is het zelfstandig creëren van kunst . Ook hier zijn er verschillende manieren om datgene wat iemand wil uitdrukken, werkelijk begrijpelijk te maken voor anderen. Creatieve kunst in de vorm van schilderen is hiervoor een goed middel. Daarin kan de schilder namelijk zijn gedachten en gevoelens de vrije loop laten. Op die manier kan hij vastleggen op het doek wat er op dat moment in zijn hoofd omgaat.

Dit werkt meestal niet zo goed bij muziek, omdat die vaste regels volgt en een bepaalde melodie vereist om een ​​harmonieus stuk te creëren. Toch kan de manier waarop iemand muziek speelt, iets onthullen over zijn of haar huidige psychische toestand. Vaak hoef je alleen maar goed te luisteren om de subtiele nuances in de noten en stembereiken te herkennen.

Conclusie: Creativiteit kan helpen om uit de put van psychische aandoeningen te ontsnappen

Creatieve therapie is een waardevol instrument in de strijd tegen depressie en tal van andere psychische aandoeningen. Het kan ook jongeren helpen die worstelen met ernstige emotionele problemen en innerlijke conflicten.

Het is niet ongebruikelijk dat zich tijdens de puberteit een eerste psychische aandoening ontwikkelt – vaak volledig onopgemerkt en daardoor lange tijd onbehandeld. Ouders die vanaf jonge leeftijd de mentale gezondheid van hun kinderen in de gaten houden, zullen later gemakkelijker kunnen omgaan met stemmingswisselingen en de alomtegenwoordige emotionele onrust van de puberteit.

Voor mensen met psychische problemen die veel verder reiken dan alleen zelfontdekking, kan creatieve therapie een manier zijn om de communicatie over hun problemen, gedachten en gevoelens op gang te brengen. Bovendien komen sommige problemen, en vooral hun oorzaken, pas aan het licht wanneer ze aan het licht worden gebracht.

Kunsttherapie biedt een prachtige en vooral zachte manier om deze factoren naar de oppervlakte te brengen en een proces van confrontatie ermee op gang te brengen. Ervaringen uit de kindertijd of adolescentie die niet adequaat zijn verwerkt, kunnen leiden tot aanzienlijke sociale en psychologische problemen op latere leeftijd .

Joachim Rodriguez y Romero

Eigenaar en directeur van Kunstplaza. Publicist, redacteur en gepassioneerd blogger op het gebied van kunst, design en creativiteit sinds 2011. Succesvolle graad in webdesign als onderdeel van een universitair diploma (2008). Verdere ontwikkeling van creativiteitstechnieken door middel van cursussen vrij tekenen, expressieschilderen en theater/acteren. Diepgaande kennis van de kunstmarkt door jarenlang journalistiek onderzoek en talrijke samenwerkingen met actoren/instellingen uit de kunst en cultuur.

www.kunstplaza.de/