Rosemarie Trockel – een veelzijdige kunstenares met de moed om kritiek te uiten

Wij feliciteren Rosemarie Trockel van harte met haar 60e verjaardag , die op 13 november 2012 werd gevierd!

Rosemarie Trockel – bijvoorbeeld, haar werk bestaat uit prachtige sculpturen gemaakt van en met levende planten, die te bewonderen zijn in Duitse beeldenparken. Veel tuinliefhebbers zijn zich echter niet bewust van deze steeds veranderende en evoluerende sculpturen. Sommige tuinliefhebbers kennen Rosemarie Trockel zelfs niet, terwijl ze tot de top een derde van de 100 meest gewilde kunstenaars ter wereld behoort op de "eeuwige ranglijst" van wat waarschijnlijk de bekendste online kunstenaarsdatabase is.

Trockel staat al jarenlang steevast hoog in de jaarlijkse bestsellerlijsten voor kunst, en relevante publicaties noemen haar regelmatig een van de belangrijkste kunstenaars ter wereld . Een kunstenaar die ouder is dan Salvador Dalí of Alberto Giacometti zou toch zeker bij iedereen bekend moeten zijn; waarom is dat niet het geval?

Een mogelijke reden hiervoor is dat Rosemarie Trockel, volgens bronnen dicht bij haar, geen bijzondere interesse heeft in een grotere media-aandacht; ze wordt over het algemeen omschreven als nogal terughoudend ten opzichte van publieke optredens. Een andere reden zou kunnen zijn dat haar werk veel te divers en fantasierijk is om te worden gecommercialiseerd, oftewel om allerlei kant-en-klare producten te genereren en te verkopen die van haar werk zijn afgeleid.

Rosemarie Trockel werd in 1952 geboren in Schwerte, Noordrijn-Westfalen, en groeide op in Leverkusen-Opladen, niet ver daarvandaan, in wat toen nog een grotendeels landelijk gebied was. Als dochter van een ambtenaar en een werktuigbouwkundig ingenieur kwam ze niet voortdurend in aanraking met kunst via haar familie, maar zelfs zonder formele "vroege artistieke aanmoediging" begon Trockel al vroeg en intensief te tekenen.

Voordat ze zich volledig aan de kunst wijdde, voltooide de plichtsgetrouwe dochter eerst een lerarenopleiding "om haar ouders tevreden te stellen". Op 22-jarige leeftijd schreef ze zich in bij de Keulse Hogeschool voor Toegepaste Kunsten, waar ze schilderkunst studeerde. Ze studeerde onder andere bij Werner Schriefers, een schilder en tevens opgeleid textielkunstenaar; wellicht legde dit de basis voor haar idee om textielkunstwerken te maken.

Sinds zijn afstuderen in 1978 heeft Trockel zich verdiept in diverse kunstdisciplines. Hij maakte schilderijen en tekeningen, creëerde sculpturen en objecten, ontwierp foto's en prenten en ontwierp installaties en videowerken.

Kort na het afronden van haar studie ontmoette ze de architect Monika Sprüth, die later haar galeriehouder werd. Sprüth vergezelde de kunstenares regelmatig op haar reizen naar de VS, waar Trockel kunstenaars als Cindy Sherman, Barbara Kruger en Jenny Holzer ontmoette.

De werken van deze vrouwen, die hoog aanzien genoten in kunstkringen, versterkten haar eigen artistieke ideeën, waarin bijvoorbeeld de rol van vrouwen in de toenmalige maatschappij kritisch werd onderzocht; Trockel formuleerde in haar werken ook een zeer fundamentele kritiek op het bestaande kunstestablishment .

Sinds haar eerste solotentoonstellingen in Keulen en Bonn in 1982 oogstte haar werk steeds meer enthousiasme. Vooral Trockels machinaal gebreide schilderijen, waarin ze traditioneel vrouwelijke thema's in een volstrekt onbekend licht plaatste en op ironische wijze de betekenis van veel gangbare symbolen ter discussie stelde, werden bekend. Tegen het einde van de jaren tachtig verwierf Trockel ook erkenning in de Verenigde Staten, met tentoonstellingen in het Museum of Modern Art in New York in 1988 en in Chicago en Boston in 1991.

Vanaf dat moment ging het gestaag bergopwaarts: in 1997 bouwde ze samen met Carsten Höller op documenta X in Kassel een "Huis voor Varkens en Mensen".

Hier werden vredige en gelukkige varkens herenigd met ontspannen mensen, wat niet alleen de bio-industrie en de slacht ronduit grotesk deed lijken, maar ook de huidige relatie tussen mens en dier fundamenteel ter discussie stelde voor iedereen die zo ver wilde denken; een dergelijke vraag, die als schandalig werd beschouwd, veroorzaakte grote opschudding.

Duitse paviljoen op de Biënnale van Venetië ontwierp. De lijst met kunstenaars die er tot nu toe vertegenwoordigd zijn, laat, gezien de genderverdeling, duidelijk zien hoe belangrijk Trockels inzet voor vrouwelijke kunstenaars is in de door mannen gedomineerde kunstwereld.

In 1998 werd Trockel benoemd tot professor aan de Kunstacademie Düsseldorf. Tot haar vaste tentoonstellingen en projecten behoren bijvoorbeeld een werk dat ze in 2006 maakte voor het Beeldenpark van Keulen en haar deelname aan het Skulptur Projekte Münster 2007. In oktober 2011 werd Trockel onderscheiden met de Kaiserring van de stad Goslar, en sinds 2012 is ze lid van de Academie van Wetenschappen en Kunsten van Noordrijn-Westfalen.

Trockels kunst is terecht populair; ze is inventief , geestig , niet beperkt tot één materiaal en consequent ironisch . Haar werken zijn veelzijdig en doorspekt met talloze toespelingen, en als een recensie spreekt van "agressieve ironie tegen mannelijke fantasieën", moet je misschien eerst controleren of de auteur een man is. Want die mannen (en soms vrouwen) die de kunstkritiek willen domineren, bestempelen Trockel steevast als feministe, ook al heeft ze zelf niet veel over dat onderwerp geschreven.

Ze behoort ongetwijfeld tot degenen die niet geloven dat vrouwen minder waardevol zijn dan mannen, en Trockel vindt het natuurlijk oneerlijk wanneer mannen meer geld verdienen dan vrouwen voor hetzelfde werk, en is van mening dat hiertegen gestreden moet worden. Het is onwaarschijnlijk dat veel mensen in onze samenleving het daar niet mee eens zouden zijn.

Los daarvan wil Trockel zich gewoon toeleggen op haar vak, namelijk het maken van kunst. Daarom heeft ze zich altijd verzet tegen de term 'vrouwenkunst'; ze heeft er een intense afkeer van. Wanneer haar gevraagd wordt of ze een vrouwelijk perspectief op de dingen heeft, antwoordt ze droogjes: 'Welk ander perspectief zou ik moeten hebben?'

Voor haar is het feit dat vrouwen een andere perceptie hebben dan mannen een gegeven, geen kwestie van emancipatie. Het werk van Rosemarie Trockel is een constante en essentiële oproep tot actie voor alle vrouwen die deze visie delen, en spoort hen aan het heft in eigen handen te nemen zonder zich te laten reduceren tot maatschappijkritiek of feminisme.

Een kort overzicht van het werk van de kunstenaar is te vinden op de website van het Museum voor Moderne Kunst in Frankfurt am Main.

Rosemarie Trockel – Een retrospectief in New York

Daarnaast kunt u een aantal van haar installaties en werken bekijken in de volgende video over de retrospectieve tentoonstelling van het New Museum in New York in 2012.

De tentoonstelling “ Rosemarie Trockel: Een Kosmos” in het New Museum in New York presenteert het omvangrijke en diverse oeuvre van de Duitse kunstenares Rosemarie Trockel. De Duitse kunstenares staat bekend om haar werken die thema's als seksualiteit, feminisme en de hiërarchie van systemen behandelen. “Een Kosmos” beslaat alle drie de belangrijkste verdiepingen van het New Museum.

De tentoonstelling toont tekeningen, collages, installaties, video's, meubels, kleding en Rosemarie Trockels beroemde 'gebreide schilderijen'. Voor deze retrospectieve plaatst Trockel haar werk naast dat van kunstenaars die ze als verwant beschouwt. Zo zijn er bijvoorbeeld Trockels keramiek uit de afgelopen jaren te zien, evenals 19e-eeuwse glazen modellen van zeedieren van Leopold en Rudolph Blaschka.