Marcel Duchamp: Klaar om kunst te maken

Marcel Duchamp werd geboren in een kunstminnende familie, waardoor hij ongetwijfeld al van jongs af aan vertrouwd raakte met alle mogelijke vormen van artistieke expressie.

Hij begon op vijftienjarige leeftijd met schilderen en tekenen, en in de daaropvolgende tien jaar leerde hij een breed scala aan figuratieve technieken, van prenten tot karikaturen. Zijn schilderijen varieerden van impressionisme tot kubisme, en hij reisde en bestudeerde oude meesters zoals Lucas Cranach .

Op 25-jarige leeftijd werd Duchamp in 1912 op de Parijse luchtvaartshow voor het eerst geconfronteerd met de volle kracht van moderne uitvindingen, en deze kracht veranderde de kunstenaar en zijn werk onmiddellijk: Duchamp liet het schilderen (tijdelijk) volledig achter zich en creëerde in plaats daarvan iets dat de perfecte vorm benaderde die de moderne industrie van zijn tijd kon produceren.

Zijn eerste readymade (pas later zo genoemd, een kunstwerk gemaakt van gevonden alledaagse voorwerpen, die de kunstenaar nauwelijks of helemaal niet verandert; hij vindt en presenteert zijn kunstwerk simpelweg) was al in 1913 de "Roue de bicyclette ", het fietswiel op de witgeschilderde kruk. Duchamp was gecharmeerd van dit werk, dat nog niet helemaal de uniformiteit van industriële productie bereikte; voor hem was het "een object van persoonlijke verrijking ". In een interview uit 1960 voegde hij daar echter een kanttekening aan toe:

"Het fietswiel is mijn eerste Readymade, zozeer zelfs dat het in eerste instantie niet eens een Readymade werd genoemd. Het had nog weinig te maken met het idee van de Readymade. Het had eerder te maken met het idee van toeval. In zekere zin was het gewoon de dingen hun gang laten gaan en een soort gecreëerde sfeer creëren in een studio, een appartement waar je woont. Waarschijnlijk om je ideeën uit je hoofd te helpen komen.".

Het draaien van het wiel was heel rustgevend, heel troostend, een soort opening naar andere dingen dan het materiële leven van alledag. Ik vond het idee van een fietswiel in mijn atelier mooi. Ik genoot ervan ernaar te kijken, net zoals ik genoot van het dansende vuur in een open haard. "Het was alsof ik een open haard in mijn atelier had; de beweging van het wiel deed me denken aan de beweging van de vlammen."

(Het fietswiel was mijn eerste readymade, zozeer zelfs dat het aanvankelijk helemaal geen readymade werd genoemd. Het heeft eigenlijk niet veel te maken met het idee van readymades. Het heeft meer te maken met het idee van een kans.).

Het liet de dingen gewoon hun beloop gaan en creëerde een bepaalde sfeer in een studio, in een appartement waar je woont. Misschien om ideeën op hun kop te zetten. Aan het wiel draaien was heel kalmerend, heel rustgevend, een opening naar gedachten die verder gingen dan die van het dagelijks leven.

Ik vond het een mooi idee om een ​​fietswiel in mijn atelier te hebben. Ik genoot ervan om ernaar te kijken, net zoals je geniet van het dansen van de vlammen in een open haard. Het was alsof ik een open haard in mijn atelier had; de beweging van het wiel deed me denken aan de beweging van de vlammen

Vrij vertaald citaat van web.archive.org/ .

Marcel Duchamps Fietswiel (Roue de Bicyclette) bevindt zich nu in het Museum of Modern Art in New York . Het kunstwerk maakt deel uit van de Sidney en Harriet Janis Collectie, in de originele afmetingen van 129,5 × 63,5 × 41,9 cm, maar als een replica gemaakt in 1951 omdat het origineel verloren is gegaan; zie www.moma.org/collection/works/81631 .

Ook de vrienden die Duchamp naar de luchtshow hadden vergezeld, waren tot in de fundamenten van hun werk geschokt:

De verfijnde sculpturen van Constantin Brâncuși neigden ook naar industriële vormen, zoals "Mademoiselle Pogany I" in wit marmer, xroads.virginia.edu/ , of nog meer "Le Nouveau-Né I" , www.onesttousdesartistes.tv/ .

Fernand Léger richtte zich aanvankelijk op de theorie en wilde onderzoeken hoe kunst de schoonheid van machines kon bereiken. Voordat hij dit had ontdekt, maakte hij tijdens de Eerste Wereldoorlog een minder prettige kant van machines mee en kwam hij bijna om het leven. Desondanks begon hij in 1917 aan zijn "période mécanique" (mechanische periode), die bijvoorbeeld leidde tot de legendarische surrealistisch-dadaïstische film "Le ballet mécanique" (Het mechanische ballet) in 1924.

Toen was het bijna weer de Tweede Wereldoorlog, ditmaal bracht Léger de oorlogsjaren door in de VS, en na de oorlog had hij slechts beperkte interesse in machines. Zijn kunst zag er daarna meer zo uit: "La grande fleur qui marche" , 1952:

Terug naar Duchamp: als hij zich wilde heroriënteren, moet hij gedacht hebben dat hij dat goed wilde doen. Nadat hij het 'retinale schilderen' had opgegeven, begon hij literaire bronnen te gebruiken voor zijn kunst. Hij vond het nu beter om zich door literatuur te laten beïnvloeden dan door andere schilders.

Het toneelstuk "Impressions of Africa" ​​van Raymond Roussel zou de basisideeën hebben gevormd voor het glas-in-loodraam "The Bride Stripped Naked by Her Bachelors, Even" , terwijl de taal van Jean-Pierre Brisset (die, net als Roussels werk, door Duchamp werd omschreven als "fantasiewaanzin") een verdere belangrijke invloed zou hebben gehad.

Na de breuk met de invloedrijke leden van de Puteaux-groep had Duchamp wellicht behoefte aan een rustige omgeving en goede literatuur; in het voorjaar van 1913 volgde hij dan ook een cursus bibliotheekwetenschap en, na het behalen van zijn examen, aanvaardde hij een baan als bibliotheekmedewerker in de bibliotheek Sainte-Geneviève in Parijs.

De Armory Show – roem komt met een knal

Duchamp had geen bezwaar tegen roem, maar hij streefde er ook niet wanhopig naar; een goed uitgangspunt voor roem om zich op te dringen

Terwijl Duchamp genoot van de rust van de eerbiedwaardige Parijse bibliotheek aan de andere kant van de oceaan – hier de leeszaal – zou een tentoonstelling in de VS zijn leven veranderen:

De Amerikaanse kunstenaars Arthur B. Davies en Walt Kuhn bezochten eind 1912 Parijs om in ateliers, galerieën en privécollecties op zoek te gaan naar moderne kunst voor de Armory Show in New York (Internationale Tentoonstelling van Moderne Kunst, 17 februari tot 15 maart 1913, een tentoonstelling die zo'n grote invloed had op de ontwikkeling van de Amerikaanse kunst dat 1913 vaak wordt beschouwd als het begin van het modernisme in Amerika).

De Amerikaanse schilder Walter Pach , die sinds 1907 in Parijs woonde, legde contacten; Davies en Kuhn selecteerden verschillende werken van de gebroeders Duchamp voor de tentoonstelling, waaronder vier schilderijen van Marcel.

Hij was dit wellicht allang vergeten toen "Nude Descending a Staircase (No. 2)" in 1913 op de Armory Show in New York werd tentoongesteld – en zulke heftige discussies op gang bracht dat de kunstenaar in één klap beroemd werd. Alle vier de tentoongestelde werken van Duchamp werden verkocht, zij het niet per se voor lucratieve prijzen; "Nude Descending a Staircase" bracht slechts $342 op.

Maar Duchamp vond in ieder geval zijn weg terug naar de kunst vanuit de stille leeszaal van de bibliotheek; na de hierboven beschreven fietsband volgden nog meer readymades zoals "Bottle Rack" (1914, www.cloud-cuckoo.net/ ) en "Fountain" (1917, de.wikipedia.org/wiki/Fountain_%28Duchamp%29#/media/File:Fontaine-Duchamp.jpg). Hij verhuisde in 1915 naar New York en werd daar ontdekt door de media; de interviewers zouden verbaasd zijn geweest over hoe beminnelijk de "boeman van de Armory Show" in werkelijkheid was.

In New York ontmoette Duchamp enkele vrienden opnieuw, Francis Picabia en Jean Crotti (en Albert Gleizes ), deze kunstenaars waren vanwege de Eerste Wereldoorlog al naar Amerika geëmigreerd.

met andere kunstenaars Society of Independent Artists" ; in 1917 publiceerde hij een vroege dadaïstische publicatie (De blinde man) ; in 1918 schilderde hij zijn laatste olieverfschilderij ( "Tu m'" , meestal geïnterpreteerd als "Tu m'emmerdes" , "Je werkt me op de zenuwen" ) en vertrok hij in de zomer naar Buenos Aires, waar hij intensief schaakte, schaakspelers tekende en tot juni 1919 aan het "Grote Glas" .

Dit werd echter pas in 1923 voltooid, zie hierboven onder "Oude perfectie en nieuwe perfectie en artistieke schok" . In 1919, terug in Parijs, werkte Duchamp aanvankelijk aan de readymade LHOOQ , een vervorming van de Mona Lisa :

Er volgden meer readymades, sommige onder het pseudoniem Rose Sélavy (later Rrose Sélavy = “Eros, c'est la vie”, “Eros, dat is het leven”), bijvoorbeeld de readymade “Why not Sneeze, Rose Sélavy?” (Waarom niet niezen, Rose Sélavy?), 152 knikkersuikerklontjes in een vogelkooi.

richtte Katherine Sophie Dreier en Man Ray de kunstenaarsorganisatie "Société Anonyme Inc." , die tussen 1920 en 1939 84 tentoonstellingen zou organiseren (waarvan de belangrijkste de "Internationale Tentoonstelling van Moderne Kunst" van 1926 in het Brooklyn Museum of Art ).

Een halve eeuw fantasykunst voor de wereld

In 1923 begon Duchamp een relatie met Mary Reynolds, die duurde tot Reynolds' dood in 1950, ondanks een tussentijds huwelijk (van juni tot november 1927 met Lydie Sarazin-Levassor, naar verluidt om financiële redenen).

Na een paar jaar die hij meer aan de liefde wijdde (1923 tot 1927) en meer aan schaken (1928 tot 1933, deelname aan vijf schaakolympiades, theoretische publicaties over schaken), exposeerde Duchamp in 1936 in de tentoonstelling "Phantastic Art, Dada, Surrealism" in het Museum of Modern Art in New York, ontwierp hij decoraties voor André Bretons surrealistische galerie "Gradiva" in Parijs, en organiseerde hij in 1938, samen met Breton, Paul Éluard en Wolfgang Paalen, de "Exposition Internationale du Surréalisme" in de Galerie Beaux-Arts in Parijs , met 1200 kolenzakken die als decoratie voor de hoofdzaal aan het plafond hingen.

Duchamp adviseerde Peggy Guggenheim bij de opening van haar galerie in Londen in januari 1938 met een tentoonstelling van Jean Cocteau, maakte het eerste deel van de oorlog mee in Parijs en emigreerde in 1942 naar New York, waar hij samen met André Breton de tentoonstelling "First Papers of Surrealism" (14 oktober tot 7 november 1942, met werken van kunstenaars als Max Ernst, Alexander Calder en David Hare).

Ook in 1942 was hij medeoprichter van het surrealistische tijdschrift VVV , in 1945 ontwierp hij de omslagen voor een speciale uitgave van het tijdschrift View die aan hem was gewijd en voor een tentoonstellingscatalogus van Man-Ray, in 1946 werd hij lid van de jury van de kunstwedstrijd "Bel Ami" , en in 1952 werd Duchamp toegelaten tot het "Collège de 'Pataphysique" , dat kort daarvoor in Parijs was opgericht (ter ere van de Franse schrijver Alfred Jarry).

In 1946 begon Duchamp aan een ruimtelijk object, dat hij pas in 1966 voltooide. Het was zijn laatste werk, waaraan hij meer dan twintig jaar had gewerkt: "Etant donnés: 1° la chute d'eau / 2° le gaz d'éclairage" , wikimedia.org/ , een soort diorama gemaakt van veel verschillende materialen en met evenveel verschillende artistieke uitingen, ontroerend en fascinerend.

In 1954 hertrouwde Duchamp met de ex-vrouw van Henri Matisse' zoon Pierre (Alexina "Teeny" Duchamp); in 1955 werd hij Amerikaans staatsburger; in 1963 de eerste Duchamp-retrospectieve Pasadena Art Museum .

In 1964 nam Duchamp deel aan documenta III in Kassel (postuum nam hij ook deel aan documenta 5 in 1972 en documenta 6 in 1977), in 1965 exposeerde hij bij de Kestner Society in Hannover, in 1967 hielp hij bij de organisatie van de tentoonstelling "Les Duchamps: Jacques Villon, Raymond Duchamp-Villon, Marcel Duchamp, Suzanne Duchamp" in het Musée des Beaux-Arts in Rouen, op 2 oktober 1968 overleed Duchamp onverwacht in de nacht na een gezellige avond met zijn vrouw en vrienden. Zijn zelfbedachte grafschrift luidt: "D'ailleurs c'est toujours les autres qui meurent" (Overigens zijn het altijd anderen die sterven).

Vrij denken en verbeelding, humor en ironie…

Marcel Duchamp van het impressionisme , dadaïsme en surrealisme en de conceptuele kunst ; hij werkte als schilder , beeldhouwer , schrijver , filmmaker en nog veel meer; hij wijdde zich volledig aan de kunst.

Hij daagde zijn toeschouwers uit en maakte hen bang, hij amuseerde en bespotte hen, zette hen aan het denken en verleidde hen zelfs tot compleet nieuwe perspectieven – maar één ding deed hij nooit: de kunstkijker met rust laten.

Duchamp bagatelliseerde de traditionele schilderkunst en beweerde dat deze slechts het netvlies beïnvloedde en "olfactorische masturbatie" was (kennelijk zonder verdere uitleg over hoe hij tot olfactorisch fetisjisme was gekomen, maar er zullen ongetwijfeld lange en gedetailleerde publicaties over dit onderwerp verschijnen).

Schilderen was achterhaald, een verspilling van energie, onpraktisch; nu was het de beurt aan fotografie en film, die zoveel andere manieren boden om het leven uit te drukken. Met de readymades bevrijdde hij de kunst van de toekomst (die hij ook creëerde, maar niet uitsluitend) van haar banden met materiaal en ambacht; dit was inderdaad de geboorte van de conceptuele kunst , waarin het idee op zich doorslaggevend is voor het kunstwerk.

Marcel Duchamp bracht ook bijtende ironie en ongeremde humor in de kunst; de titel van het werk "LHOOQ" (de Mona Lisa) kan in het Frans worden gelezen als "elle a chaud au cul" (ze heeft een hete kont); de snor van de "meest aanbeden vrouw ter wereld" zou verwijzen naar het feit dat Leonardo da Vinci zelf naar verluidt meer van mooie jonge mannen hield dan van mooie jonge vrouwen.

Het urinoir genaamd "Fountain" , ingediend onder een pseudoniem voor de jaarlijkse tentoonstelling van de "Society of Independent Artists" en fel bediscussieerd door Duchamp zelf als jurylid en uiteindelijk afgewezen, stelde ironisch genoeg alle eerdere kunstconcepten en ook het kunstbeoordelingssysteem ter discussie.

Al deze nieuwe ideeën leidden tot diverse grote media-aandacht in de kunstwereld; de kunstvernieuwer Duchamp ontketende een fundamenteel nieuwe discussie over het concept kunst, waarvan de gevolgen tot op de dag van vandaag voelbaar zijn

… hebben een effect op anderen en die effecten blijven lang en ingrijpend aanwezig

Duchamp werkte mee aan dadaïstische films, zoals Hans Richters "Dreams That Money Can Buy" (1947), waarin Richter ontwerpen van Duchamp, Max Ernst en Man Ray op muziek van John Cage uitvoerde. Hij werkte ook mee aan "8 × 8: A Chess Sonata in 8 Movements" (1956/57), een film over schaken waaraan ook Jean Cocteau, Paul Bowles, Alexander Calder en Jacqueline Matisse deelnamen. Hij werkte mee aan Richters laatste werk, "Dadascope" (1961), een film waarin poëzie en proza ​​werden gecombineerd, samen met Hans Arp, Raoul Hausmann en Richard Huelsenbeck .

In 1964 Joseph Beuys "The Silence of Marcel Duchamp is Overrated" ( www.rundschau-online.de/ ) live uit "Neo-Dada" en de "Duchamp-traditie ". Beuys' "Chair with Fat" wordt ook gezien als een "Duchampiaans readymade".

begon de Britse popartkunstenaar Richard Hamilton met de reconstructie van Marcel Duchamps Le Grand Verre; de ​​“Typo/Topography of Marcel Duchamp's Large Glass” werd pas in 2003 voltooid: www.tate.org.uk/ .

maakte Andy Warhol een film over hem, "Screen Test for Marcel Duchamp" (Canvas Test voor Marcel Duchamp), en in 1968 Merce Cunningham en zijn dansgezelschap het stuk Walkaround Time met een decorontwerp van Jasper Johns, gebaseerd op motieven uit The Large Glass.

‘objectvitrines’ verwijst de Welshe objectkunstenaar Bethan Huws naar Marcel Duchamp; en acties zoals het inpakken van de Reichstag door Christo & Jeanne-Claude gaan ook terug op Duchamps ideeën, in die zin dat iets vertrouwds en alledaags weer echt zichtbaar wordt gemaakt door het te bedekken.

Veel andere kunstenaars lieten zich inspireren door Duchamps ideeën, van Jasper Johns en Robert Rauschenberg tot Saâdane Afif , geboren in 1970, die momenteel zo'n 300 foto's van Marcel Duchamps urinoir "Fountain Archive" "medeoprichter van de moderne kunst" .

Er is een Duchamp Research Centre (opgericht in 2009 in het Staatsmuseum Schwerin), een Duchamp Research Fellowship en een Prix Marcel Duchamp sinds 2000 Association pour la Diffusion Internationale de l'Art Française .

In 2004 kozen 500 kunstexperts Duchamps readymade "Fountain" het meest invloedrijke moderne kunstwerk aller tijden".