Erwin Wurm – een winnaar op kunstveilingen

Veilinghuizen en kunstveilingen zijn momenteel een hot topic, waardoor steeds meer kunstkopers en kunstliefhebbers geïnteresseerd raken in de mechanismen die de werken van een bepaalde kunstenaar bijzonder succesvol en duur maken op een veiling . Mensen die kunst meer vanuit nieuwsgierigheid en passie benaderen dan vanuit commercieel belang, kunnen echter ook zonder deze kennis van kunst genieten.

Maar er schuilt waarschijnlijk in ieder van ons een beetje een gokker, en zelfs degenen die kunst kopen omdat ze ervan houden, vinden het niet erg dat een kunstwerk dat ze hebben aangeschaft in de loop der tijd aanzienlijk in waarde kan stijgen. De opkomende beleggers die geloven dat hun geld veiliger is in kunst dan in aandelen, willen natuurlijk proberen het geheim achter deze hoge prijzen te ontrafelen.

In deze context is het zeker interessant om de kunstenaars wiens werken zulke hoge prijzen opbrengen op de belangrijkste veilingen ter wereld eens nader te bekijken. Erwin Wurm is al jaren een van deze kunstenaars; hier volgt een overzicht van zijn leven en werk:

Erwin Wurm – Leven en werk

De Oostenrijkse kunstenaar werd geboren op 27 juli 1954 in Bruck an der Mur, de districtshoofdstad van Stiermarken. Met ongeveer 12.500 inwoners is Bruck an der Mur een tamelijk rustige plaats die, afgezien van de kamermuziekzaal, het plaatselijke historisch museum en het koor, de jonge Erwin Wurm weinig artistieke inspiratie bood. Zijn vader, een rechercheur bij de politie, was naar verluidt ook niet erg enthousiast toen zijn zoon interesse toonde in een carrière in de kunst.

In elk geval ambieerde de jonge Wurm aanvankelijk een baan bij de overheid en studeerde eerst kunstgeschiedenis en Duitse taal en letterkunde in het naburige Graz. Hij stapte echter over naar het Mozarteum Salzburg, waar hij van 1977 tot 1979 kunst- en designeducatie studeerde. Vanuit Salzburg leidde zijn pad hem naar Wenen, naar de Hogeschool voor Toegepaste Kunsten en de Academie voor Schone Kunsten.

Tot 1982 studeerde hij ontwerpstheorie op het gebied van beeldhouwkunst bij Bazon Brock; afhankelijk van wanneer hij zijn middelbareschooldiploma haalde, had hij dus acht tot tien jaar artistieke opleiding achter zich.

Wurm begon zijn artistieke carrière begin jaren tachtig met sculpturen van plaatmetaal en hout , en met allerlei artistiek bewerkte alledaagse voorwerpen die hij met lood en/of verf bedekte. Na verloop van tijd werd zijn beeldhouwkunst vrijer; hij liet steeds meer massieve materialen en stabiliteit achterwege.

Dit verruimde begrip van het concept sculptuur komt bijvoorbeeld tot uiting (of misschien juist niet) in een reeks 'stofobjecten' (kort gezegd: rechthoeken met stoffige oppervlakken). In de afgelopen drie decennia heeft Erwin Wurm, naast talloze andere fantasierijke ideeën, de grenzen verkend die sculpturen van acties en acties van performances scheiden, of juist niet scheiden.

Wurms zelfontwikkelde sculptuurconcept bereikt zijn voorlopige hoogtepunt na een ingrijpende levenscrisis. Binnen een jaar verliest Wurm al zijn naaste familieleden: zijn beide ouders overlijden, zijn vrouw verlaat hem en neemt zijn beide zoons mee.

Hij bracht dit idee in de jaren negentig tot uiting in een serie "One Minute Sculptures", waarin hij bezoekers van de tentoonstelling liet poseren met alledaagse voorwerpen, waardoor ze onderdeel werden van een sculptuur die slechts kortstondig bestond en alleen door middel van een foto werd vastgelegd.

Net als veel beroemde kunstenaars keerde Erwin Wurm terug naar de plek waar hij zijn opleiding genoot; sinds 2002 was hij hoogleraar beeldhouwkunst, driedimensionale kunst en multimediakunst. Hij geeft er niet langer les, zoals Wurm zelf aangeeft, omdat hij het te druk heeft met zijn leven en werk in Wenen en New York om de studenten goed les te kunnen geven.

Hoe en waar bereikte Erwin Wurm zijn "doorbraak"?

Als je Erwin Wurm zelf vraagt, zegt hij dat er niet echt sprake is geweest van een doorbraak; hij heeft al jarenlang van zijn kunst kunnen leven. Wurm werd al in 1982 uitgenodigd voor zijn eerste groepstentoonstelling en in 1984 had hij zijn eerste solotentoonstelling in deze galerie (Galerie nächst St. Stephan). Sindsdien is het aantal tentoonstellingen jaar na jaar gestaag toegenomen.

Wurm zelf verklaart zijn succes op een zeer sympathieke manier: blijvend artistiek succes kan alleen worden bereikt als de werken een element bevatten dat niet alleen één generatie, maar ook de volgende fascineert.

Je kunt er beter niet eens aan denken

Hij zegt ook: "Ik maak me geen illusies, morgen kan het voor mij ook allemaal voorbij zijn." (derstandard.at/), en dat verwijst waarschijnlijk meer naar wat algemeen wordt verstaan ​​onder een "doorbraak", namelijk een periode van tamelijk onverwacht en verbazingwekkend financieel succes.

Hoe deze doorbraak voor kunstenaar Erwin Wurm tot stand is gekomen, is niet precies vast te stellen; in ieder geval maakten zijn "One Minute Sculptures" hem bekend bij een publiek dat verder reikte dan de specifiek geïnteresseerde kunstkringen.

Het hielp zeker dat deze "One Minute Sculptures" te zien waren in de videoclip van de Red Hot Chili Peppers uit 2003 voor hun single "Can't Stop", en dat maker en inspirator Erwin Wurm ook in de video werd genoemd. Maar het plezier dat bezoekers beleven aan zijn tentoonstellingen speelt ongetwijfeld ook een rol; dit ervaringsgerichte aspect van zijn werk is inmiddels ook algemeen bekend.

Erwin Wurm – tegenwoordig wereldwijd bekend om zijn interessante en amusante tentoonstellingen

Wellicht begon de reputatie van de eigenzinnige humor die vaak met Wurms werk wordt geassocieerd zich te verspreiden met de tentoonstelling in 2006 in het MUMOK (Museum voor Moderne Kunst Ludwig Foundation) in het MuseumsQuartier in Wenen. De tentoonstelling, toepasselijk getiteld "Keep a Cool Head", toonde "House Attack" op het dak van het museum – een vrijstaande woning die schuin en ondersteboven was geplaatst, destijds nog op de oorspronkelijke schaal, wat zeker voor de nodige opschudding zorgde.

Zo was in 2009 bijvoorbeeld Wurms tentoonstelling "Desperate Philosophers" te zien in de Xavier Hufkens Galerie in Brussel, met onder andere een filosoof zonder hoofd genaamd "Suit" en filosofische werken zoals "Melting House I" , het smeltende huis (wat het ook daadwerkelijk is) en "Big Gulp" , dat er echt uitziet als een grote slok.

In 2010 exposeerde Wurm een ​​andere hoofdloze filosoof, getiteld Cajetan, samen met andere werken van even ingetogen maar diepgaande aard, in het Lenbachhaus (Gemeentelijke Galerij) in München. Het Kunstmuseum Bonn toont werken uit de periode 2007-2009, met veelzeggende titels zoals "Twijfel niet" of, meer in het algemeen, treffend getitelde werken zoals het maquette van zijn ouderlijk huis, dat nu is verkleind tot ongeveer een zesde van de oorspronkelijke grootte.

In hetzelfde jaar werden Wurms vergelijkbare en volstrekt nieuwe werken, zoals het "Zelfportret als augurk" of de "Telekinetische masturbator" , ook tentoongesteld in Groningen, Florence, Salzburg, New York en Peking.

In 2011 werd het project voortgezet met figuren zonder hoofd in de Thaddaeus Ropac Gallery in Parijs, met installaties met opklapbedden in de tentoonstelling "I am Erwin Wurm" (en juist deze belettering als tentoongesteld kunstwerk) in Kopenhagen, met nieuwe "Self-Portrait as Pickles" en nieuwe "Narrow Houses" in Odense (eveneens Denemarken) en Dornbirn (Oostenrijk) en vele mysterieuze meubelstukken in Wenen ("Schöner Wohnen").

Een "Smal Huis" van Wurm werd vervolgens tentoongesteld op de 54e Biënnale van Venetië , feitelijk in de openlucht, op een van de kanalen.

Toen Erwin Wurm na de Biënnale zijn prachtige en nogal ontroerende sculpturen ("Small Psychos Groups") tentoonstelde in het Gemeentemuseum Den Haag, werd hij door critici geprezen als een van de belangrijkste hedendaagse kunstenaars. Zijn "Fat House",; het ziet er inderdaad dik uit en roept onvermijdelijk de herinnering op aan de zwaarlijvige, veel gepeste jongen uit je schoolklas.

​​nog diverse "Dikke" sculpturen gepland, waarin alle kleinburgerlijke statussymbolen die de welvaartsbuik van weleer hebben vervangen, "vetgemaakt" of opgeblazen zullen worden: voornamelijk diverse sportwagens en eengezinswoningen, maar soms ook ongelooflijk opgeblazen mannen (die de meeste mensen waarschijnlijk associëren met beursmakelaars).

In 2012 zijn er meer "Gulps", maar ze lijken allemaal op een Gulp: "gebreide muren"die gewoon gebreid zijn en aan de muur hangen, betoverende "dozen" en nogal gebogen "drinksculpturen" ("Beauty Business" in het Bass Museum of Art, Miami Beach, VS). Al deze objecten zijn ook te zien in Dallas, terwijl er in Malaga veel nieuwe verrassingen te bewonderen zijn, waaronder diverse ontwerpen met als thema "Smal Huis".

Tot eind januari 2013 was het werk van Wurm te zien in het Vitra Design Museum in Weil am Rhein, met een nieuwe installatie en twee 'smeltende huizen', die al behoorlijk gesmolten waren – maar het lijkt erop dat hij voor zijn ideeën geen smeltende huizen nodig heeft.

Nu wilt u dat de auteur u eindelijk eens goed uitlegt wat voor kunst Erwin Wurm maakt? Vergeef me, maar ik zal dat doen... ten eerste natuurlijk uit pure onkunde, en ten tweede uit puur respect voor de kunstenaar.

Ik heb al een heleboel ideeën die ik hem zou willen laten uitvoeren als ik durfde… misschien een van de vele vreselijk onhandig geklede politici als een “Smeltende Politicus”, een acteur die vanwege de belastingen naar Rusland is geëmigreerd als een “Dikke Freaky God”, de rechter van een Zuid-Duitse Hogere Regionale Rechtbank als een hoofdzoekende filosoof, of de voorzitter van een plaatselijke vereniging als een “Bekrompen Geest”… Ik weet zeker dat er bij u ook meteen een aantal ideeën opkomen.

Erwin Wurm is in elk geval waarschijnlijk een goed voorbeeld van een kunstenaar wiens werk je wat langer en uitgebreider zou moeten bekijken, omdat het oog misschien niet meteen alle verbeeldingskracht, humor, eigenzinnigheid of cynisme kan bevatten.

Maar uiteindelijk lukt het hem wel, en uiteindelijk begrijp je steeds beter waarom Erwin Wurm net de Oostenrijkse Staatsprijs heeft ontvangen, waarom hij nu op de 30e plaats staat in de ranglijst van 'commerciële kunst' en waarom de meeste critici hem tot de 20 belangrijkste kunstenaars ter wereld rekenen .

Als je net een reeks reacties hebt gelezen van bekrompen mensen die denken dat hun nichtje zoiets als Wurm zou kunnen doen (wat ze overigens nooit zal krijgen; bekrompen mensen laten hun kinderen geen kunst maken): kijk dan eens naar Erwin Wurm zelf en oordeel zelf.